Strona główna Aktualności
Historia i kultura

Polak badał starożytne kopce ziemne w USA

24.03.2016 Archeologia, Historia i kultura

Artystyczna wizja starożytnej osady kultury Mississipi na terenie dzisiejszej miejscowości Kincaid w stanie Illinois w USA. Autor: Herbert Roe

Dzięki badaniom wykonanym przez Kaspra Hanusa – doktoranta w Instytucie Prahistorii UAM w Poznaniu, udało się potwierdzić istnienie w miejscowości Elkins w stanie Arkansas w USA szeregu kopców ziemnych, które wzniosła społeczność kultury Missisipi około 1000 lat temu.

Polscy archeolodzy rzadko zapuszczają się do USA. Jedyna polska misja archeologiczna działająca od wielu lat w Ameryce Północnej prowadzona jest przez dr. Radosława Palonkę z UJ. Naukowiec bada konstrukcje kamienne i ryty naskalne Indian Pueblo w południowo-zachodniej części USA.

 

Kasper Hanus wykonał badania domniemanych kopców w stanie Arkansas w czasie stażu, który odbywał w kwietniu i maju 2015 roku w Center for Advanced Spatial Technologies (CAST) na Uniwersytecie w Arkansas. Naukowiec dołączył do zespołu kierowanego przez dr Rachel Opitz.

 

„Amerykańscy koledzy poprosili mnie o wykonane szeregu nalotów dronem nad stanowiskiem archeologicznym. Na podstawie setek zdjęć wykonanych z lotu ptaka, przygotowaliśmy bardzo precyzyjną mapę wysokościową terenu w formie numerycznego modelu terenu (NMT). Widoczne są na niej kopce wzniesione około 1000 lat temu” - wyjaśnia PAP Kasper Hanus. Obróbkę uzyskanych danych wykonał Wojciech Ostrowski z Zakładu Fotogrametrii, Teledetekcji i Systemów Informacji Przestrzennej Politechniki Warszawskiej.

 

Pomiary wykonane z powietrza zdecydowanie ułatwiły archeologom pracę – stworzenie podobnej mapy za pomocą tradycyjnych narzędzi geodezyjnych, jak niwelator, a nawet tachimetr elektroniczny wymagałoby zdecydowanie więcej czasu, a wynik mógłby okazać się daleki od tego uzyskanego dzięki wykorzystaniu drona.

 

„Badane przez Kaspra Hanusa i zespół z USA obiekty nie są wyjątkowe w skali USA. W Arkansas, podobnie jak na całym wschodzie Ameryki Północnej, gdzie rozwijała się kultura Missisipi i inne kultury budowniczych kopców, jest jeszcze bardzo dużo tego typu stanowisk” - komentuje dla PAP dr Palonka.

 

Stanowisko jest położone na południowym obrzeżu pasma gór Ozark, które było bardzo ważnym pasmem górskim dla wielu kultur indiańskich. Stamtąd czerpano różne surowce, w tym krzemienie i kamienie na narzędzia, ale też do wyrobu bogato zdobionych fajek.

 

Zdaniem naukowców funkcje kopców w kulturze Missisipi były różnorodne. „Mogły służyć jako platformy pod drewniane świątynie i domostwa elity społecznej i wodzów, jako grobowce, gdzie składano zmarłych, czasem w konstrukcjach z drewna, z licznymi darami grobowymi i często z osobami złożonymi w ofierze” - opowiada PAP dr Palonka. Badacz dodaje, że niektóre z kopców pełniły jedynie funkcję symboliczną – jako „markery” znaczące ważne miejsca dla danej społeczności – np. zasięg danej osady.

 

Zdaniem dr. Palonki o przeznaczeniu kopców z Arkansas mogą powiedzieć albo wykopaliska archeologiczne lub dalsze pomiary geofizyczne – wstępne prace tego typu wykazały istnienie śladów po konstrukcjach na kopcach i obok nich. Archeolog dodaje, że często w sąsiedztwie siebie występują kopce o różnych funkcjach – tak też może być w przypadku kopców badanych w miejscowości Elkins.

 

Kopce wypatrzono w serwisie Google Earth. To obecnie pastwisko dla bydła. W terenie były niemal niewidoczne – ich wysokość bowiem nie przekracza 1 metra. „Idealnym narzędziem do wyszukiwania i pomiarów tego typu form terenowych jest lotnicze skanowanie laserowe, ale w przypadku tego stanu nie zostało wykonane. Jednak naloty dronem spełniły taką samą funkcję i dały identyczny efekt” - stwierdza Hanus.

 

Teren, na którym znajduje się stanowisko Collins znajduje się w rękach prywatnych i według prawa amerykańskiego o każdych działaniach archeologicznych decyduje przede wszystkim właściciel terenu, na którym znajduje się dane stanowisko. Służby konserwatorskie mają niewielkie możliwości.

 

„W tym wypadku właściciele terenu nie pozwalają na prowadzenie wykopalisk, a jedynie na badania nieinwazyjne. Dlatego zarówno badania geofizyczne przeprowadzone wcześniej na tym stanowisku, jak też rozpoznanie z powietrza prowadzone przez ekipę, w skład której wchodził też Polak, i które pokazały dokładniejsze rozmieszczenie poszczególnych kopców i ich zarys, który jest już częściowo trudny do uchwycenia z ziemi, mają spore znaczenie dla poznania funkcji tego stanowiska” - wyjaśnia dr Palonka. „Amerykańscy koledzy musieli uzyskać zgodę od właścicieli terenu nawet na naloty dronem” - dodaje Hanus.

 

Wyniki analiz wykonanych za pomocą drona zostały właśnie opublikowane w tomie 8 periodyku „Contributions in New World Archaeology” w artykule „Low altitude prospection of early Mississippian mound at the Collins site, Elkins, Arkansas”, autorstwa Stephanie Sullivan, Wojciecha Ostrowskiego i Kaspra Hanusa. Badania były możliwe dzięki finansowaniu CAST i UJ.

 

PAP - Nauka w Polsce

 

szz/ ula/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 1
Skomentuj Zobacz wszystkie   Dyskutuj na forum

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Skrawki z pradziejów Nowej Huty Skrawki z pradziejów Nowej Huty

Czym jest "archeologiczne UFO"? Dlaczego średniowieczne arabskie monety znajdowane w Polsce można określić mianem "euro"? Jak wyglądały domy pierwszych Słowian? - na te i wiele innych pytań odpowiada książka "Prastara Nowa Huta" autorstwa archeologa, dr. Jacka Górskiego.

Więcej

Myśl na dziś

Im mniej człowiek wie, tym łatwiej mu żyć. Wiedza daje mu wolność, ale unieszczęśliwia.
Erich Maria Remarque

Nasz blog

"Inferno": Herzog szuka ludzkiego odbicia w głębi wulkanów "Inferno": Herzog szuka ludzkiego odbicia w głębi wulkanów

Szkoda, żeby "Inferno" przeszedł bez echa. To nie jest zwykły film dokumentalny o wulkanach. To dokument Wernera Herzoga. Można być więc pewnym, że kiedy Herzog zagląda w głąb wulkanu, to znajdzie w nim nie tylko lawę, ale i odbicia tych, którzy zaglądają tam razem z nim,

Więcej

Tagi

-->