Strona główna Aktualności
Świat

Zbadano dysk pyłowy wokół gwiazdy w późnym stadium ewolucji

12.03.2016 Świat

W ramce: obraz dysku pyłowego otaczającego gwiazdę IRAS 08544-4431. Dookoła: otoczenie gwiazdy widocznej w konstelacji Żagla. Źródło: ESO/Digitized Sky Survey 2

Astronomom korzystającym z teleskopów Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) udało się wykonać zdjęcie dysku pyłowego otaczającego gwiazdę znajdującą się w jednym z późniejszych etapów swojego życia.

Naukowcy zastanawiają się nawet, czy w takich dyskach w późnym stadium ewolucji gwiazdy nie mogłaby powstawać druga generacja planet.

 

Gdy gwiazdy przechodzą kolejne etapy swojej ewolucji, to wiele z nich wykształca wokół siebie dyski zbudowane z gazu i pyłu, które powstają z materii wyrzuconej poprzez wiatr gwiazdowy w trakcie przechodzenia przez fazę czerwonego olbrzyma. Do tej pory astronomowie nie mieli odpowiednio dokładnych zdjęć takich dysków z późnego stadium życia gwiazdy, bowiem brakuje gwiazd o takich cechach, położonych wystarczająco blisko nas.

 

Problem ten udało się pokonać dzięki najnowszym obserwacjom wykonanym za pomocą interferometru VLTI w Obserwatorium Paranal w Chile. VLTI to zespół kilku teleskopów ośmiometrowych, wspartych teleskopami pomocniczymi o średnicach po 1,8 metra. Gdy pracują razem, są w stanie uzyskiwać rozdzielczość, jaką miałby gigantyczny teleskop o średnicy 150 metrów. W przypadku opisywanych obserwacji udało się uzyskać rozdzielczość jednej milisekundy łuku, czyli jednej tysięcznej z 1/3600 stopnia. Aby sobie wyobrazić, jak duża jest to dokładność obserwacji, naukowcy podają następujący przykład: udałoby się określić rozmiar i kształt monety 1 euro widocznej z odległości 2000 kilometrów.

 

Dodatkowo w trakcie obserwacji stosowano nowy detektor RAPID, zamontowany w instrumencie o nazwie PIONIER. Detektor RAPID pracuje w zakresie widzialnym oraz w podczerwieni i umożliwia uzyskiwanie kilku tysięcy obrazów na sekundę przy bardzo małych poziomach oświetlenia. Z kolei PIONIER umożliwia łączenie światła z kilku teleskopów.

 

Zespół naukowców z Belgii, Wielkiej Brytanii, Francji i Hiszpanii, którym kierowali Michel Hillen oraz Hans Van Winckel z Instituut voor Sterrenkunde w Leuven w Belgii, zbadał gwiazdę podwójną IRAS 08544-4431 oddaloną od nas o około 4000 lat świetlnych. Gwiazda ta jest widoczna na niebie w konstelacji Żagla na niebie półkuli południowej. Układ podwójny składa się z czerwonego olbrzyma, który wyrzucił materię do dysku pyłowego, a drugim składnikiem jest normalna gwiazda o mniejszym zaawansowaniu ewolucyjnym.

 

Badaczom udało się uzyskać obraz dysku i przeanalizować właściwości tej struktury, a następnie porównać je z właściwościami dysków otaczających młode gwiazdy, w których mogą powstawać planety. Okazało się, że oba rodzaje dysków są podobne, co rodzi pytanie, czy w późnych stadiach ewolucji gwiazd nie następuje w niektórych przypadkach druga fala powstawania planet. Ta intrygująca hipoteza wymaga jednak dalszych badań. (PAP)

 

cza/ agt/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: fotografii, materiałów video oraz informacji z kategorii "Świat".

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

O relacjach pełną parą! "Siła duetów" O relacjach pełną parą! "Siła duetów"

Czy historię ludzkości tworzą sami samotni geniusze? Nie! Po prostu łatwiej o nich opowiadać historie. Ale świat nie jest taki prosty! W dokonywaniu przełomów liczą się też relacje między ludźmi, spośród których najbardziej podstawową jest relacja dwóch osób - zauważa w książce "Siła duetów" Joshua Wolf Shenk.

Więcej

Myśl na dziś

Nigdy nie wątpi ten tylko, kto nic nie wie.
Cyceron

Nasz blog

Z rąk do rąk: od rzymskich czyściochów do czerwonoarmistów Z rąk do rąk: od rzymskich czyściochów do czerwonoarmistów

Twierdza w dzisiejszym Gonio w zachodniej Gruzji świetnie pełniła swą funkcję przez dwa tysiące lat: najpierw rzymscy legioniści bronili z niej granic cesarstwa przed niepokornymi mieszkańcami Kolchidy, a w czasach znacznie nam bliższych – czerwonoarmiści strzegli z niej granic ZSRR przed imperialistami. Sekrety tego stanowiska właśnie poznają polscy archeolodzy.

Więcej

Tagi