Strona główna Aktualności
Przyroda

Pantofelek - niepozorny, niezwykły obiekt badań

08.09.2016 Przyroda

Fot. Fotolia

Niekodujące RNA są potencjalnym celem w terapii przeciwnowotworowej. Czy jednokomórkowy pantofelek, pierwotniak Paramecium tetraurelia, przyczyni się do lepszego poznania związanych z tym mechanizmów i przybliży naukowców do znalezienia skutecznych terapii?

Pantofelka pamiętamy z pierwszych podręczników do biologii. Szczegóły anatomiczne tego jednokomórkowego, pokrytego rzęskami organizmu większość z nas pieczołowicie przerysowywała do zeszytów. Teraz okazuje się, że pantofelek jest nie tylko doskonałym modelem edukacyjnym, ale również badawczym.

 

Pantofelka łatwo jest hodować. Nie jest on organizmem patogennym, jego komórka ma duże rozmiary, a budowa cytoszkieletu jest bardzo złożona. Najczęściej w laboratoriach pantofelek stanowi model do badań nad rzęskami, ponieważ nieprawidłowe funkcjonowanie rzęsek stanowi podłoże wielu ludzkich chorób.

 

Ze względu na występowanie u pantofelka różnych klas niekodujących RNA - kwasów rybonukleinowych, które pełnią rozmaite funkcje biologiczne - pierwotniak ten stanowi również doskonały model do badania biogenezy niekodujących RNA, czyli procesów związanych z ich powstawaniem i funkcją.

 

Niekodujące RNA to cząsteczki kwasu rybonukleinowego, które nie służą do syntezy białek. Pełnią one istotne funkcje podczas rozwoju, odpowiadają za stabilność genomu, prawidłowe funkcjonowanie komórki i regulują proces przepisywania informacji zawartej w DNA - na RNA. Związane z tym defekty są charakterystyczne dla wielu ludzkich chorób, zwłaszcza nowotworów.

 

Model pantofelka do badania biogenezy niekodujących RNA w trakcie procesów płciowych wykorzystuje laureatka stypendium START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, dr Kamila Maliszewska-Olejniczak z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN.

 

"U pantofelka obecne są dwa typy jąder komórkowych - makro- i mikronukleus. Makronukleus wyraża wszystkie geny, ale nie ma kontynuacji w płciowym potomstwie, gdyż w podczas procesów płciowych ulega degradacji. Drugie jądro - mikronukleus, w trakcie cyklu płciowego daje początek nowemu makronukleusowi - podlega złożonym przemianom, tzw. rearanżacjom genomowym, podczas których niektóre sekwencje DNA ulegają eliminacji. W tym procesie biorą udział różne klasy niekodujących RNA, które pośredniczą w epigenetycznym przekazaniu informacji z mikronukleusa do nowego makronukleusa" – opowiada badaczka.

 

Prowadzone podczas studiów doktoranckich dr Maliszewskiej-Olejniczak badania przyczyniły się do odkrycia czynnika transkrypcyjnego TFIIS u pantofelka i określenia jego roli w syntezie długich niekodujących RNA w trakcie rozwoju nowego makronukleusa. Badaczka jako pierwsza wykazała rolę tego białka w procesie niekodującej transkrypcji oraz epigenetycznego przekazywania informacji. Wyniki te zostały opublikowane w czasopiśmie "PLOS Genetics" w 2015 r.

 

Obecnie dr Maliszewska-Olejniczak kontynuuje badania pod kierownictwem dr Jacka Nowaka w ramach grantu OPUS Narodowego Centrum Nauki pt. "Badanie mechanizmów biorących udział w syntezie niekodujących transkryptów" w Pracowni Sekwencjonowania DNA i Syntezy Oligonukleotydów IBB PAN, którą prowadzi dr Robert Gromadka. Realizuje też stypendium START Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej.

 

PAP - Nauka w Polsce, Karolina Duszczyk

 

kol/ zan/

Tagi: rna , pantofelek
Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Retro, festyny i fandomy - raporty ze światów współczesnej kultury Retro, festyny i fandomy - raporty ze światów współczesnej kultury

Przystanek Woodstock, Mazurska Noc Kabaretowa i portal Wizaż.pl - choć wydaje się, że rzeczy tych nie łączy absolutnie nic, każda jest wyrazem życia kulturalnego współczesnych Polaków. Tomasz Szlendak i Krzysztof Olechnicki zapraszają czytelników do wspólnej refleksji nad różnymi, częstokroć skrajnie odmiennymi, sposobami uczestnictwa we współczesnej kulturze.

Więcej

Myśl na dziś

Nauka nie buduje mostów nad przepaściami myśli, lecz po prostu stoi jako tablica ostrzegawcza.  Karl Kraus
Karl Kraus

Nasz blog

Koniec schabowego? Koniec schabowego?

Zmiennokształtny makaron, mięso z probówki, wydruki z ryb czy białko z domowego reaktora – takie składniki diety proponują naukowcy. Mają być przy tym zdrowe i smaczne, a nowe prawo ułatwi ich sprzedaż.

Więcej

Tagi