08.07.2020
PL EN
31.01.2019 aktualizacja 31.01.2019

Arktyczne krajobrazy wolne od lodu po raz pierwszy od 40 tys. lat

Źródło: Fotolia Źródło: Fotolia

Cofające się lodowce na kanadyjskiej Ziemi Baffina odsłaniają miejsca, które przez ponad 40 tys. lat były stale przykryte lodem – donoszą naukowcy w ”Nature Communications”.

Kanadyjska Arktyka doświadcza najcieplejszego stulecia od 115 tys. lat – wynika z nowego badania przeprowadzonego na Ziemi Baffina przez zespół z Uniwersytetu Stanowego Kolorado w Boulder, Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine oraz Uniwersytetu Purdue (wszystkie w USA).

Kurczące się i cofające wskutek coraz cieplejszych okresów letnich w ostatnich dekadach lodowce na Ziemi Baffina odsłaniają grunt, który od tysiącleci stale przykryty był lodem.

”Arktyka ociepla się obecnie dwa do trzech razy szybciej niż reszta planety, więc jej lodowce i czapy lodowe też reagują szybciej” – mówi Simon Pendleton z Instytutu Badań Arktycznych i Alpejskich Uniwersytetu Stanowego Kolorado, który kierował badaniem.

Ziemia Baffina to piąta największa wyspa na świecie, pokryta głębokimi fiordami oddzielonymi płaskowyżami, na których znajduje się wiele lodowców. Cienki, zimny lód na płaskowyżach świetnie zakonserwował znajdujący się pod nim teren, dzięki czemu rosnące tam mchy i porosty zachowały się przez tysiące lat w doskonałym stanie.

Na potrzeby badania naukowcy zebrali 48 próbek roślinnych z obrzeży 30 cofających się czap lodowych, ze stanowisk zróżnicowanych pod względem wysokości nad poziomem morza oraz ukształtowania terenu.

Fragmenty zachowanych roślin datowano radiowęglowo, by ustalić, kiedy pokrył je lód. "Martwe rośliny są skutecznie usuwane z krajobrazu, więc wiek radiowęglowy zakorzenionych roślin zdradza nam, kiedy ostatnio okresy letnie były, uśredniając, tak ciepłe jak w ostatnim stuleciu” – tłumaczy Pendleton.

Badacze odkryli, że rośliny ze wszystkich 30 czap lodowych były prawdopodobnie przykryte lodem stale przez co najmniej ostatnie 40 tys. lat.

Uzyskane przez nich wyniki, zestawione z danymi o temperaturach z badań lodowych rdzeni z Ziemi Baffina i Grenlandii, sugerują, że temperatury lata w ostatnim stuleciu są najwyższe w tym regionie od 115 tys. lat.

Autorzy badania prognozują też, że w ciągu kilku stuleci Ziemia Baffina może stać się całkowicie wolna od lodu.

”Normalnie powinno się uzyskać różne wyniki wieku roślin dla różnych warunków topograficznych. (...) Ale skala ocieplenia jest tak duża, że teraz wszystko topi się wszędzie. Nigdy wcześniej nie obserwowałem tak wyraźnego zjawiska” – przyznaje Pendleton.

Więcej o wynikach badania pod adresem: https://www.nature.com/articles/s41467-019-08307-w (PAP)

dwo/ jjj/

Copyright © Fundacja PAP 2020