Strona główna Aktualności
Przyroda

Prof. Dietl o Noblu: w decyzji Komitetu pomogły odkrycia ostatnich lat

05.10.2016 Przyroda

Fot. Fotolia

Kilka lat temu odkryto, że istnieje nowa klasa ciał stałych - materiały topologiczne. To odkrycie rzuciło nowe światło na prowadzone jeszcze w latach 70. i 80. badania teoretyczne noblistów - komentuje dla PAP tegoroczną Nagrodę Nobla z fizyki prof. Tomasz Dietl.

David J. Thouless, F. Duncan M. Haldane oraz J. Michael Kosterlitz podzielą się tegoroczną Nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki za "teoretyczne odkrycia dotyczące topologicznych przejść fazowych oraz topologicznych faz materii".

 

"Przez wiele lat wydawało się, że o właściwościach materii skondensowanej decyduje jej struktura krystaliczna (tj. ułożenie atomów), właściwości geometryczne, symetria. Okazało się jednak, że istnieje cała klasa materiałów, które są na to nieczułe. Możemy więc materiał odkształcać, a jego właściwości się nie zmienią" - opowiada w rozmowie z PAP prof. Tomasz Dietl z Instytutu Fizyki PAN. Dodaje, że chodzi o tzw. materiały topologiczne, których właściwości się zmieniają w sposób skokowy, kiedy zmienia się ich topologia - a więc kiedy np. w materiale pojawia się... otwór.

 

Dietl zaznacza, że nobliści byli pionierami, jeśli chodzi o teoretyczne badania nad zjawiskami topologicznymi. Badania nad tą dziedziną nabrały jednak znaczenia w ostatnich latach. Niedawno zespół naukowców (Charles Kane, Laurens Molenkamp oraz Shoucheng Zhang) odkrył klasę materiałów, w których te własności rzeczywiście zachodzą. Skokowy charakter przewodnictwa elektrycznego w nieobecności pola magnetycznego został zaś zaobserwowany doświadczalnie w Pekinie.

 

"Przedtem była to ciekawostka fizyczna, realizowana w ekstremalnych warunkach, a teraz odkryto klasę materiałów, w których topologia odgrywa decydującą rolę. Dlatego właśnie - moim zdaniem - Nobla przyznano teraz, a nie np. w latach 80., kiedy nobliści wykonywali swoje prace" - wyjaśnia prof. Dietl. Jak dodaje, odkrycia ostatnich lat ukazały pionierskie prace noblistów w nowym świetle.

 

"To jest nagroda spodziewana, to nie jest zaskoczenie" - komentuje Dietl.

 

Naukowiec wyjaśnia, że materiały topologiczne jeszcze nie doczekały się praktycznych zastosowań - to bardzo nowa klasa materiałów. Badacze wiążą jednak z tymi materiałami wielkie nadzieje. Materiały te mogą m.in. posłużyć do budowy czulszych czujników chemicznych lub biologicznych czy czujników promieniowania. Sądzi się też - jak mówi Dietl - że przewodzenie prądu elektrycznego będzie się odbywało poprzez stany topologiczne, które przenoszą prąd elektryczny bezstratnie. A to może się przydać np. w oszczędzaniu prądu elektrycznego w komputerach.

 

Materiałami topologicznymi zajmować się będą naukowcy w tworzonym przez prof. Dietla Międzynarodowym Centrum Sprzężenia Magnetyzmu i Nadprzewodnictwa z Materią Topologiczną (MagTop). "W naszym Centrum będziemy zajmować się materiałami topologicznymi, które mają również właściwości magnetyczne, i nadprzewodzące" - wyjaśnia prof. Dietl.

 

PAP - Nauka w Polsce

 

lt/ mrt/

Tagi: nobel , fizyka , dietl
Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Jak promować naukę? Jest nowy, bezpłatny poradnik Jak promować naukę? Jest nowy, bezpłatny poradnik

Jak opowiadać o nauce Kowalskiemu? Gdzie i kiedy promować wyniki badań naukowych? Jak się przygotować do wykładów popularnonaukowych czy wywiadów telewizyjnych? - odpowiedzi na te pytania naukowcy znajdą w bezpłatnym poradniku pt. "Sztuka promocji nauki" wydanym przez OPI.

Więcej

Myśl na dziś

Naukowcy usiłują przekształcić to co niemożliwe – w możliwe. Politycy często chcą przekształcić to co możliwe – w niemożliwe.
Bertrand Russell

Nasz blog

Przełamując efekt Matyldy Przełamując efekt Matyldy

Maria Skłodowska-Curie czy Katherine G. Johnson to kobiety nauki, które odniosły sukces, przełamały społeczną nieufność, zdobyły zasłużone laury, a ostatnio "upomniało się" o nie kino. Jednak tych, których wybitne dokonania naukowe długo pozostawały w cieniu i wciąż są mało znane jest wiele. Cecilia Payne-Gaposchkin, Jocelyn Bell Burnell czy Trottula, to tylko niektóre z nich.

Więcej

Tagi

-->