Strona główna Aktualności

Zdzisław Cozac: impresje z początków Polski

24.11.2016 Archeologia, Popularyzacja nauki, Popularyzator Nauki 2016

Zdzisław Cozac z czaszką tura sprzed tysiąca lat, wydobytą z jeziora przez zespół archeologów prof. Wojciecha Chudziaka. Fot. Mariusz Gala

Stworzył pięcioodcinkową, filmową panoramę początków Polski. Jej charakterystyczna, impresjonistyczna maniera przypadła do gustu widzom i krytykom, a kolejne odcinki cyklu "Tajemnice początków Polski" przyciągają ludzi do telewizorów i zdobywają nagrody. Zdzisław Cozac wie, jak w atrakcyjny sposób mówić o historii.

Zdzisław Cozac jest finalistą w kategorii Media w XII edycji konkursu Popularyzator Nauki, organizowanego przez serwis PAP - Nauka w Polsce oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

 

W latach 90. ubiegłego wieku Cozac sam z podziwem oglądał fabularyzowane filmy dokumentalne o historii i kulturze innych państw na kanałach BBC i Discovery. "Zdałem sobie sprawę, że ja sam wiem naprawdę mało o początkach Polski. Pomyślałem, że zapewne nie tylko ja, i dlatego warto podjąć się tej problematyki. Zorientowałem się też, że podobnych filmów w naszym kraju właściwie nikt nie robi, więc tym samym warto byłoby tę niszę wykorzystać" - opowiada reżyser.

 

Za mistrza rzemiosła telewizyjno-filmowego Zdzisław Cozac uważa Józefa Węgrzyna - pomysłodawcę pionierskich programów telewizyjnych na przełomie lat 80. i 90. XX w. (m.in. "Teleexpressu"). Jego motto brzmiało - "co z tego, że słuszne, skoro nieciekawe" - wspomina reżyser.

 

W efekcie po latach powstał cykl filmów popularnonaukowych - "Tajemnice początków Polski" (https://www.youtube.com/watch?v=a1bga5HZ6cY). Dziś składa się na niego pięć produkcji, dotyczących głównie średniowiecznej historii naszego kraju. Pierwszy film: "Trzcinica - karpacka Troja" powstał w 2010 r., najnowsza produkcja - "Krzyż i korona" - miała premierę w kwietniu b.r. Film prezentuje najnowsze ustalenia naukowców na temat chrztu Mieszka oraz chrystianizacji państwa pierwszych Piastów. Zagadnienia te poruszono w szerszym kontekście historycznym, począwszy od czasów przedchrześcijańskich do koronacji Bolesława Chrobrego w 1025 r.

 

"Wyprodukowanie filmów było zadaniem trudnym i pracochłonnym. Musiałem na nie poświęcić zdecydowanie więcej czasu, niż dokumentom, które przygotowywałem wcześniej, a które przedstawiają dziedzictwo kulturowe i zabytki w kontekście krajobrazowym" - podsumował Cozac.

 

W czasie pracy nad filmami problemem okazał się brak środków na poziomie podobnym do analogicznych produkcji zachodnioeuropejskich. "Gdy poznałem budżety - pomyślałem sobie, że jest to rzucanie się z motyką na słońce" - wspomina Cozac. Dlatego jego produkcje są inne od zachodnich. Reżyser przyznaje, że wzorował się co prawda na dynamice, sposobie opowieści i montażu, ale "w obrazie - trudno było dorównać". Postawił na przygotowanie inscenizacji w konwencji impresjonistycznej, co pozwalało ukryć niedostatki finansowe. "To się okazało strzałem w dziesiątkę! Gdy obserwator nie dostrzega detali, uruchamia wyobraźnię i widzi tym samym więcej, niż mu pokazuję" - mówi.

 

Wizualizacje przygotowują zaprzyjaźnieni graficy, gdyż - gdy Cozac poprosił o wycenę czołową polską pracownię 3D - koszt tylko jednej animacji określono na 600 tys. zł. Tymczasem budżet całego filmu wynosił... 300 tys. zł (tak było w przypadku produkcji "Miasta zatopionych bogów").

 

Ze względu na eksperymenty z obrazem reżyser początkowo obawiał się reakcji widzów i krytyków. Jak się jednak okazało - niepotrzebnie. Każdy z filmów z serii cieszy się wielkim powodzeniem. Za ich stworzenie Zdzisław Cozac otrzymał w sumie ponad 20 nagród na festiwalach w Polsce i za granicą. Powodzeniem cieszą się też projekcje w telewizji - każdorazowo przed szklanymi ekranami gromadzi się kilkusettysięczna widownia.

 

Na spotkaniach reżysera z widzami po projekcjach filmów stawiają się osoby w różnym wieku - od gimnazjalistów po seniorów, uczestników uniwersytetów trzeciego wieku.

 

Reżyser zaznacza, że ze współpracy z wybitnymi polskimi historykami i archeologami, którzy występują w filmach, bądź pełnią funkcję konsultantów, czerpie dużo przyjemności. "Te spotkania i rozmowy - czy to na wykopaliskach, czy w gabinetach i pracowniach uczonych - są w tej pracy +bonusem+. Często mam możliwość poznawania prac naukowców jeszcze przed publikacją. To wzajemne zaufanie, które rośnie z każdym udanym filmem, procentuje i ułatwia dalszą współpracę" – mówi reżyser.

 

Cozac przygotowuje właśnie kolejną produkcję w cyklu "Tajemnice początków Polski". Jak wyjaśnia, będzie ona dotyczyła Piastów poszerzających Wielkopolskie terytoria aż do momentu, gdy zajęli Małopolskę i rozpoczęli władanie terenami od Karpat po Bałtyk. Od tamtego czasu zdobycze terytorialne Mieszka I i Bolesława Chrobrego stały się filarami polskiej państwowości i niepodległości. Nowy film może się wpisać w obchody 100 rocznicy odzyskania przez Polskę suwerenności, które odbędą się w 2018 r. – mówi Cozac.

 

PAP - Nauka w Polsce

 

szz/ zan/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Czy Ziemia to komputer? „Głęboka myśl” ponownie w księgarniach Czy Ziemia to komputer? „Głęboka myśl” ponownie w księgarniach

Wznowienia doczekały się kultowe książki Douglasa Adamsa, w których opisuje on m.in. „Głęboką myśl” - maszynę, której nazwę koncern IBM nadał swemu komputerowi szachowemu - Deep Thought.

Więcej

Myśl na dziś

Wiedzę możemy zdobywać od innych, ale mądrości musimy nauczyć się sami.
Adam Mickiewicz

Nasz blog

Intrygująca wycieczka po kapitalizmie Intrygująca wycieczka po kapitalizmie

Rzadko kiedy biorę do ręki książkę naukową zaintrygowany - skutecznemu zaczytaniu przeszkadza często ich sztywny układ, nieczytelne i skomplikowane tabelki. Inaczej jest w przypadku "Kapitalizmu. Historii krótkiego trwania" autorstwa dr. Kacpra Pobłockiego.

Więcej

Tagi