Strona główna Aktualności
Świat

Jean-Pierre Sauvage – uczeń noblisty wyróżniony Noblem

06.10.2016 Świat, Nagrody Nobla 2016
epa05571090 A handout picture provided by the Strasbourg University on 05 October 2016 shows French scientist Jean-Pierre Sauvage of the University of Strasbourg, France, who won the Nobel Prize in Chemistry, pictured at an undiclosed location, 07 October 2014. Jean-Pierre Sauvage along with Sir J. Fraser Stoddart of the Northwestern University, Evanston, IL, USA and Bernard L. Feringa of University of Groningen, Groningen, the Netherlands were awarded the Nobel Prize in Chemistry by the Royal Swedish Academy of Sciences on 05 October 2016 cited their work 'for the design and synthesis of molecular machines'.  EPA/CATHERINE SCHROEDER / UNISTRA  HANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES Dostawca: PAP/EPA.

Jean-Pierre Sauvage . Fot. PAP/EPA/ CATHERINE SCHROEDER / UNISTRA

Tegoroczny laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii, francuski badacz Jean-Pierre Sauvage ze Strasburga jest uczniem innego noblisty z Francji - Jean-Marie Lehna, u którego się doktoryzował. Obu wyróżniono za pionierskie badania w zakresie chemii supramolekularnej.

„Francuska nauka została ponownie doceniona Nagrodą Nobla” – powiedział premier Francji Manuel Valls. Prof. Jean-Pierre Sauvage otrzymał ją wspólnie ze Szkotem Fraserem Stoddartem oraz Holendrem Bernardem Feringą.

 

72-letni francuski chemik powiedział w wywiadzie dla telewizji francuskiej, że otrzymał już wiele nagród, lecz Nagroda Nobla jest czymś wyjątkowym i tak bardzo prestiżowym, że większość naukowców nie ma nawet odwagi o niej marzyć.

 

Od początku swej kariery naukowej specjalizował się w chemii supramolekularnej, jednej z najszybciej rozwijających się dziedzin nauki. Dotyczy ona samoorganizacji cząsteczek i tworzenia układów zablokowanych mechanicznie, maszyn molekularnych oraz biomimetyków naśladujących elementy budowy żywych organizmów.

 

Sauvage urodził się w Paryżu 21 października 1944 r. Doktoryzował się w Strasburgu, wspólnie ze swoim opiekunem Jean-Marie Lehnem, również laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie chemii (w 1987 r.), przeprowadził pierwsza syntezę kryptandów, związków chemicznych o budowie sferycznej. Po zrobieniu doktoratu przebywał na Uniwersytecie Oksfordzkim, a potem wrócił do Strasburga, gdzie do dziś prowadzi badania.

 

W 1990 r. został członkiem korespondencyjnym, a siedem lat później pełnym członkiem Francuskiej Akademii Nauk. Obecnie jest emerytowanym profesorem Instytutu Nauki i Inżynierii Supramolekularnej w Strasburgu.

 

Jean-Pierre Sauvage jest jednym z pionierów badań nad przełącznikami molekularnymi typu gość-gospodarz. Ich działanie polega na przechodzeniu cząsteczki pomiędzy dwoma lub więcej termodynamicznie trwałymi stanami pod wpływem bodźca zewnętrznego.

 

Pierwszy tego typu przełącznik opisali już w 1978 r. inni francuscy badacze Jean-Pierre Desvergne i Henri Bouas-Laurent. Sauvage wraz Fraserem Stoddartem byli jednymi z pionierów badań nad przełącznikami molekularnymi.

 

Stoddart z Northwestern University w USA opracował tzw. układy splecione, czyli takie, które przełączane są pomiędzy dwoma stanami pod wpływem przyłożenia określonego potencjału lub promieniowania światła widzialnego.

 

Sauvage zapoczątkował syntezę jedno- i wielocentrowych kompleksów miedzi zmieniających strukturę pod wpływem zmiany stopnia utlenienia jonu centralnego. Wykazał on możliwość wykorzystania związków zawierających metal przejściowy do sterowania geometrią stosunkowo złożonych układów molekularnych.

 

Naukowcy nie ograniczają się już do badania pojedynczych cząsteczek, lecz na współdziałaniu całych układów cząsteczek i wykonywanie przez nie zaplanowanych przez człowieka funkcji. Dzięki temu opracowywane są samopowielające się inteligentne materiały molekularne, pamięci, maszyny czy silniki molekularne.

 

Materiałoznawca Mark Miodownik z University College London po przyznaniu tegorocznego Nobla z chemii powiedział, że badania zmierzają teraz do uzyskania samonaprawiających się systemów. Podał przykład mostów przyszłości, które powstaną z materiałów zdolnych usuwać pęknięcia powstałe już na etapie mikrouszkodzeń. „Potencjał tych badań jest ogromny” – podkreślił. (PAP)

 

zbw/ mrt/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Historia o królestwie antynaukowości Historia o królestwie antynaukowości

"W królestwie Monszatana. GMO, gluten i szczepionki" Marcina Rotkiewicza już w samym tytule obiecuje ciekawą opowieść o trzech kontrowersyjnych tematach: żywności modyfikowanej genetycznie, diecie bezglutenowej i ruchach antyszczepionkowych. I tej opowieści dostarcza - ale głównie na jeden z tych tematów.

Więcej

Myśl na dziś

Bądźmy ludźmi, choćby tak długo, póki nauka nie odkryje, że jesteśmy, czym innym.
Stanisław Jerzy Lec

Nasz blog

Planetarne zoo Planetarne zoo

Ciemne jak smoła, lekkie jak styropian czy pokryte szafirowymi chmurami – takie bywają badane w ostatnim czasie pozasłoneczne planety. Niektóre z nich mogą się okazać bardzo przydatne dla nauki.

Więcej

Tagi