Strona główna Aktualności
Zdrowie

Badania mitochondriów - krok na drodze do terapii

22.05.2016 Zdrowie

Fot. Fotolia

Bez pełnego zrozumienia procesów, zachodzących w komórkach i organizmach, możliwości skutecznego leczenia chorób do tej pory nieuleczalnych znacznie się zmniejszają – twierdzi prof. Agnieszka Chacińska z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie.

Jej badania ukierunkowane są na poznanie budowy mitochondriów, części naszego ciała zwanych elektrowniami komórkowymi.

 

Każda komórka organizmów bardziej skomplikowanych, eukariotycznych, posiada mitochondria, w których odbywa się oddychanie komórkowe. Choroby mitochondrialne są rzadkie. Mają bardzo ostry przebieg i często prowadzą do śmierci w wieku dziecięcym. Ich podstawą genetyczną jest brak funkcji białek mitochondrialnych, najczęściej zaangażowanych w oddychanie komórkowe i produkcję energii.

 

"Mitochondria dostarczają organizmom energii. Działają jak elektrownie. Bez elektrowni miasto długo nie będzie istnieć. Niedziałające elektrownie nie pozwalają na rozwój państw. Tak się zdarza w organizmie, gdy defekty w mitochondriach prowadzą do bardzo poważnych konsekwencji związanych z brakami energetycznych i ich wtórnymi skutkami. Choroby mitochondrialne dotykają tych tkanek, które są najbardziej zależne od produkcji energii. Są to nasze mięśnie, serce i mózg" - tłumaczy prof. Chacińska.

 

Ponieważ nie rozumiemy w pełni procesów odpowiedzialnych za prawidłowe funkcjonowanie mitochondriów, wciąż nie ma możliwości leczenia tych chorób - zauważa. Dlatego naukowcy wciąż interesują się budową i zasadami działania mitochondriów oraz tym, jaka jest ich rola w patologiach, na poziomie komórek i całych organizmów.

 

Zespół prof. Agnieszki Chacińskiej bada biogenezę i funkcję mitochondriów. Naukowcy pracują na pojedynczych komórkach ludzkich i jednokomórkowych organizmach, takich jak drożdże. W badaniach wykorzystują też rybę - danio pręgowanego, oraz krótko żyjącego nicienia Caenorhabditis elegans.

 

Badania na rybach pozwalają zrozumieć wczesne etapy patologii i towarzyszące im procesy (do których dochodzi na skutek defektu mitochondriów) bądź późne patologie związane z neurodegeneracjami (jak choroby Alzheimera, Parkinsona czy demencje starcze), pojawiające się w zaawansowanym wieku. Już teraz wiadomo, że dysfunkcja mitochondriów dotyczy, i prawdopodobnie pogłębia, niemal wszystkie choroby neurodegeneracyjne.

 

Jak przypomina ekspertka, mitochondria jako elektrownie komórek są nam bardzo potrzebne. Jest to część komórki, oddzielona błonami i zbudowana z wielu białek. Białka odpowiadają za przebieg procesów biochemicznych w komórce. Zawarte w mitochondriach DNA koduje zaledwie 13 białek, podczas gdy mitochondria u człowieka zbudowane są z ponad tysiąca. To oznacza, że tylko 1 proc. tak zwanego proteomu (czyli całego zestawu białek) w mitochondrium pochodzi z jego własnego środka. Natomiast reszta jest kodowana w genomie jądrowym oraz syntetyzowana na zewnątrz mitochondriów. Musi więc być prawidłowo dostarczona do mitochondriów.

 

"Od dawna analizuję biogenezę białek mitochondrialnych, czyli transport białek od momentu syntezy - do chwili, gdy są one dojrzałe i gotowe do pełnienia swoich funkcji wewnątrz mitochondriów. Wiemy również o tym, że jest to proces podatny na błędy, podobnie jak wiele innych procesów w komórce. Dlatego istnieją systemy kontroli jakości tego procesu, pozwalające wykryć białka, których transport nie zachodzi prawidłowo. My badamy, jak te białka są usuwane" - tłumaczy prof. Chacińska.

 

Naukowcy rozumieją, jak mitochondria pobierają z zewnątrz to, co jest im potrzebne. Ostatnio udało im się też zaobserwować, jak pozbywają się niepotrzebnych białek. Ich prace mogą pomóc znaleźć odpowiedź na pytanie o to, dlaczego się starzejemy. Praca zespołu prof. Agnieszki Chacińskiej na ten temat ukazała się w czerwcu 2015 w amerykańskim czasopiśmie naukowym "PNAS".

 

Podstawowym modelem, który przyczynił się do opisania nowych zjawisk w prestiżowych czasopismach, w tym w "Nature", były drożdże. Ten prosty organizm umożliwia badania procesów komórkowych, które są wspólnym mianownikiem dla wszystkich organizmów eukariotycznych, a zatem również człowieka. Sukces tego modelu rozmówczyni PAP tłumaczy manipulacjami genetycznymi - łatwymi do przeprowadzenia, które pozwalają na zadawanie pytań i dostarczają precyzyjnych odpowiedzi.

 

PAP - Nauka w Polsce, Karolina Duszczyk (Olszewska)

 

zan/

Tagi: mitochondria
Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Retro, festyny i fandomy - raporty ze światów współczesnej kultury Retro, festyny i fandomy - raporty ze światów współczesnej kultury

Przystanek Woodstock, Mazurska Noc Kabaretowa i portal Wizaż.pl - choć wydaje się, że rzeczy tych nie łączy absolutnie nic, każda jest wyrazem życia kulturalnego współczesnych Polaków. Tomasz Szlendak i Krzysztof Olechnicki zapraszają czytelników do wspólnej refleksji nad różnymi, częstokroć skrajnie odmiennymi, sposobami uczestnictwa we współczesnej kulturze.

Więcej

Myśl na dziś

Nauka nie buduje mostów nad przepaściami myśli, lecz po prostu stoi jako tablica ostrzegawcza.  Karl Kraus
Karl Kraus

Nasz blog

Koniec schabowego? Koniec schabowego?

Zmiennokształtny makaron, mięso z probówki, wydruki z ryb czy białko z domowego reaktora – takie składniki diety proponują naukowcy. Mają być przy tym zdrowe i smaczne, a nowe prawo ułatwi ich sprzedaż.

Więcej

Tagi