Strona główna Aktualności
Historia i kultura

Jaskinia Biśnik najstarszym mieszkaniem Neandertalczyków

07.10.2005 Historia i kultura
Biśnik k. wsi Smoleń to odosobniona skała wapienna położona 405 m n.p.m. na dnie suchej obecnie Doliny Wodącej, w rejonie Wzgórz Niegowonicko-Smoleńskich, w południowej części Wyżyny Częstochowskiej. Znajdująca się tam jaskinia była od najdawniejszych czasów atrakcyjnym miejscem do zamieszkania.

Od kilku lat prowadzone są w jaskini Biśnik k. wsi Smoleń (powiat Zawiercie, województwo śląskie) prace wykopaliskowe w ramach projektów badawczych Komitetu Badań Naukowych i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (UMK) w Toruniu. W skład interdyscyplinarnego zespołu wchodzą również uczeni z Instytutu Nauk Geologicznych PAN w Warszawie, Instytutu Zoologicznego Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Instytutu Ewolucji i Systematyki Zwierząt PAN w Krakowie.

"Odtwarzamy historię zasiedlenia jaskini Biśnik, która rozpoczęła się około 280 tys. lat temu, podczas zlodowacenia Odry. Jest to najstarszy ślad pobytu człowieka w jaskiniach polskich. Później jaskinia była jeszcze co najmniej 18 razy zasiedlana przez człowieka" - relacjonuje kierujący badaniami prof. Krzysztof Cyrek z Instytutu Archeologii UMK.

Obecnie prowadzone są szczegółowe badania wydobytego z jaskini materiału archeologicznego. Są to różnorodne analizy specjalistyczne.

CO TU ZŁOWIĆ

"Pracujemy nad rekonstrukcją składu fauny, jaka żyła w otaczającym jaskinię krajobrazie. Inne badania dotyczą preferencji łowieckich mieszkańców jaskini i sposobu użytkowania mięsa, kości i poroży upolowanych zwierząt, m.in. mamuta, nosorożca włochatego, niedźwiedzia jaskiniowego, hieny jaskiniowej, bizona, wołu piżmowego, jelenia olbrzymiego i renifera" - opowiada prof. Cyrek.

Za pomocą analizy traseologicznej (traseologia to dział kryminalistyki badający odciski pozostawione na miękkich nawierzchniach) odtwarzana jest na podstawie mikrośladów funkcja poszczególnych narzędzi krzemiennych i kościanych.

Badania termoluminescencyjne (termoluminescencja to luminescencja, czyli jarzenie, substancji pobudzonej przez światło lub promieniowanie przenikliwe w czasie jej podgrzewania) pozwalają z kolei datować poszczególne warstwy i przepalone w ogniu wyroby krzemienne.

W środkowym i późnym plejstocenie środowisko przyrodnicze w sąsiedztwie jaskini wielokrotnie przekształcało się w rytm przemian klimatycznych.

Pojawiały się tam: step, tundra, lasy, tereny podmokłe i wodne z charakterystyczną fauną, co podnosiło atrakcyjność jaskini jako dogodnego miejsca do zasiedlenia przez dawnych łowców.

W POSZUKIWANIU CZŁOWIEKA

"Jest to unikatowe w Europie środkowej stanowisko, ze względu na ślady dwunastokrotnego zasiedlania jaskini przez grupy Neandertalczyków z paleolitu środkowego w okresie od 280 do 40 tys. lat temu" - podkreśla prof. Cyrek.

Dotychczas nie natrafiono co prawda na szczątki Homo Neanderthalensis, ale odkryto liczne kości zwierząt, na które polował, a także krzemienne, kościane i rogowe narzędzia, którymi się posługiwał.

Prawdziwą rewelacją, jak przypomina prof. Cyrek, było odkrycie resztek wzniesionej około 80 tys. lat temu konstrukcji w postaci wiatrochronu.

PAP - Nauka w Polsce, Andrzej Markert

6 grudnia 2004

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych

Czy wiedzieliście, że grzyby można spotkać nawet na pustyniach czy w oceanach? Albo wykorzystać jako... planistów ruchu? Każdy, kto czuje się gotów na wprowadzenie do swojego życia tych i innych ciekawostek okołogrzybowych, powinien sięgnąć po książkę "Tajemnicze życie grzybów".

Więcej

Myśl na dziś

Dobrze zrozumiana nauka chroni człowieka przed pychą, gdyż ukazuje mu jego granice.
Albert Schweitzer

Nasz blog

Tabletka Matuzalema Tabletka Matuzalema

Naukowcy coraz lepiej poznają biologiczne podstawy starzenia; udaje im się nawet wydłużyć życie niektórych organizmów. Według autorów tych dokonań może to zaowocować nowymi terapiami i zwiększeniem liczby przeżywanych w zdrowiu lat. Według innych badań już dziś wiele w tym względzie można zdziałać dietą.

Więcej

Tagi