Strona główna Aktualności
Świat

Zbadano dysk pyłowy wokół gwiazdy w późnym stadium ewolucji

12.03.2016 Świat

W ramce: obraz dysku pyłowego otaczającego gwiazdę IRAS 08544-4431. Dookoła: otoczenie gwiazdy widocznej w konstelacji Żagla. Źródło: ESO/Digitized Sky Survey 2

Astronomom korzystającym z teleskopów Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) udało się wykonać zdjęcie dysku pyłowego otaczającego gwiazdę znajdującą się w jednym z późniejszych etapów swojego życia.

Naukowcy zastanawiają się nawet, czy w takich dyskach w późnym stadium ewolucji gwiazdy nie mogłaby powstawać druga generacja planet.

 

Gdy gwiazdy przechodzą kolejne etapy swojej ewolucji, to wiele z nich wykształca wokół siebie dyski zbudowane z gazu i pyłu, które powstają z materii wyrzuconej poprzez wiatr gwiazdowy w trakcie przechodzenia przez fazę czerwonego olbrzyma. Do tej pory astronomowie nie mieli odpowiednio dokładnych zdjęć takich dysków z późnego stadium życia gwiazdy, bowiem brakuje gwiazd o takich cechach, położonych wystarczająco blisko nas.

 

Problem ten udało się pokonać dzięki najnowszym obserwacjom wykonanym za pomocą interferometru VLTI w Obserwatorium Paranal w Chile. VLTI to zespół kilku teleskopów ośmiometrowych, wspartych teleskopami pomocniczymi o średnicach po 1,8 metra. Gdy pracują razem, są w stanie uzyskiwać rozdzielczość, jaką miałby gigantyczny teleskop o średnicy 150 metrów. W przypadku opisywanych obserwacji udało się uzyskać rozdzielczość jednej milisekundy łuku, czyli jednej tysięcznej z 1/3600 stopnia. Aby sobie wyobrazić, jak duża jest to dokładność obserwacji, naukowcy podają następujący przykład: udałoby się określić rozmiar i kształt monety 1 euro widocznej z odległości 2000 kilometrów.

 

Dodatkowo w trakcie obserwacji stosowano nowy detektor RAPID, zamontowany w instrumencie o nazwie PIONIER. Detektor RAPID pracuje w zakresie widzialnym oraz w podczerwieni i umożliwia uzyskiwanie kilku tysięcy obrazów na sekundę przy bardzo małych poziomach oświetlenia. Z kolei PIONIER umożliwia łączenie światła z kilku teleskopów.

 

Zespół naukowców z Belgii, Wielkiej Brytanii, Francji i Hiszpanii, którym kierowali Michel Hillen oraz Hans Van Winckel z Instituut voor Sterrenkunde w Leuven w Belgii, zbadał gwiazdę podwójną IRAS 08544-4431 oddaloną od nas o około 4000 lat świetlnych. Gwiazda ta jest widoczna na niebie w konstelacji Żagla na niebie półkuli południowej. Układ podwójny składa się z czerwonego olbrzyma, który wyrzucił materię do dysku pyłowego, a drugim składnikiem jest normalna gwiazda o mniejszym zaawansowaniu ewolucyjnym.

 

Badaczom udało się uzyskać obraz dysku i przeanalizować właściwości tej struktury, a następnie porównać je z właściwościami dysków otaczających młode gwiazdy, w których mogą powstawać planety. Okazało się, że oba rodzaje dysków są podobne, co rodzi pytanie, czy w późnych stadiach ewolucji gwiazd nie następuje w niektórych przypadkach druga fala powstawania planet. Ta intrygująca hipoteza wymaga jednak dalszych badań. (PAP)

 

cza/ agt/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Skrawki z pradziejów Nowej Huty Skrawki z pradziejów Nowej Huty

Czym jest "archeologiczne UFO"? Dlaczego średniowieczne arabskie monety znajdowane w Polsce można określić mianem "euro"? Jak wyglądały domy pierwszych Słowian? - na te i wiele innych pytań odpowiada książka "Prastara Nowa Huta" autorstwa archeologa, dr. Jacka Górskiego.

Więcej

Myśl na dziś

Im mniej człowiek wie, tym łatwiej mu żyć. Wiedza daje mu wolność, ale unieszczęśliwia.
Erich Maria Remarque

Nasz blog

"Inferno": Herzog szuka ludzkiego odbicia w głębi wulkanów "Inferno": Herzog szuka ludzkiego odbicia w głębi wulkanów

Szkoda, żeby "Inferno" przeszedł bez echa. To nie jest zwykły film dokumentalny o wulkanach. To dokument Wernera Herzoga. Można być więc pewnym, że kiedy Herzog zagląda w głąb wulkanu, to znajdzie w nim nie tylko lawę, ale i odbicia tych, którzy zaglądają tam razem z nim,

Więcej

Tagi

-->