Strona główna Aktualności
Historia i kultura

Humaniści wkraczają do świata cyfrowego

29.12.2015 Historia i kultura, Uczelnie

Na Uniwersytecie Warszawskim prowadzonych jest około 100 projektów humanistycznych z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych. Otwarte w grudniu Laboratorium Cyfrowe Humanistyki UW (LaCH UW) ma za zadanie ich wsparcie i zachęcenie pozostałych naukowców do rozpoczęcia przygody z zaawansowanymi narzędziami informatycznymi.

"Zakres możliwości wykorzystania narzędzi cyfrowych w humanistyce można przyrównać do rewolucji w czasach Gutenberga i wprowadzenia druku na przemysłową skalę – mówi PAP prof. Dorota Urbanek, przewodnicząca Zespołu Koordynacyjnego LaCH UW z Wydziału Lingwistyki Stosowanej UW. – Mimo to zarzuca się nam, że wykorzystanie narzędzi cyfrowych zabije ducha humanistycznego".

 

Prof. Urbanek wyjaśnia, że tego typu postawa cechuje częściej przedstawicieli starszego pokolenia naukowców. Młodsi otwarci są bowiem na nowinki. Jej zdaniem narzędzia cyfrowe pomagają wejść humanistyce na nowy, wyższy poziom. Umożliwiają stworzenie kolejnych narzędzi edukacyjnych, przyspieszają transfer wiedzy, pomagają zadawać nowe pytania i szukać nowych pól badawczych. Humanistyka cyfrowa polega na wykorzystaniu cyfrowych technologii i narzędzi w badaniach i edukacji w zakresie nauk humanistycznych i o sztuce.

 

"Od tego kierunku, podobnie jak od rewolucji Gutenberga, nie ma po prostu odwrotu. Okazuje się, że świat cyfrowy nie tylko nie szkodzi humanistyce, ale wręcz ją wspiera i umożliwia jej szeroką promocję – uważa prof. Urbanek. – To jest wymóg czasu, od którego nie ma ucieczki".

 

LaCH UW powstał z inicjatywy 16 jednostek UW, wśród których prym wiodą te związane z wydziałami humanistycznymi, zwłaszcza Wydział Historyczny. W projekt włączył się też Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki UW oraz Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego UW. W zespole koordynacyjnym LaCH UW zasiadają przedstawiciele wszystkich stron.

 

"Powiem przewrotnie, że prof. Jerzy Tyszkiewicz – informatyk i logik oraz Jakub Szprot, filozof i specjalista od otwartego dostępu do nauki, są większymi humanistami od nas – przedstawicieli tradycyjnych wydziałów humanistycznych. Określiłabym ich mianem +uduchowionych cyfrowców+" – przekonuje prof. Urbanek, wspominając dwóch członków zespołu koordynacyjnego.

 

Na razie LaCH UW działa jako projekt badawczy. Opracowano założenia programowe, które jednocześnie wytyczą kierunek dla dalszego rozwoju Laboratorium. Jest nim powstanie autonomicznego ośrodka naukowo-badawczego humanistyki cyfrowej w ramach struktur UW. „Chcemy współpracować z podobnymi ośrodkami w kraju i za granicą oraz różnorodnymi sieciami badawczymi. Już teraz kooperujemy z Centre for Digital Humanity w Getyndze” – mówi prof. Urbanek.

 

Pomysłodawcą powstania Laboratorium jest Dominik Purchała – przewodniczący zespołu UW ds. DARIAH, które w tym roku połączyło się z europejskim konsorcjum DARIAH-ERIC (Digital Research Infrastructure for the Arts and Humanities European Research Infrastructure Consortium). DARIAH-PL jest największym tego typu przedsięwzięciem w historii polskiej humanistyki.

 

"Projekty z zakresu humanistyki cyfrowej realizowane są na UW, ale przepływ informacji między poszczególnymi badaczami, pracującymi w różnych instytutach był do tej pory ograniczony. Nasza działalność ma temu problemowi zaradzić” – opowiada prof. Urbanek. Dodaje, że równie ważne jest wsparcie Laboratorium w kwestii zaawansowanego sprzętu badawczego – w LaCH-u już mieści się pracownia skanerów 3D, wspomagająca analizy kartograficzne i geodezyjne i szeroko pojęte badania archeologiczne. „Po co kupować drogi sprzęt do każdego projektu, skoro będzie nim dysponować Laboratorium?” – pyta retorycznie prof. Urbanek.

 

Niebawem LaCH wzbogaci się o wysokiej jakości skanery 2D – te będę wykorzystywane do pracy w zakresie badań kolekcji starych druków, jak również encefalograf służący do badania fal mózgowych i okulograf – aparaturę śledzącą ruch gałek ocznych. Te ostatnie urządzenia zostaną wykorzystane do projektów realizowanych na Wydziale Lingwistyki Stosowanej oraz na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Społecznych UW – nad badaniami multimodalnymi nad komunikacją ludzką. Naukowcy zgłębią w ten sposób reakcje ludzi na obrazy czy teksty. Kontynuowane będą też badania z zakresu respeakingu, czyli tworzenia tekstów przygotowanych specjalnie pod kątem osób niesłyszących.

 

Jak podkreśla badaczka, ważnym celem LaCH-u będzie też utrzymywanie przez określony czas projektów już zakończonych na serwerach własnych Laboratorium w ramach "farmy projektów zakończonych”. Będzie to ważne zwłaszcza w przypadku przedsięwzięć, dla których zakończyło się finansowanie, np. w ramach grantów. Istotna będzie też popularyzacja możliwości i narzędzi humanistyki cyfrowej zarówno wśród pracowników UW, studentów, a nawet zainteresowanych osób spoza uczelni.

 

"Popularyzacja jest jednym z ważniejszych obszarów naszej działalności. Już w przyszłym semestrze planujemy organizowanie warsztatów i seminariów z zakresu humanistyki cyfrowej. Odbędą się też wykłady, również zagranicznych specjalistów z tego obszaru" – dodaje prof. Urbanek.

 

Zdaniem przewodniczącej takie inicjatywy zachęcą pracowników UW do rozpoczęcia przygody z humanistyką cyfrową. LaCH UW nie tylko podzieli się wiedzą – wesprze również na etapie składania grantu, kolejno – w czasie jego realizacji pomoże od strony administracyjnej i technicznej, a nawet w promocji wyników badań.

 

PAP - Nauka w Polsce

 

szz/ agt/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 1
Skomentuj Zobacz wszystkie   Dyskutuj na forum

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych

Czy wiedzieliście, że grzyby można spotkać nawet na pustyniach czy w oceanach? Albo wykorzystać jako... planistów ruchu? Każdy, kto czuje się gotów na wprowadzenie do swojego życia tych i innych ciekawostek okołogrzybowych, powinien sięgnąć po książkę "Tajemnicze życie grzybów".

Więcej

Myśl na dziś

Dobrze zrozumiana nauka chroni człowieka przed pychą, gdyż ukazuje mu jego granice.
Albert Schweitzer

Nasz blog

Tabletka Matuzalema Tabletka Matuzalema

Naukowcy coraz lepiej poznają biologiczne podstawy starzenia; udaje im się nawet wydłużyć życie niektórych organizmów. Według autorów tych dokonań może to zaowocować nowymi terapiami i zwiększeniem liczby przeżywanych w zdrowiu lat. Według innych badań już dziś wiele w tym względzie można zdziałać dietą.

Więcej

Tagi