Strona główna Aktualności
Przyroda

Lasy akumulują biomasę inaczej, niż sugerowały modele

02.10.2014 Ekologia, Przyroda

Fot. Fotolia

Drzewa na dalekiej północy gromadzą więcej biomasy w korzeniach, a mniej w liściach, a igły utrzymują się na drzewach w zimnym klimacie znacznie dłużej niż w ciepłym. Dzięki nowym badaniom można będzie urealnić modele dotyczące m.in. pochłaniania CO2 przez lasy.

Badania międzynarodowego zespołu - w którego skład weszli naukowcy z USA, Polski, Australii, Niemiec i Chin - rzucają nowe światło na słabo wcześniej poznane zagadnienia związane z retencją węgla w lasach. Dwie prace na ten temat opublikowano we wrześniu w prestiżowym czasopiśmie Narodowej Akademii Nauk USA - "PNAS".

 

"Chcemy wiedzieć, jak funkcjonują drzewostany w skali makro. Lasy na naszej planecie zajmują prawie 30 proc. powierzchni lądów - blisko 4 mld hektarów - i są w znacznym stopniu odpowiedzialne za utrzymanie życia na Ziemi" - powiedział w rozmowie z PAP uczestnik badań, prof. Jacek Oleksyn z Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku. Wyjaśnił, że aż połowę suchej masy drzew stanowi węgiel. Pobierany jest on przez rośliny z powietrza w postaci dwutlenku węgla. Liście drzew w procesie fotosyntezy przekształcają CO2 do postaci związków organicznych i wytwarzają jako produkt uboczny tlen.

 

"Węgiel akumulowany przez drzewa jest jednym z najważniejszych ogniw obiegu tego pierwiastka w biosferze. Dokładne prognozowanie zmian CO2 – jednego z głównych gazów cieplarnianych - będzie możliwe jedynie wówczas, gdy będziemy w stanie właściwie obliczać i prognozować akumulację biomasy w liściach, gałęziach, pniach i korzeniach drzew leśnych" - zaznacza Oleksyn. Dodaje, że opracowanie właściwych modeli obliczania biomasy w drzewostanach jest bardzo ważne m.in. w prognozowaniu konsekwencji pożarów czy wycinki lasów na zmiany klimatyczne.

 

Jedna z opublikowanych w "PNAS" prac dotyczy długości utrzymywania się igieł drzew w lasach borealnych - w tym przypadku lasów z północy Europy i Ameryki. Dotychczas niewiele wiadomo było o tym, jaka jest zmienność długość życia igieł rosnących tam drzew i jakie są tego ekologiczne konsekwencje. Na przykład w przypadku sosny przyjmowano, że igły utrzymują się ok. 2-3 lat (tyle, ile żyją igły w klimacie umiarkowanym, np. w Polsce). Tymczasem badacze wykazali, że w lasach borealnych igły zanim opadną, przetrwać mogą nawet 9-13 lat. "W miarę przesuwania się z cieplejszych warunków na południu do chłodniejszych na dalekiej północy wzrastała długość utrzymywania się igieł na pędach i jednocześnie spadała ich zdolność asymilacyjna" - powiedział prof. Oleksyn. Wyjaśnił, że igły na dalekiej północy są znacznie krótsze i charakteryzują się mniejszym potencjalnym natężeniem fotosyntezy. "Dzięki tym badaniom możemy inaczej spojrzeć na dynamikę procesów w biosferze" - skomentował badacz.

 

Z kolei druga z prac opublikowanych w "PNAS" dotyczy tego, jak klimat wpływa na rozkład biomasy w drzewach. Okazało się, że w miarę przesuwania się od cieplejszych do chłodniejszych warunków klimatycznych, zwiększa się udział biomasy korzeni w masie całych drzew, a zmniejsza się biomasa liści. Badania wykonano na największej dotychczas bazie danych obejmującej ponad 6 tys. drzewostanów z 61 krajów. Jak informuje prof. Oleksyn, w dotychczasowych modelach przyjmowano zazwyczaj, że korzenie stanowią około 20 proc. masy drzewa. Jednak dane zebrane przez zespół badaczy pozwoliły na weryfikację tych założeń. Okazało się, że w warunkach tropikalnych korzenie stanowią tylko kilkanaście procent masy drzew, a na dalekiej północy - nawet 40 proc. masy drzew.

 

Badacz wyjaśnia, że w tropikach – w odróżnieniu od lasów borealnych – drzewa nie mają zazwyczaj problemu z dostępem do wody i składników mineralnych, dlatego nie ma tam konieczności nadmiernej rozbudowy drobnych korzeni chłonnych. Drzewa w lasach deszczowych rosną też często w większym zagęszczeniu, co zmniejsza oddziaływanie na nie silnych wiatrów. Ogranicza to potrzebę inwestycji w rozbudowane systemy korzeniowe przytwierdzające drzewa do podłoża. Zwiększona – w porównaniu do roślin z chłodnych terenów – alokacja biomasy do liści wynika po części z ich odmiennej morfologicznej i anatomicznej struktury koniecznej do ochrony przed często występującymi tam owadami i zwierzętami liściożernymi.

 

"Uzyskane wyniki umożliwiają stworzenie realistycznych szacunków biomasy i węgla zakumulowanego w różnych częściach drzew, co może znacząco poprawić jakość modeli określających wpływ zmian klimatycznych na obieg węgla w ekosystemach leśnych w skali globalnej” - skomentował prof. Oleksyn. Prace badawcze prowadzone przez prof. Oleksyna były częściowo finansowane przez Narodowe Centrum Nauki w ramach projektu badawczego "Maestro".

 

PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

 

lt/ ula/

Podziel się
Ocena: 1 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Archeologiczna biografia Hatszepsut Archeologiczna biografia Hatszepsut

Postać kobiety faraona już na stałe wrosła do kultury masowej, obok Nefertiti czy Kleopatry. W najnowszej monografii na temat Hatszepsut autorstwa Petera Nadiga dowiadujemy się tego, jak niewiele pewnych rzeczy wiemy na temat życia tej potężnej kobiety-faraona, która żyła 3,5 tys. lat temu.

Więcej

Myśl na dziś

W teorii naukowej nie znajdziemy żadnych praktycznych wskazówek, jak postępować w życiu.
Albert Einstein

Nasz blog

Dlaczego "badaczka" ciągle brzmi dziwniej niż "badacz"? Dlaczego "badaczka" ciągle brzmi dziwniej niż "badacz"?

Kariera badawcza jest trudniejsza, jeśli na głowie ma się nie tylko naukę, ale i małe dzieci czy np. starszych członków rodziny, którymi trzeba się zająć. "Jeśli poprawimy warunki pracy kobiet w nauce, skorzystają na tym i mężczyźni" - uważa badaczka z Cambridge.

Więcej

Tagi

-->