10.12.2018
PL EN
16.10.2014 aktualizacja 16.10.2014

Złoty Medal Fromborski za polskie satelity naukowe

Centrum Badań Kosmicznych PAN otrzymało Złoty Medal Fromborski za wyniesienie w przestrzeń kosmiczną dwóch satelitów naukowych: Lema i Heweliusza. Wyróżnienie przyznano po raz trzeci w Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku.

Medal przyznawany jest corocznie osobie lub instytucji szczególnie zasłużonej w rozwoju i promocji myśli kopernikańskiej.

Tegorocznym laureatem zostało Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Placówkę doceniono za konstrukcję i umieszczenie na orbicie satelitów Lem i Heweliusz. Pierwszy w kosmosie znalazł się Lem, który wystartował w listopadzie 2013 r. z Rosji. Drugiego w kolejności Heweliusza wystrzelono w sierpniu 2014 r. z chińskiego poligonu. Obydwa polskie satelity są częścią austriacko-kanadyjsko-polskiego projektu Brite.

Polskie satelity umieszczone na wysokości 800 km przez kilka lat będą prowadziły pomiary 286 najjaśniejszych gwiazd. Ważą niecałe 7 kg i mają kształt kostki o boku wynoszącym ok. 20 cm. Dotychczas tak małe urządzenia wykorzystywano jako obiekty amatorskie i edukacyjne. Tymczasem satelity Brite jako pierwsze tak małe urządzenia mają swoje zadanie naukowe.

Nad Lemem i Heweliuszem pracowali specjaliści z Centrum Badań Kosmicznych PAN i Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie. Satelity powstały we współpracy z Uniwersytetem w Wiedniu, Politechniką w Grazu, Uniwersytetem w Toronto i Uniwersytetem w Montrealu. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczyło na ich budowę 14,2 mln zł.

Złoty Medal Fromborski ustanowiono dla upamiętnienia powtórnego pochówku Mikołaja Kopernika w maju 2010 roku we Fromborku. Był on możliwy dzięki badaniom zespołu, powołanego przez Akademię Humanistyczną imienia Aleksandra Gieysztora.

Pierwszy Złoty Medal Fromborski otrzymał wybitny polski astronom - prof. Aleksander Wolszczan. W 2013 roku laureatem została Politechnika Białostocka, której studentów doceniono za konstrukcję łazika marsjańskiego Hyperion i zwycięstwo w międzynarodowych zawodach University Rover Challenge.

PAP - Nauka w Polsce

ekr/ agt/

Copyright © Fundacja PAP 2018