Strona główna Aktualności
Zdrowie

Korole – dla medycyny, biologii i gospodarki

04.12.2016 Przyroda, Zdrowie

Fot. Fotolia

Porfiryny i korole intensywnie absorbują światło w zakresie widzialnym. Naturalnie występują m.in. w hemoglobinie i moczu osób chorych na porfirię. Syntetyczne porfiryny służą m.in. do katalizy i są stosowane w fotodynamicznej terapii przeciwnowotworowej. Metody ich syntezy udoskonalił prof. dr hab. Daniel Gryko z Instytutu Chemii Organicznej Polskiej Akademii Nauk.

Opracowanie efektywnych metod syntezy tych związków organicznych otworzyło nowe perspektywy dla ich zastosowań. W biologii i medycynie nadzieje budzą rozpuszczalne w wodzie kompleksy koroli, które mogą służyć jako katalizatory rozpadu reaktywnych związków azotu w komórkach. Związki azotu określane skrótem RNS są odpowiedzialne za choroby Huntingtona, Parkinsona i Alzheimera. Kompleksy zostały opatentowane i obecnie przechodzą badania kliniczne.

 

Korole przygotowane według metodologii prof. Daniela Gryko są również wykorzystywane w badaniach dotyczących oksydacji wody do tlenu lub baterii słonecznych ze złączem objętościowym. Postęp w tych dziedzinach nie byłby możliwy bez osiągnięć profesora - po prostu dlatego, że nie byłoby odpowiedniej ilości koroli do badań.

 

Kolejne zastosowania to nowatorskie funkcjonalne barwniki albo składniki układów do badań modeli sztucznej fotosyntezy, czyli otrzymywania wysokoenergetycznych związków chemicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale energii słonecznej. Chemia koordynacyjna koroli rozwija się w sposób bezprecedensowy. W ciągu ostatnich pięciu lat uzyskano kompleksy z szesnastoma nowymi metalami.

 

Głównym osiągnięciem prof. Daniela Gryko jest opracowanie metodologii syntezy mezo-podstawionych koroli. Takie cząsteczki zawierają dwa różne typy podstawników wokół makrocyklicznego trzonu. Daje to dostęp do koroli, które mogą zostać przyłączone do powierzchni, do innego chromoforu lub kationu metalu w dokładnie określonym miejscu.

 

Profesor syntetyzuje związki i bada ich właściwości spektroskopowe i liniowe optyczne.

Metodologia prof. Daniela Gryko stała się popularna wśród badaczy na całym świecie, i szybko zdominowała te dziedzinę. Badacz rozszerzył swój obszar zainteresowań na chloryny, sztuczną fotosyntezę, absorpcję dwufotonową i wewnątrzcząsteczkowe przeniesienie protonu w stanie wzbudzonym.

 

Daniel Gryko ukończył Wydział Chemii Uniwersytetu Warszawskiego. Obronił doktorat w Instytucie Chemii Organicznej Polskiej Akademii Nauk, tam też habilitował się w wieku 33 lat. Staż podoktorski odbył w latach 1998-2000 na Uniwersytecie Stanowym w Karolinie Północnej w Stanach Zjednoczonych. Pracował jako profesor wizytujący na Uniwersytecie Burgundzkim we Francji oraz jako badacz wizytujący na Uniwersytecie Stanu Teksas w Austin. W 2008 r. otrzymał tytuł profesora zwyczajnego.

 

Pracował na Politechnice Warszawskiej w latach 2009-2014. Od 2008 jest pracownikiem naukowym Polskiej Akademii Nauk. Kieruje grupą badawczą w Instytucie Chemii Organicznej. Opublikował około 180 prac naukowych w takich czasopismach jak "Angewandte Chemie", "Journal of the American Chemical Society" czy "Chemical Communications".

 

Otrzymał Nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia naukowe (2012), Nagrodę im. Wojciecha Świętosławskiego przyznaną przez Polskie Towarzystwo Chemiczne (2013) i stypendium MISTRZ od Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (2013). Jest kierownikiem projektu TEAM, w którym opracowuje nowe barwniki do zastosowań w mikroskopii fluorescencyjnej oraz w blokowaniu optycznym.

 

PAP – Nauka w Polsce, Karolina Duszczyk

 

kol/ mrt/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Polskie tłumaczenie jednego z najważniejszych źródeł o historii Egiptu Polskie tłumaczenie jednego z najważniejszych źródeł o historii Egiptu

Do odczytania hieroglifów w 1822 r. jego zapiski stanowiły jedno z najważniejszych źródeł na temat historii faraonów Egiptu. Ukazało się pierwsze polskie tłumaczenie tekstów pozostawionych przez Manethona - kapłana egipskiego, który żył ponad 2 tys. lat temu.

Więcej

Myśl na dziś

Jeśli starszawy, uznany naukowiec mówi, że coś jest możliwe, niemal z pewnością ma rację, lecz jeśli mówi, że to jest niemożliwe, najprawdopodobniej się myli.
Arthur Charles Clarke

Nasz blog

Rektorzy, naukowcy! Doceńcie rolę popularyzacji! Rektorzy, naukowcy! Doceńcie rolę popularyzacji!

Rola komunikacji naukowej na polskich uczelniach wciąż nie jest dostatecznie doceniona. Ani przez naukowców, ani przez władze uczelni. Zdawałoby się, że prezentowanie osiągnięć naukowców to zadanie biur prasowych. Te jednak często mają ustalone zupełnie inne priorytety.

Więcej

Tagi