Strona główna Aktualności
Przyroda

Ekspert: ekohydrologia czy biotechnologia to tanie sposoby ochrony wód

23.01.2014 Ekologia, Przyroda

Fot. Fotolia

Istnieją tanie, nawiązujące do natury, sposoby ochrony wód. Wykorzystanie obok tradycyjnych rozwiązań także elementów ekohydrologii czy biotechnologii daje przy bardzo niskich kosztach znaczny wzrost efektów – wskazuje prof. Maciej Zalewski.

Kierujący Europejskim Regionalnym Centrum Ekohydrologii UNESCO w Łodzi prof. Zalewski uczestniczył w środę w Katowicach w prezentacji współkoordynowanego przez tę instytucję unijnego projektu EKOROB. Jak mówił, u źródeł rozwiązań z zakresu ekohydrologii czy biotechnologii leży zmiana sposobu myślenia.

 

„Musimy popatrzeć, jak ewolucja ukształtowała naszą biosferę, jak ona funkcjonuje i wtedy zharmonizować korzystanie z zasobów z ich potencjałem, podnosząc ich potencjał, bo przez wiedzę możemy to zrobić” - zaznaczył Zalewski. Na tej podstawie można np. zmierzać do takiego kształtowania krajobrazu, by ograniczać możliwość spływania zanieczyszczeń z pól do ekosystemów wodnych.

 

W dużych obszarach tzw. monokultury rolnej ma miejsce znaczny spływ wód powierzchniowych i podziemnych do cieków wodnych. Ponieważ wody te nie napotykają przeszkód, niosą ze sobą stosowane w nawozach pierwiastki biogenne, m.in. azot i fosfor (powodujące m.in. przeżyźnienie zbiorników wodnych i zakwit w nich toksycznych sinic). Ma to również efekt ekonomiczny – wiążący się z potrzebą większego nawożenia.

 

Na terenach o zróżnicowanym krajobrazie rolnym parowanie jest większe. Więcej opadów przechwytuje też zróżnicowana roślinność, tworząca często naturalne bariery dla wypłukiwania i erozji gleby. Co za tym idzie obieg pierwiastków biogennych jest praktycznie zamknięty, a ich dostawanie się do wody (i jednocześnie jej zanieczyszczenie) - mniejsze.

 

Prof. Zalewski przedstawił rozwiązania zastosowane w trwającym od 2010 r., projekcie EKOROB. W jego ramach powstał program ochrony wód rzeki Pilicy. Zmniejszenie jej zanieczyszczenia związkami azotu i fosforu ma m.in. poprawić sytuację zasilanego przez nią Zbiornika Sulejowskiego, którego rekreacyjne wykorzystanie utrudnia problem sinic.

 

Program potwierdził, że dobry efekt ochrony przed takimi zanieczyszczeniami dają nadbrzeżne strefy buforowe, tzw. ekotony - tworzone poprzez odpowiednie zagospodarowanie terenu i nasadzenia roślin (np. murawy, szuwary). Rośliny te wychwytują i przekształcają azot i fosfor z płytkich wód gruntowych i ze spływu powierzchniowego (można je potem okresowo kosić i wykorzystywać). Przeciwdziałają też erozji, korzystnie wpływają na lokalny mikroklimat, a przy tym tworzą nowe siedliska i korytarze ekologiczne wzdłuż cieków.

 

„Te ekotony, jeśli chodzi o koszty – to nieporównywalnie mało w stosunku do efektów ekologicznych i ekonomicznych jakichkolwiek innych instalacji do redukcji biogenów. Koszty są minimalne. Budujemy naturalną oczyszczalnię, która nie wymaga betonu, energii, ani specjalnego utrzymania” - argumentował Zalewski.

 

Takie strefy powstały w projekcie EKOROB dla zbadania możliwości ochrony Zbiornika Sulejowskiego w zlewni sąsiadujących z nim obszarów rolniczych. W niektórych miejscach, by wzmocnić ich działanie zastosowano też tzw. ściany denitryfikacyjne i bariery biogeochemiczne.

 

Ściany denitryfikacyjne są wkopywane w grunt i zawierają m.in. źródło niezbędnego do procesu węgla, np. trociny, opadłe liście czy słomę. Ściany takie w warunkach beztlenowych rozkładają rozpuszczony w wodzie azot do postaci gazowej. Budowane przy użyciu związków wapnia i geowłóknin bariery biogeochemiczne związują natomiast związki fosforu rozpuszczone w wodach gruntowych do postaci nierozpuszczalnej. Na powierzchni taka bariera może wyglądać jak wysypana drobnym kamieniem ścieżka.

 

Prof. Zalewski akcentował, że rozwiązania oparte m.in. o ekohydrologię czy biotechnologię powinny być wprowadzane, jako wzajemnie uzupełniające się z rozwiązaniami klasycznymi. Obecnie nieraz brak ich zharmonizowania skutkuje słabszymi niż oczekiwane skutkami środowiskowymi.

 

Jak obrazował naukowiec, obniżanie wysokich stężeń fosforu w wodzie jest stosunkowo łatwe za pomocą rozwiązań inżynieryjnych. Jednak wzrost dokładności oczyszczania tylko takimi metodami wiąże się ze znacznym wzrostem kosztów. „Na pewnym etapie możemy podłączyć rozwiązania ekohydrologiczne, a także wzmocnić je biotechnologiami. W tym momencie efektywność, przy podobnych kosztach, znacznie rośnie” - wskazał ekspert.

 

PAP - Nauka w Polsce

 

mtb/ mki/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Czy Ziemia to komputer? „Głęboka myśl” ponownie w księgarniach Czy Ziemia to komputer? „Głęboka myśl” ponownie w księgarniach

Wznowienia doczekały się kultowe książki Douglasa Adamsa, w których opisuje on m.in. „Głęboką myśl” - maszynę, której nazwę koncern IBM nadał swemu komputerowi szachowemu - Deep Thought.

Więcej

Myśl na dziś

Wiedzę możemy zdobywać od innych, ale mądrości musimy nauczyć się sami.
Adam Mickiewicz

Nasz blog

Planetarne zoo Planetarne zoo

Ciemne jak smoła, lekkie jak styropian czy pokryte szafirowymi chmurami – takie bywają badane w ostatnim czasie pozasłoneczne planety. Niektóre z nich mogą się okazać bardzo przydatne dla nauki.

Więcej

Tagi