Strona główna Aktualności
Historia i kultura

Laser zdradza tajemnice wczesnośredniowiecznych Prusów

25.01.2016 Archeologia, Historia i kultura

Kurhan w Odojach odkryty dzięki lotniczemu skanowaniu laserowemu, fot. Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie

Sześć domniemanych cmentarzysk kurhanowych, a także relikty dwóch grodzisk, wałów, rowów i innych elementów systemu obronnego wczesnośredniowiecznej Jaćwieży zlokalizowali na terenie Pojezierza Ełckiego archeolodzy z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie (PMA). Odkrycia dokonano dzięki zastosowaniu lotniczego skaningu laserowego (ALS).

Naukowcy rozpoznali obszar 110 km kw. Skoncentrowali się wokół 11 rejonów w pobliżu znanych grodzisk i osad obronnych, które położone są na terenie powiatów ełckiego i grajewskiego.

 

„Domyślaliśmy się, że wokół tych ośrodków jest jeszcze mnóstwo nieznanych stanowisk o własnej formie krajobrazowej - reliktów rozbudowanych, wczesnośredniowiecznych założeń obronnych. Północno-wschodnia Polska to teren wciąż słabo poznany przez archeologów. Powodem tego stanu rzeczy są m.in. liczne tereny podmokłe oraz obszary leśne” – wyjaśnia PAP Cezary Sobczak z Działu Archeologii Bałtów PMA, kierownik projektu.

 

Badaniami objęto m.in. tereny wokół grodzisk w Bajtkowie, Gorczycach, Rajgrodzie, Rogalach, Skomacku Wielkim, Skomętnie Wielkim, Starych Juchach, Wierzbowie. Analiza obrazów utworzonych na podstawie wyników skanowania laserowego numerycznych modeli terenu, dostarczyła wielu szczegółów budowy znanych już wcześniej grodów oraz informacji dotyczących stanu zachowania kilkudziesięciu stanowisk o własnej formie krajobrazowej.

 

„Jednak największym zaskoczeniem dla nas było odkrycie na terenie silnie przekształconym agrotechnicznie nieznanych dotychczas dużych, kamienno-ziemnych kopców, prawdopodobnie kurhanów z wczesnej epoki żelaza lub jeszcze starszych” – relacjonuje Sobczak.

 

Wyniki przeprowadzonych badań archeolodzy skonfrontowali w terenie, w czasie badań powierzchniowych. Na dwóch stanowiskach przeprowadzono ponadto nieinwazyjne badania geofizyczne. Jednak, zdaniem kierownika projektu, dla potwierdzenia funkcji, określenia chronologii i przynależności kulturowej nowo odkrytych stanowisk należy przeprowadzić w ich obrębie wykopaliska – dotychczasowe badania nie przyniosły bowiem rozstrzygnięć.

 

Pozyskanie dane zasiliły powstające w PMA kompendium wiedzy zawierające wszelkie dostępne dane dotyczące grodzisk i systemu obronnego Jaćwieży w ramach przedsięwzięcia Działu Archeologii Bałtów – Atlas Grodzisk Jaćwieży. Postępy prac nad tworzonym pod kierownictwem dr. Marcina Engela katalogiem można obserwować na stronie http://www.grodziskajacwiezy.pl .

 

Mianem Jaćwieży naukowcy określają najdalej na wschód wysunięte terytorium plemienne wczesnośredniowiecznych Prusów. Jej ziemie położone były częściowo w granicach współczesnej Polski, m.in. na Suwalszczyźnie i w okolicach Augustowa. Dzieje tego regionu są dobrze rozpoznane archeologiczne dla okresu wpływów rzymskich i okresu wędrówek ludów. Dopiero w ostatnich latach, dzięki intensyfikacji badań, naukowcy rzucili nowe światło na losy tej krainy w czasach wczesnego średniowiecza (IX–XIII wiek). To w tym okresie jaćwiescy konni wojownicy pustoszyli osady swoich sąsiadów. Kres plemienia nastąpił na przełomie XIII i XIV wieku.

 

Skanowanie laserowe przy pomocy urządzenia LiDAR oraz prospekcję terenową i geofizyczną wykonano w 2015 roku. Projekt sfinansowano dzięki dotacji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz dofinansowaniu z Województwa Mazowieckiego, w ramach priorytetu 5 „Ochrona zabytków archeologicznych” - Nieinwazyjne rozpoznanie jaćwieskich ośrodków grodowych Pojezierza Ełckiego.

 

PAP - Nauka w Polsce

 

szz/ mrt/

Widok na grodzisko w Skomacku Wielkim, fot. Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie

Grodzisko w Starych Juchach z odkrytym dzięki urządzeniu LiDAR wałem, rys. Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Ian Stewart i jego prześ-LICZ-ne liczby Ian Stewart i jego prześ-LICZ-ne liczby

W książce o "skromnym" tytule "Niezwykłe liczby profesora Stewarta" wybitny popularyzator matematyki Ian Stewart tym razem prezentuje swoje ulubione liczby i opowiada matematyczne historie, jakie się za nimi kryją. Nie przeliczymy się w swoich oczekiwaniach: Stewart jest w tym niemal nieskończenie dobry.

Więcej

Myśl na dziś

Człowiek zawsze czuje się czymś więcej niż tym, co osiągnął, więc cokolwiek by osiągnął, w niczym nic może znaleźć ukojenia, zadowolenia, szczęścia
Soren Kierkegaard

Nasz blog

Z rąk do rąk: od rzymskich czyściochów do czerwonoarmistów Z rąk do rąk: od rzymskich czyściochów do czerwonoarmistów

Twierdza w dzisiejszym Gonio w zachodniej Gruzji świetnie pełniła swą funkcję przez dwa tysiące lat: najpierw rzymscy legioniści bronili z niej granic cesarstwa przed niepokornymi mieszkańcami Kolchidy, a w czasach znacznie nam bliższych – czerwonoarmiści strzegli z niej granic ZSRR przed imperialistami. Sekrety tego stanowiska właśnie poznają polscy archeolodzy.

Więcej

Tagi

-->