07.04.2020
PL EN
20.02.2020 aktualizacja 26.02.2020
Marek Matacz
Marek Matacz

„Na styku dwóch nieskończoności”, czyli Multimedialny Gwiezdny Spektakl

Fot. materiały prasowe Fot. materiały prasowe

To multimedialne widowisko pozwala słuchaczom zanurzyć się w świat kosmologii, astrofizyki i fizyki jądrowej. Jego główni twórcy to prof. Adam Maj, dr hab. Jerzy Grębosz i kultowa postać na polskiej scenie muzycznej Józef Skrzek.

Multimedialny Gwiezdny Spektakl znalazł się w finale - w kategorii Zespół - tegorocznego konkursu Popularyzator Nauki, organizowanego przez serwis PAP - Nauka w Polsce oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

W 2017 roku powstał zespół MGS. Ten skrót można rozwijać jako „Multimedialny Gwiezdny Spektakl” lub „Maj-Grębosz-Skrzek". Celem projektu jest przekazanie wszystkim zainteresowanym obrazu otaczającego nas świata, który wyłania się w wyniku rozwoju nauk przyrodniczych. Środkami do jego realizacji są muzyka, teksty literackie i filmowe ujęcia.

Adam Maj jest fizykiem jądrowym, od 2006 r. - profesorem nauk fizycznych, pracującym w Instytucie Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk (IFJ PAN) w Krakowie. Prowadzi badania eksperymentalne z zakresu struktury jąder atomowych i mechanizmów reakcji jądrowych. Jako Zastępca Dyrektora IFJ PAN ds. Naukowych w latach 2011-2016 m.in. koordynował także popularyzację nauki w IFJ PAN. Z kolei dr hab. Jerzy Grębosz to adiunkt w IFJ PAN, autor publikacji z zakresu fizyki jądrowej i bestsellerowych książek na temat języka C++, a także uznanym popularyzatorem nauki. Józef Skrzek to natomiast kultowa postać na polskiej scenie muzycznej, lider słynnego w latach 1970-1990 w całej Europie zespołu rocka progresywnego SBB, multiinstrumentalista, wokalista i kompozytor.

Podczas swojej ponad dwuletniej działalności zespół MGS stworzył widowisko multimedialne pt. „Na styku dwóch nieskończoności” z muzyką Józefa Skrzeka, narracją filmową Jerzego Grębosza, w reżyserii Adama Maja. W powstaniu scenariusza do tego dzieła uczestniczyli także prof. Bogdan Fornal z IFJ PAN i Mark Riley z Florida State University. Twórcy wykorzystali także teksty literackie mieszkającego w Berlinie polskiego poety Krzysztofa Niewrzędy, zainspirowane jego rozmowami z prof. Majem.

Motto dzieła zawiera się w słowach: „Między ogromem Wszechświata a mikroświatem atomów, na styku tych dwóch nieskończoności żyjemy my, ludzie – przez jedno mgnienie oka”.

Widowisko to artystyczna wizja historii Wszechświata - jak podają twórcy: „malowana muzyką, światłem, obrazem filmowym i słowami narratora-naukowca”. Wiedzie ono widza od osobliwości tuż przed Wielkim Wybuchem (Bubble Universe), poprzez Wielki Wybuch, powstanie pierwiastków wodoru i helu, wyjaśnia mechanizm powstawania gwiazd i lekkich pierwiastków (od helu aż do żelaza) w trakcie gwiezdnej nukleosyntezy. Pokazuje przy tym spektakularne wybuchy Supernowych, w których powstają pierwiastki cięższe od żelaza. Wytworzone dzięki tym eksplozjom atomy rozprzestrzeniły się w bezmiar Wszechświata, a to umożliwiło powstanie życia. Nawiązuje do tego kulminacyjny utwór muzyczny – podniosła suita „Children of the Stars”, która mówi o nas, ludziach, żyjących, jak to sformułował Blaise Pascal, na styku dwu nieskończoności: mikroświatem atomów a makroświatem Wszechświata. Suitę skomponował na tę okazję Józef Skrzek.

Spektakl obejmuje nie tylko przeszłość: jego finał to wizja możliwego końca naszego Wszechświata. Może on nastąpić np. w wyniku Wielkiego Rozerwania (Big Rip) z ważną rolą supermasywnych czarnych dziur. Może też powstać nowa osobliwość i być może nowy Wszechświat.

Według autorów widowiska, jest ono przeznaczone praktycznie dla każdego - uczniów szkół podstawowych, studentów, zainteresowanych nauką dorosłych i naukowców. Bezpłatny spektakl odbył się 15 września 2019 r. w Sali Audytorium Maximum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Obejrzało go ok. 1000 osób. Zaproszenia na widowisko rozdawane były wśród mieszkańców Krakowa, a do ich odbioru twórcy zachęcali na antenie Radia RMF. Józef Skrzek wykonywał swoje kompozycje na pianinie i pięciu syntezatorach, zaś Jerzy Grębosz prowadził narrację. W realizacji spektaklu, oprócz członków zespołu MGS, udział wzięli światowej sławy muzycy - Mirosław Muzykant (instrumenty perkusyjne) i CzeT Minkus (trąbka elektryczna), a także 50-osobowy chór I Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie pod dyrekcją Ryszarda Żróbka. W końcowym fragmencie widowiska udział wzięła Ela Skrzek (wokal), a także, debiutując na scenie wystąpiły dwie uczennice szkoły podstawowej - Wiktoria Minda (obój) i Julia Minda (saksofon). W miarę pozyskiwania funduszy, twórcy planują dodatkowe pokazy oraz przygotowanie jego dalszej części.

PAP - Nauka w Polsce, Marek Matacz

mat/ zan/

Copyright © Fundacja PAP 2020