Strona główna Aktualności
Przyroda

Naukowcy potwierdzili istnienie żubra... Higgsa

19.10.2016 Przyroda

Dr hab. Rafał Kowalczyk i mgr Emilia Hofman-Kamińska. Fot. Tomasz Kamiński

Dotąd był znany jedynie z przedstawień z epoki lodowcowej. Teraz, dzięki badaniom DNA, udało się potwierdzić jego istnienie - żubra, którego badacze określają między sobą mianem "żubra Higgsa", nawiązując do bozonu Higgsa - enigmatycznej cząstki.

"O pochodzeniu żubra – największego lądowego zwierzęcia Europy i ostatniego przedstawiciela legendarnej megafauny, wiedzieliśmy dotychczas niewiele" - wyjaśnia PAP dr hab. Rafał Kowalczyk z Instytutu Biologii Ssaków (IBS) PAN w Białowieży, który był zaangażowany w prace międzynarodowego zespołu badawczego.

 

Analizy kopalnego DNA z kości i zębów 64 okazów ujawniły, że zwierzę, które uwiecznili nasi przodkowie w jaskini Marsoulas w południowej Francji ponad 15 tys. lat temu, to w istocie nieznana dotąd grupa filogenetyczna, obok znanego żubra współczesnego, nazwana przez naukowców CladeX.

 

Badacze sztuki naskalnej epoki lodowcowej z terenu Francji odnotowali już dawno fakt, że ówcześni przedstawiali dwa rodzaje żubrów. Do tej pory naukowcy uważali jednak, że była to maniera artystyczna, a nie wierne odwzorowanie rzeczywistości.

 

"Obydwie grupy - żubrów i CladeX - są bliżej spokrewnione z bydłem niż bizonem, co sugeruje, że są wynikiem hybrydyzacji, która miała miejsce ok. 120 tys. lat temu między żubrem pierwotnym i turem" - zaznacza dr hab. Kowalczyk.

 

Zdaniem zespołu badaczy z Australian Centre for Ancient DNA (ACAD) z Uniwersytetu w Adelajdzie (Australia), grupa filogenetyczna - CladeX jest przodkiem współczesnego europejskiego żubra, który przetrwał do naszych czasów w Puszczy Białowieskiej na wschodzie Polski. Nowe ustalenia naukowcy opublikowali w prestiżowym czasopiśmie naukowym "Nature Communications".

 

Lider projektu badawczego, dyrektor ACAD prof. Alan Cooper, stwierdził, że odkrycie jest dla niego "prawdziwym zaskoczeniem", gdyż takie sytuacje zdarzają się w przypadku ssaków nieczęsto.

 

"Wyniki badań genetycznych były bardzo dziwne i nie byliśmy pewni, że on (CladeX - przyp. PAP) istnieje w rzeczywistości. Dlatego nazwaliśmy żartobliwie go żubrem Higgsa (ang. Higgs bison)" - dodał prof. Cooper.

 

W międzynarodowym gronie badaczy, którzy przyczynili się do odkrycia, są też naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego i z Santa Cruz (UCSC) w USA, a także paleontolodzy z Europy i Rosji. Wśród badaczy są również eksperci z Instytutu Biologii Ssaków (IBS) PAN w Białowieży - oprócz dr. hab. Rafała Kowalczyka są to dr hab. Małgorzata Tokarska i mgr Emilia Hofman-Kamińska.

 

Jak wyjaśnił w rozmowie z PAP dr hab. Rafał Kowalczyk, to Polacy dostarczyli część materiału genetycznego do badań i brali udział w analizie i interpretacji danych. Było to możliwe dzięki grantowi uzyskanemu ze środków Narodowego Centrum Nauki.

 

Z analiz radiowęglowych wynika, że enigmatyczny CladeX dominował przez wiele tysiącleci na terenie Europy. Dzielił środowisko z żubrem pierwotnym, który dotąd uważany był za jedyny gatunek żubra w Europie w czasie epoki lodowcowej.

 

Żubr Higgsa był największym europejskim gatunkiem, który przetrwał wielkie wymieranie fauny plejstoceńskiej. Dla badaczy nadal jest zagadką, na ile żubr współczesny jest podobny do CladeX. Dr hab. Kowalczyk liczy, że tę zagadkę pozwolą rozwiązać dalsze badania.

 

Naukowcy z Instytutu Biologii Ssaków PAN i Australijskiego Centrum Kopalnego DNA realizują wspólnie grant pt. „Historia rodzaju Bison w Europie po ostatnim zlodowaceniu”. "Liczymy, że przyniesie kolejne sensacyjne odkrycia" - podsumowuje dr hab. Kowalczyk.

 

PAP - Nauka w Polsce,  Szymon Zdziebłowski

 

szz/ mrt/

Tagi: żubr , żubry

Dr Bastien Llamas pozyskujący kopalne DNA z kości wymarłego żubra pierwotnego w Australian Centre for Ancient DNA. Fot. Julien Soubrier

Reprodukcja malowidła naskalnego z jaskini Pergouset datowanego na ok. 17 tys. lat. Być może przedstawia żubra Higgsa (BisonX), rys. Michel Lorblanchet

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 2
Skomentuj Zobacz wszystkie   Dyskutuj na forum

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Jazzmen w świecie fizyki; fizyk w świecie jazzu Jazzmen w świecie fizyki; fizyk w świecie jazzu

Książka "Jazz i fizyka” wymaga skupienia, ale jej unikalny temat sprawia, że ulegamy narracji fizyka i saksofonisty jazzowego Stephona Alexandra. Przekonuje on, że Wszechświat ma ukrytą muzyczną naturę, odwołując się przy tym do teorii naukowych, jazzowych improwizacji, spotkań z inspirującymi go fizykami i muzykami.

Więcej

Myśl na dziś

Odrobina filozofii skłania umysł człowieka ku ateizmowi. Ale prawdziwa głębia filozofii zwraca umysł ku religii.
Francis Bacon

Nasz blog

Przełamując efekt Matyldy Przełamując efekt Matyldy

Maria Skłodowska-Curie czy Katherine G. Johnson to kobiety nauki, które odniosły sukces, przełamały społeczną nieufność, zdobyły zasłużone laury, a ostatnio "upomniało się" o nie kino. Jednak tych, których wybitne dokonania naukowe długo pozostawały w cieniu i wciąż są mało znane jest wiele. Cecilia Payne-Gaposchkin, Jocelyn Bell Burnell czy Trottula, to tylko niektóre z nich.

Więcej

Tagi

-->