Strona główna Aktualności
Przyroda

Lasy akumulują biomasę inaczej, niż sugerowały modele

02.10.2014 Ekologia, Przyroda

Fot. Fotolia

Drzewa na dalekiej północy gromadzą więcej biomasy w korzeniach, a mniej w liściach, a igły utrzymują się na drzewach w zimnym klimacie znacznie dłużej niż w ciepłym. Dzięki nowym badaniom można będzie urealnić modele dotyczące m.in. pochłaniania CO2 przez lasy.

Badania międzynarodowego zespołu - w którego skład weszli naukowcy z USA, Polski, Australii, Niemiec i Chin - rzucają nowe światło na słabo wcześniej poznane zagadnienia związane z retencją węgla w lasach. Dwie prace na ten temat opublikowano we wrześniu w prestiżowym czasopiśmie Narodowej Akademii Nauk USA - "PNAS".

 

"Chcemy wiedzieć, jak funkcjonują drzewostany w skali makro. Lasy na naszej planecie zajmują prawie 30 proc. powierzchni lądów - blisko 4 mld hektarów - i są w znacznym stopniu odpowiedzialne za utrzymanie życia na Ziemi" - powiedział w rozmowie z PAP uczestnik badań, prof. Jacek Oleksyn z Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku. Wyjaśnił, że aż połowę suchej masy drzew stanowi węgiel. Pobierany jest on przez rośliny z powietrza w postaci dwutlenku węgla. Liście drzew w procesie fotosyntezy przekształcają CO2 do postaci związków organicznych i wytwarzają jako produkt uboczny tlen.

 

"Węgiel akumulowany przez drzewa jest jednym z najważniejszych ogniw obiegu tego pierwiastka w biosferze. Dokładne prognozowanie zmian CO2 – jednego z głównych gazów cieplarnianych - będzie możliwe jedynie wówczas, gdy będziemy w stanie właściwie obliczać i prognozować akumulację biomasy w liściach, gałęziach, pniach i korzeniach drzew leśnych" - zaznacza Oleksyn. Dodaje, że opracowanie właściwych modeli obliczania biomasy w drzewostanach jest bardzo ważne m.in. w prognozowaniu konsekwencji pożarów czy wycinki lasów na zmiany klimatyczne.

 

Jedna z opublikowanych w "PNAS" prac dotyczy długości utrzymywania się igieł drzew w lasach borealnych - w tym przypadku lasów z północy Europy i Ameryki. Dotychczas niewiele wiadomo było o tym, jaka jest zmienność długość życia igieł rosnących tam drzew i jakie są tego ekologiczne konsekwencje. Na przykład w przypadku sosny przyjmowano, że igły utrzymują się ok. 2-3 lat (tyle, ile żyją igły w klimacie umiarkowanym, np. w Polsce). Tymczasem badacze wykazali, że w lasach borealnych igły zanim opadną, przetrwać mogą nawet 9-13 lat. "W miarę przesuwania się z cieplejszych warunków na południu do chłodniejszych na dalekiej północy wzrastała długość utrzymywania się igieł na pędach i jednocześnie spadała ich zdolność asymilacyjna" - powiedział prof. Oleksyn. Wyjaśnił, że igły na dalekiej północy są znacznie krótsze i charakteryzują się mniejszym potencjalnym natężeniem fotosyntezy. "Dzięki tym badaniom możemy inaczej spojrzeć na dynamikę procesów w biosferze" - skomentował badacz.

 

Z kolei druga z prac opublikowanych w "PNAS" dotyczy tego, jak klimat wpływa na rozkład biomasy w drzewach. Okazało się, że w miarę przesuwania się od cieplejszych do chłodniejszych warunków klimatycznych, zwiększa się udział biomasy korzeni w masie całych drzew, a zmniejsza się biomasa liści. Badania wykonano na największej dotychczas bazie danych obejmującej ponad 6 tys. drzewostanów z 61 krajów. Jak informuje prof. Oleksyn, w dotychczasowych modelach przyjmowano zazwyczaj, że korzenie stanowią około 20 proc. masy drzewa. Jednak dane zebrane przez zespół badaczy pozwoliły na weryfikację tych założeń. Okazało się, że w warunkach tropikalnych korzenie stanowią tylko kilkanaście procent masy drzew, a na dalekiej północy - nawet 40 proc. masy drzew.

 

Badacz wyjaśnia, że w tropikach – w odróżnieniu od lasów borealnych – drzewa nie mają zazwyczaj problemu z dostępem do wody i składników mineralnych, dlatego nie ma tam konieczności nadmiernej rozbudowy drobnych korzeni chłonnych. Drzewa w lasach deszczowych rosną też często w większym zagęszczeniu, co zmniejsza oddziaływanie na nie silnych wiatrów. Ogranicza to potrzebę inwestycji w rozbudowane systemy korzeniowe przytwierdzające drzewa do podłoża. Zwiększona – w porównaniu do roślin z chłodnych terenów – alokacja biomasy do liści wynika po części z ich odmiennej morfologicznej i anatomicznej struktury koniecznej do ochrony przed często występującymi tam owadami i zwierzętami liściożernymi.

 

"Uzyskane wyniki umożliwiają stworzenie realistycznych szacunków biomasy i węgla zakumulowanego w różnych częściach drzew, co może znacząco poprawić jakość modeli określających wpływ zmian klimatycznych na obieg węgla w ekosystemach leśnych w skali globalnej” - skomentował prof. Oleksyn. Prace badawcze prowadzone przez prof. Oleksyna były częściowo finansowane przez Narodowe Centrum Nauki w ramach projektu badawczego "Maestro".

 

PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

 

lt/ ula/

Podziel się
Ocena: 1 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Niezwykłe życie całkiem zwykłych materiałów Niezwykłe życie całkiem zwykłych materiałów

Dlaczego czekolada jest tak smaczna, choć powstaje z dość nieapetycznych nasion kakaowca? Dlaczego noszący pierwsze protezy zębowe czuli w ustach smak siarki? Co wywołuje charakterystyczny zapach starych książek? O niezwykłych historiach materiałów, z których korzystamy każdego dnia, w książce "W rzeczy samej" pisze brytyjski naukowiec i popularyzator nauki - Mark Miodownik.

Więcej

Myśl na dziś

Intelektualista używa więcej słów niż trzeba powiedzieć, by powiedzieć więcej niż jest w rzeczywistości.
Aleksander Brefford

Nasz blog

Patrz pod nogi! Parkiety powtarzalne i te niepowtarzalne Patrz pod nogi! Parkiety powtarzalne i te niepowtarzalne

Czeka mnie cyklinowanie parkietu. Z matematycznego punktu widzenia mój parkiet to nic nadzwyczajnego - ot, zwykła jodełka - wzór złożony z samych prostokątów. Ale bywają i parkiety niepowtarzalne - aperiodyczne. Warto się im bliżej przyjrzeć.

Więcej

Tagi

-->