Strona główna Aktualności
Zdrowie

Korole – dla medycyny, biologii i gospodarki

04.12.2016 Przyroda, Zdrowie

Fot. Fotolia

Porfiryny i korole intensywnie absorbują światło w zakresie widzialnym. Naturalnie występują m.in. w hemoglobinie i moczu osób chorych na porfirię. Syntetyczne porfiryny służą m.in. do katalizy i są stosowane w fotodynamicznej terapii przeciwnowotworowej. Metody ich syntezy udoskonalił prof. dr hab. Daniel Gryko z Instytutu Chemii Organicznej Polskiej Akademii Nauk.

Opracowanie efektywnych metod syntezy tych związków organicznych otworzyło nowe perspektywy dla ich zastosowań. W biologii i medycynie nadzieje budzą rozpuszczalne w wodzie kompleksy koroli, które mogą służyć jako katalizatory rozpadu reaktywnych związków azotu w komórkach. Związki azotu określane skrótem RNS są odpowiedzialne za choroby Huntingtona, Parkinsona i Alzheimera. Kompleksy zostały opatentowane i obecnie przechodzą badania kliniczne.

 

Korole przygotowane według metodologii prof. Daniela Gryko są również wykorzystywane w badaniach dotyczących oksydacji wody do tlenu lub baterii słonecznych ze złączem objętościowym. Postęp w tych dziedzinach nie byłby możliwy bez osiągnięć profesora - po prostu dlatego, że nie byłoby odpowiedniej ilości koroli do badań.

 

Kolejne zastosowania to nowatorskie funkcjonalne barwniki albo składniki układów do badań modeli sztucznej fotosyntezy, czyli otrzymywania wysokoenergetycznych związków chemicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale energii słonecznej. Chemia koordynacyjna koroli rozwija się w sposób bezprecedensowy. W ciągu ostatnich pięciu lat uzyskano kompleksy z szesnastoma nowymi metalami.

 

Głównym osiągnięciem prof. Daniela Gryko jest opracowanie metodologii syntezy mezo-podstawionych koroli. Takie cząsteczki zawierają dwa różne typy podstawników wokół makrocyklicznego trzonu. Daje to dostęp do koroli, które mogą zostać przyłączone do powierzchni, do innego chromoforu lub kationu metalu w dokładnie określonym miejscu.

 

Profesor syntetyzuje związki i bada ich właściwości spektroskopowe i liniowe optyczne.

Metodologia prof. Daniela Gryko stała się popularna wśród badaczy na całym świecie, i szybko zdominowała te dziedzinę. Badacz rozszerzył swój obszar zainteresowań na chloryny, sztuczną fotosyntezę, absorpcję dwufotonową i wewnątrzcząsteczkowe przeniesienie protonu w stanie wzbudzonym.

 

Daniel Gryko ukończył Wydział Chemii Uniwersytetu Warszawskiego. Obronił doktorat w Instytucie Chemii Organicznej Polskiej Akademii Nauk, tam też habilitował się w wieku 33 lat. Staż podoktorski odbył w latach 1998-2000 na Uniwersytecie Stanowym w Karolinie Północnej w Stanach Zjednoczonych. Pracował jako profesor wizytujący na Uniwersytecie Burgundzkim we Francji oraz jako badacz wizytujący na Uniwersytecie Stanu Teksas w Austin. W 2008 r. otrzymał tytuł profesora zwyczajnego.

 

Pracował na Politechnice Warszawskiej w latach 2009-2014. Od 2008 jest pracownikiem naukowym Polskiej Akademii Nauk. Kieruje grupą badawczą w Instytucie Chemii Organicznej. Opublikował około 180 prac naukowych w takich czasopismach jak "Angewandte Chemie", "Journal of the American Chemical Society" czy "Chemical Communications".

 

Otrzymał Nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia naukowe (2012), Nagrodę im. Wojciecha Świętosławskiego przyznaną przez Polskie Towarzystwo Chemiczne (2013) i stypendium MISTRZ od Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (2013). Jest kierownikiem projektu TEAM, w którym opracowuje nowe barwniki do zastosowań w mikroskopii fluorescencyjnej oraz w blokowaniu optycznym.

 

PAP – Nauka w Polsce, Karolina Duszczyk

 

kol/ mrt/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Jak promować naukę? Jest nowy, bezpłatny poradnik Jak promować naukę? Jest nowy, bezpłatny poradnik

Jak opowiadać o nauce Kowalskiemu? Gdzie i kiedy promować wyniki badań naukowych? Jak się przygotować do wykładów popularnonaukowych czy wywiadów telewizyjnych? - odpowiedzi na te pytania naukowcy znajdą w bezpłatnym poradniku pt. "Sztuka promocji nauki" wydanym przez OPI.

Więcej

Myśl na dziś

Naukowcy usiłują przekształcić to co niemożliwe – w możliwe. Politycy często chcą przekształcić to co możliwe – w niemożliwe.
Bertrand Russell

Nasz blog

Przełamując efekt Matyldy Przełamując efekt Matyldy

Maria Skłodowska-Curie czy Katherine G. Johnson to kobiety nauki, które odniosły sukces, przełamały społeczną nieufność, zdobyły zasłużone laury, a ostatnio "upomniało się" o nie kino. Jednak tych, których wybitne dokonania naukowe długo pozostawały w cieniu i wciąż są mało znane jest wiele. Cecilia Payne-Gaposchkin, Jocelyn Bell Burnell czy Trottula, to tylko niektóre z nich.

Więcej

Tagi

-->