Strona główna Aktualności
Historia i kultura

Polak badał starożytne kopce ziemne w USA

24.03.2016 Archeologia, Historia i kultura

Artystyczna wizja starożytnej osady kultury Mississipi na terenie dzisiejszej miejscowości Kincaid w stanie Illinois w USA. Autor: Herbert Roe

Dzięki badaniom wykonanym przez Kaspra Hanusa – doktoranta w Instytucie Prahistorii UAM w Poznaniu, udało się potwierdzić istnienie w miejscowości Elkins w stanie Arkansas w USA szeregu kopców ziemnych, które wzniosła społeczność kultury Missisipi około 1000 lat temu.

Polscy archeolodzy rzadko zapuszczają się do USA. Jedyna polska misja archeologiczna działająca od wielu lat w Ameryce Północnej prowadzona jest przez dr. Radosława Palonkę z UJ. Naukowiec bada konstrukcje kamienne i ryty naskalne Indian Pueblo w południowo-zachodniej części USA.

 

Kasper Hanus wykonał badania domniemanych kopców w stanie Arkansas w czasie stażu, który odbywał w kwietniu i maju 2015 roku w Center for Advanced Spatial Technologies (CAST) na Uniwersytecie w Arkansas. Naukowiec dołączył do zespołu kierowanego przez dr Rachel Opitz.

 

„Amerykańscy koledzy poprosili mnie o wykonane szeregu nalotów dronem nad stanowiskiem archeologicznym. Na podstawie setek zdjęć wykonanych z lotu ptaka, przygotowaliśmy bardzo precyzyjną mapę wysokościową terenu w formie numerycznego modelu terenu (NMT). Widoczne są na niej kopce wzniesione około 1000 lat temu” - wyjaśnia PAP Kasper Hanus. Obróbkę uzyskanych danych wykonał Wojciech Ostrowski z Zakładu Fotogrametrii, Teledetekcji i Systemów Informacji Przestrzennej Politechniki Warszawskiej.

 

Pomiary wykonane z powietrza zdecydowanie ułatwiły archeologom pracę – stworzenie podobnej mapy za pomocą tradycyjnych narzędzi geodezyjnych, jak niwelator, a nawet tachimetr elektroniczny wymagałoby zdecydowanie więcej czasu, a wynik mógłby okazać się daleki od tego uzyskanego dzięki wykorzystaniu drona.

 

„Badane przez Kaspra Hanusa i zespół z USA obiekty nie są wyjątkowe w skali USA. W Arkansas, podobnie jak na całym wschodzie Ameryki Północnej, gdzie rozwijała się kultura Missisipi i inne kultury budowniczych kopców, jest jeszcze bardzo dużo tego typu stanowisk” - komentuje dla PAP dr Palonka.

 

Stanowisko jest położone na południowym obrzeżu pasma gór Ozark, które było bardzo ważnym pasmem górskim dla wielu kultur indiańskich. Stamtąd czerpano różne surowce, w tym krzemienie i kamienie na narzędzia, ale też do wyrobu bogato zdobionych fajek.

 

Zdaniem naukowców funkcje kopców w kulturze Missisipi były różnorodne. „Mogły służyć jako platformy pod drewniane świątynie i domostwa elity społecznej i wodzów, jako grobowce, gdzie składano zmarłych, czasem w konstrukcjach z drewna, z licznymi darami grobowymi i często z osobami złożonymi w ofierze” - opowiada PAP dr Palonka. Badacz dodaje, że niektóre z kopców pełniły jedynie funkcję symboliczną – jako „markery” znaczące ważne miejsca dla danej społeczności – np. zasięg danej osady.

 

Zdaniem dr. Palonki o przeznaczeniu kopców z Arkansas mogą powiedzieć albo wykopaliska archeologiczne lub dalsze pomiary geofizyczne – wstępne prace tego typu wykazały istnienie śladów po konstrukcjach na kopcach i obok nich. Archeolog dodaje, że często w sąsiedztwie siebie występują kopce o różnych funkcjach – tak też może być w przypadku kopców badanych w miejscowości Elkins.

 

Kopce wypatrzono w serwisie Google Earth. To obecnie pastwisko dla bydła. W terenie były niemal niewidoczne – ich wysokość bowiem nie przekracza 1 metra. „Idealnym narzędziem do wyszukiwania i pomiarów tego typu form terenowych jest lotnicze skanowanie laserowe, ale w przypadku tego stanu nie zostało wykonane. Jednak naloty dronem spełniły taką samą funkcję i dały identyczny efekt” - stwierdza Hanus.

 

Teren, na którym znajduje się stanowisko Collins znajduje się w rękach prywatnych i według prawa amerykańskiego o każdych działaniach archeologicznych decyduje przede wszystkim właściciel terenu, na którym znajduje się dane stanowisko. Służby konserwatorskie mają niewielkie możliwości.

 

„W tym wypadku właściciele terenu nie pozwalają na prowadzenie wykopalisk, a jedynie na badania nieinwazyjne. Dlatego zarówno badania geofizyczne przeprowadzone wcześniej na tym stanowisku, jak też rozpoznanie z powietrza prowadzone przez ekipę, w skład której wchodził też Polak, i które pokazały dokładniejsze rozmieszczenie poszczególnych kopców i ich zarys, który jest już częściowo trudny do uchwycenia z ziemi, mają spore znaczenie dla poznania funkcji tego stanowiska” - wyjaśnia dr Palonka. „Amerykańscy koledzy musieli uzyskać zgodę od właścicieli terenu nawet na naloty dronem” - dodaje Hanus.

 

Wyniki analiz wykonanych za pomocą drona zostały właśnie opublikowane w tomie 8 periodyku „Contributions in New World Archaeology” w artykule „Low altitude prospection of early Mississippian mound at the Collins site, Elkins, Arkansas”, autorstwa Stephanie Sullivan, Wojciecha Ostrowskiego i Kaspra Hanusa. Badania były możliwe dzięki finansowaniu CAST i UJ.

 

PAP - Nauka w Polsce

 

szz/ ula/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 1
Skomentuj Zobacz wszystkie   Dyskutuj na forum

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Wznowienie słynnej biografii Karola Wielkiego Wznowienie słynnej biografii Karola Wielkiego

Stworzył pierwsze europejskie imperium od czasu upadku Cesarstwa Rzymskiego w 476 r. Tak o Karolu Wielkim pisze Ernst W. Wies w słynnej biografii, której wznowienie po 20 latach ukazało się w Polsce nakładem PIW w serii „Biografie słynnych ludzi”.

Więcej

Myśl na dziś

Nauka jest kłótliwa i piękna. Jeśli chcesz mieć z nią coś do czynienia, musisz prowadzić wiecznie proces sądowy.
Isaac Newton

Nasz blog

Zakurzony Titanic przypłynął do Warszawy Zakurzony Titanic przypłynął do Warszawy

Po prawie dwóch dekadach wystawa o najsłynniejszym transatlantyku świata dotarła do Polski. Imponuje wielością przedmiotów wydobytych z dna oceanu, rozczarowuje formą przekazu. Czy aby Titanic nie dotarł do Polski za późno?

Więcej

Tagi

-->