Strona główna Aktualności

Zbadano pył wokół olbrzymiej czarnej dziury

22.06.2013 Świat

Artystyczna wizja bliskiego otoczenia supermasywnej czarnej dziury w galaktyce aktywnej NGC 3783. Źródło: ESO/M. Kornmesser.

Naukowcy korzystający z interferometru VLTI dokonali dokładnych badań pyłu znajdującego się wokół supermasywnej czarnej dziury w galaktyce aktywnej NGC 3783. Uzyskane wyniki stawiają wyzwanie obecnym modelom otoczenia czarnych dziur – poinformowało Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).

Astronomowie są przekonani, że większość galaktyk posiada w swoich centrach wielkie czarne dziury. Dotyczy to także naszej rodzimej galaktyki – Drogi Mlecznej. Takie supermasywne czarne dziury mogą się powiększać pochłaniając materię ze swojego otoczenia. Gdy procesy te są bardzo intensywne, naukowcy nazywają obiekty te aktywnymi jądrami galaktyk (AGN).

 

Za pomocą interferometru Bardzo Dużego Teleskopu (VLTI), pracującego w Obserwatorium ESO Paranal w Chile, naukowcy zbadali bezpośrednie otoczenie czarnej dziury w galaktyce aktywnej NGC 3783. Instrument ten pozwala na uzyskiwanie obserwacji z bardzo dużą zdolnością rozdzielczą. Przy obserwacjach interferometrycznych łączone jest światło z czterech 8,2-metrowych teleskopów VLT, mogą także dołączyć cztery pomocnicze teleskopy 1,8-metrowe. Uzyskane obserwacje pozwalają uzyskać poziom szczegółów taki, jakbyśmy dysponowali teleskopem o średnicy 100 metrów, umieszczonym w kosmosie.

 

Grupie kierowanej przez Sebastiana Höniga (University of California Santa Barbara, USA oraz Christian-Albrechts-Universität zu Kiel, Niemcy) po raz pierwszy udało się połączyć obserwacje w średniej podczerwieni dotyczące chłodnego pyłu wokół ANG-u z podobnymi obserwacjami.

 

Po analizie zebranych danych, zespół naukowców z USA, Niemiec, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii, stwierdził iż wokół czarnej dziury znajduje się gorący pył o temperaturze pomiędzy 700, a 1000 stopniami Celsjusza, rozmieszczony w kształcie torusa (albo dysku). Takiego wyniku oczekiwano. Niespodzianką okazało się natomiast rozmieszczenie chłodnego pyłu o temperaturze pokojowej – poniżej i powyżej dysku.

 

Nowo odkryty chłodny pył wydaje się tworzyć strumienie chłodnego wiatru oddalające się od czarnej dziury. Przypuszczalnie jest ruch ten jest generowany przez bardo intensywne promieniowanie, które powstaje gdy czarna dziura pochłania materię. Nie wiadomo w jaki sposób oba procesy współgrają ze sobą.

 

Według badaczy, nowe obserwacje mogą doprowadzić do zmiany paradygmatu w rozumieniu AGN-ów. Są bezpośrednim dowodem, że pył jest odpychany przez intensywne promieniowanie. Modele rozmieszczenia pyłu oraz wzrostu i ewolucji supermasywnych czarnych dziur muszą teraz uwzględnić nowo odkryty efekt.

 

Wyniki badań opublikowano 20 czerwca b.r. w czasopiśmie naukowym „Astrophysocal Journal”. (PAP)

 

cza/ tot/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Polskie tłumaczenie jednego z najważniejszych źródeł o historii Egiptu Polskie tłumaczenie jednego z najważniejszych źródeł o historii Egiptu

Do odczytania hieroglifów w 1822 r. jego zapiski stanowiły jedno z najważniejszych źródeł na temat historii faraonów Egiptu. Ukazało się pierwsze polskie tłumaczenie tekstów pozostawionych przez Manethona - kapłana egipskiego, który żył ponad 2 tys. lat temu.

Więcej

Myśl na dziś

Jeśli starszawy, uznany naukowiec mówi, że coś jest możliwe, niemal z pewnością ma rację, lecz jeśli mówi, że to jest niemożliwe, najprawdopodobniej się myli.
Arthur Charles Clarke

Nasz blog

Rektorzy, naukowcy! Doceńcie rolę popularyzacji! Rektorzy, naukowcy! Doceńcie rolę popularyzacji!

Rola komunikacji naukowej na polskich uczelniach wciąż nie jest dostatecznie doceniona. Ani przez naukowców, ani przez władze uczelni. Zdawałoby się, że prezentowanie osiągnięć naukowców to zadanie biur prasowych. Te jednak często mają ustalone zupełnie inne priorytety.

Więcej

Tagi