Strona główna Aktualności
Przyroda

Naukowcy: coraz więcej zwierząt zarażonych świerzbem

05.03.2016 Ekologia, Przyroda

Fot. Fotolia

U drapieżników w północno-wschodniej Polsce w ostatnich miesiącach stwierdzano dużą liczbę przypadków świerzbu. Zdaniem naukowców z Instytutu Biologii Ssaków (IBS) PAN w Białowieży może to świadczyć o rozwoju epizoocji, zwierzęcego odpowiednika epidemii.

W ostatnich kilku latach u dzikich i domowych zwierząt obserwuje się coraz więcej zachorowań na świerzb - informują naukowcy w materiale przekazanym PAP.

 

Zimą 2015-2016 r. do IBS PAN w Białowieży trafiło wiele zwierząt padłych z powodu zarażenia świerzbowcem. Docierały też informacje o obserwacjach wyłysiałych i wychudzonych zwierząt.

 

"Oprócz jenotów i lisów, których liczebność w naszym kraju jest wysoka, zdarzały się również chore osobniki chronionych i rzadkich gatunków drapieżników. Pracownicy Wigierskiego Parku Narodowego nagrali z kolei na fotopułapkach wilczą watahę, w której cały miot młodych uległ zarażeniu świerzbowcem. W styczniu br. na terenie Puszczy Rominckiej zgłoszono przypadek wycieńczonego chorobą wilka, który wszedł do psiej budy i tam zdechł. Był to dorosły basior, u którego sierść zachowała się jedynie na głowie i końcach łap. Drapieżnik był skrajnie wyczerpany - ważył zaledwie 20 kg, czyli połowę masy ciała zdrowego osobnika" - opowiada dr Marta Kołodziej-Sobocińska z IBS PAN.

 

W ostatnią niedzielę (28 lutego) do IBS PAN trafił ryś, którego - mimo podjętej próby leczenia - nie udało się uratować. Zwierzę znaleziono w okolicy wsi Guszczewina, na północy Puszczy Białowieskiej.

 

Według informacji dr Kołodziej-Sobocińskiej wycieńczony kot nie miał siły uciekać. Drapieżnik podszedł w pobliże osady, co dla tego gatunku jest bardzo nietypowym zachowaniem - prawdopodobnie w poszukiwaniu pokarmu. Ryś padł następnego dnia. Był wychudzony - ważył zaledwie 9 kg, wychłodzony i wycieńczony. Na ciele miał rozległe, pokryte strupami wyłysienia, co utrudniało mu poruszanie się i skuteczne polowanie. Podejrzewa się, że właśnie z powodu głodu, chore osobniki często giną również na drogach, przy których poszukują przejechanych zwierząt.

 

Zwiększoną liczbę zachorowań na świerzb u psów i kotów, obserwują ostatnio lekarze weterynarii. "Nasi pupile, szczególnie żyjący na wsi, często penetrują łąki i lasy, gdzie istnieje ryzyko zetknięcia się z chorymi dzikimi zwierzętami. Ale nawet bez wychodzenia poza obejścia istnieje możliwość zarażenia się psów i kotów. Przypuszcza się, że za sprawą kun domowych, które również chorują na świerzb i żyją w obrębie ludzkich gospodarstw, choroba może się przenosić na zwierzęta domowe i odwrotnie" - tłumaczy ekspert.

 

Rozprzestrzenianie się choroby możliwe jest między innymi dlatego, że przez pierwsze 4-8 tygodni od zarażenia nie daje ona żadnych objawów - zaznacza naukowiec z IBS PAN. Dlaczego? Świerzbowiec jest roztoczem, który drąży korytarzyki w naskórku zarażonego zwierzęcia lub człowieka. Tam też rozwija się, wydala odchody, zrzuca wylinki, składa jaja. W początkowym etapie zarażenia te drobne zwierzęta wydzielają specjalne substancje hamujące reakcje obronne zarażonego organizmu. I to jest klucz do sukcesu. Nie niepokojone przez reakcje immunologiczne roztocza zasiedlają naskórek, rozmnażają się i rozprzestrzeniają, a gdy nadmiar wydzielin i metabolitów wywołuje w końcu stan zapalny i silny świąd, dla zaatakowanego zwierzęcia jest już za późno – nie jest w stanie zwalczyć choroby.

 

Na wzrost liczby zachorowań naukowcy z Instytutu Biologii Ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży zwracali uwagę już w 2014 r. Wyniki swoich badań na ten temat opublikowali w czasopiśmie "Ecological Research" (http://link.springer.com/article/10.1007%2Fs11284-013-1118-x)

 

Określili wówczas czynniki sprzyjające rozprzestrzenianiu się tej choroby u drapieżników zamieszkujących Puszczę Białowieską. Dr Kołodziej-Sobocińska, dr hab. Andrzej Zalewski oraz dr hab. Rafał Kowalczyk wykazali, że najbardziej narażone na zarażenie świerzbowcem są zwierzęta prowadzące socjalny tryb życia, użytkujące nory wspólnie z innymi osobnikami tego samego lub innego gatunku, bądź zabijające inne drapieżniki chorujące na świerzb.

 

W ostatnich 20 latach na terenie Puszczy Białowieskiej świerzb był najczęściej stwierdzany u lisów (19 proc. badanych zwierząt), borsuków (9 proc.), wilków (7 proc.) i jenotów (6 proc.). Choroba, gdy ma dobre warunki do rozprzestrzeniania się, może wywołać w populacjach dzikich zwierząt katastrofalne skutki. Oprócz wspomnianych czynników behawioralnych, sprzyjają jej też wysokie zagęszczenia zwierząt oraz ich niższa śmiertelność, będąca wynikiem łagodnych zim w ostatnich latach oraz akcji rozrzucania szczepionek przeciwko wściekliźnie – zwrócili uwagę badacze w swojej publikacji.

 

PAP - Nauka w Polsce

 

zan/ kow/ ula/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 1
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Skrawki z pradziejów Nowej Huty Skrawki z pradziejów Nowej Huty

Czym jest "archeologiczne UFO"? Dlaczego średniowieczne arabskie monety znajdowane w Polsce można określić mianem "euro"? Jak wyglądały domy pierwszych Słowian? - na te i wiele innych pytań odpowiada książka "Prastara Nowa Huta" autorstwa archeologa, dr. Jacka Górskiego.

Więcej

Myśl na dziś

Im mniej człowiek wie, tym łatwiej mu żyć. Wiedza daje mu wolność, ale unieszczęśliwia.
Erich Maria Remarque

Nasz blog

"Inferno": Herzog szuka ludzkiego odbicia w głębi wulkanów "Inferno": Herzog szuka ludzkiego odbicia w głębi wulkanów

Szkoda, żeby "Inferno" przeszedł bez echa. To nie jest zwykły film dokumentalny o wulkanach. To dokument Wernera Herzoga. Można być więc pewnym, że kiedy Herzog zagląda w głąb wulkanu, to znajdzie w nim nie tylko lawę, ale i odbicia tych, którzy zaglądają tam razem z nim,

Więcej

Tagi

-->