Strona główna Aktualności
Historia i kultura

Dieta neandertalczyków była bardzo urozmaicona

13.03.2017 Archeologia, Historia i kultura

Neandertalczycy w czasie uczty w postaci grzybów, orzeszków piniowych i mchu, rys. Abel Grau / CSIC Communication

Neandertalczycy jedli mięso nosorożców włochatych i dzikich owiec, ale też różne rośliny i grzyby - wynika z analizy DNA pozyskanego z kamienia nazębnego. Potrafili się też leczyć – informują naukowcy w „Nature”.

Badanie polegało na analizie kamienia nazębnego, który zachował się na zębach neandertalczyków żyjących w Europie do ok. 40 tys. lat temu. Kamień to płytka nazębna – efekt działalności bakterii, który następnie uległ procesowi mineralizacji.

 

"Kiedy tworzy się kamień nazębny, pozostają w nim uwięzione bakterie, ale również fragmenty organizmów komórkowych, które były spożywane. Daje to możliwość rekonstrukcji diety na podstawie zachowanych fragmentów DNA" - opowiada PAP członek zespołu, który przeprowadził badania, dr hab. Arkadiusz Sołtysiak z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Artykuł na ten temat ukazał się właśnie w "Nature".

 

Analizy DNA wykonał międzynarodowy zespół naukowców pod kierunkiem prof. Alana Coopera z Australian Centre for Ancient DNA na Uniwersytecie w Adelaide.

 

Z badań wynika, że flora bakteryjna jamy ustnej neandertalczyków była dość podobna do flory mezolitycznych łowców-zbieraczy, ale inna niż flora społeczności rolniczych (które pojawiły się dopiero ok. 10 tys lat temu).

 

"Udało się również zrekonstruować niemal kompletny genom kopalnej baterii sprzed niemal 50 tys. lat" - dodaje Sołtysiak.

 

Zespół prof. Alana Coopera postanowił również zbadać skład kamienia nazębnego od kątem obecności tkanek organizmów komórkowych. Naukowcom udało się wyróżnić DNA produktów, jakie jedli neandertalczycy. Próbki pozyskano z zębów neandertalczyków pochodzących ze stanowisk we Włoszech, Belgii i Hiszpanii.

 

"Okazało się, że dieta neandertalczyków była dość zmienna w zależności od tego, z którego zakątka Europy pochodzili" - mówi Sołtysiak.

 

W próbkach pochodzących z hiszpańskiej jaskini El Sidrón naukowcy nie znaleźli śladów spożycia mięsa, a jedynie pozostałości diety bogatej w różne rośliny - w tym mech, orzeszki piniowe, korę i grzyby. Z analiz wynika nawet, że część z tych posiłków mogła być gotowana. Naukowcy długo uważali, że neandertalczycy byli wielkimi miłośnikami mięsa. Badana grupa okazała się jednak jaroszami.

 

Tymczasem z próbek pobranych z zębów neandertalczyków w Belgii wynika coś zupełnie innego: że jedli mięso nosorożców włochatych i dzikich owiec.

 

"Jeszcze dekadę temu naukowcy uważali, że dieta neandertalczyków była podobna do diety Eskimosów i oparta głównie na mięsie. Tymczasem obraz ten jest zdecydowanie bardziej złożony. Neandertalczycy w zależności od miejsca, w którym żyli, korzystali z innych źródeł pożywienia" - skomentował polski naukowiec.

 

Neandertalczycy stosowali również naturalne leki. Dowody na to znaleziono w próbkach pochodzących z Hiszpanii. Jeden z osobników miał ropień, którego ślad do dziś widoczny jest na fragmencie szczęki. Z analizy bakterii zachowanych w kamieniu nazębnym wynika natomiast, że osobnik ten miał poważne problemy związane z układem pokarmowym. Zapewne - aby sobie ulżyć - wykorzystywał korę topoli, która zawiera naturalną substancję przeciwbólową w postaci kwasu salicylowego (aktywnego składniku aspiryny). Naukowcy wykryli też naturalny antybiotyk: pleśń Penicillium. Co ciekawe - nie wykryto go w próbkach z zębów należących do innych osobników z tego samego miejsca.

 

"Wygląda na to, że neandertalczycy posiadali wiedzę na temat medycznych roślin i ich różnorodnych właściwości przeciwzapalnych i przeciwbólowych" - stwierdził prof. Cooper. Zwrócił też uwagę na zastosowanie naturalnego antybiotyku na 40 tys. lat przed opracowaniem penicyliny.

 

"Nasze ustalenia kontrastują z dość uproszczonym, obecnym w powszechnej świadomości poglądem na temat neandertalczyków" - dodał Cooper.

 

Neandertalczycy - żyjący w plejstocenie od Półwyspu Iberyjskiego po Środkową Azję - byli bliskimi krewnymi Homo sapiens. Pojawili się około 400 tys. lat temu, a ok. 40 tys. lat temu zostali zastąpieni przez Homo sapiens o współczesnej morfologii. Kilka lat temu genetycy pokazali, że pochodzący z Afryki ludzie o współczesnej morfologii krzyżowali się z neandertalczykami.

 

PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

 

szz/ zan/

Antonio Rosas ze Spanish National Research Council (CSIC) prezentuje szczękę neandertalczyka, fot. Andres Diaz/CSIC Communication

Neandertalczycy w Hiszpanii jesli grzyby, orzeszki piniowe i mech, fot. Andres Diaz/CSIC Communication

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 1
Skomentuj Zobacz wszystkie   Dyskutuj na forum

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Jak promować naukę? Jest nowy, bezpłatny poradnik Jak promować naukę? Jest nowy, bezpłatny poradnik

Jak opowiadać o nauce Kowalskiemu? Gdzie i kiedy promować wyniki badań naukowych? Jak się przygotować do wykładów popularnonaukowych czy wywiadów telewizyjnych? - odpowiedzi na te pytania naukowcy znajdą w bezpłatnym poradniku pt. "Sztuka promocji nauki" wydanym przez OPI.

Więcej

Myśl na dziś

Naukowcy usiłują przekształcić to co niemożliwe – w możliwe. Politycy często chcą przekształcić to co możliwe – w niemożliwe.
Bertrand Russell

Nasz blog

Przełamując efekt Matyldy Przełamując efekt Matyldy

Maria Skłodowska-Curie czy Katherine G. Johnson to kobiety nauki, które odniosły sukces, przełamały społeczną nieufność, zdobyły zasłużone laury, a ostatnio "upomniało się" o nie kino. Jednak tych, których wybitne dokonania naukowe długo pozostawały w cieniu i wciąż są mało znane jest wiele. Cecilia Payne-Gaposchkin, Jocelyn Bell Burnell czy Trottula, to tylko niektóre z nich.

Więcej

Tagi

-->