Strona główna Aktualności
Przyroda

Wstrząsające badania wieloletniej zmarzliny

19.04.2017 Przyroda

Fot. Fotolia

Lodowce i wieloletnia zmarzlina to elementy środowiska geograficznego bardzo wrażliwe na zmiany klimatyczne. Jak ewoluowały? Dowiadujemy się tego z badań z wykorzystaniem prądu elektrycznego i z analiz sejsmicznych. Przedpola lodowca Hansa i okolic Hornsundu na Spitsbergenie bada dr hab. Mariusz Majdański z Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.

Kriosfera to powłoka lodowa obejmująca warstwę od górnej troposfery do dolnej granicy gruntów przemarzniętych, czyli wieloletniej zmarzliny. Składają się na nią także lody morskie, lodowce i lądolody oraz śniegi stale utrzymujące się w wysokich górach i na obszarach okołobiegunowych oraz okresowo na znacznych obszarach strefy umiarkowanej.

 

Badania kriosfery należą do priorytetowych zadań naukowych na świecie. Dr hab. Majdański analizuje relację wieloletniej zmarzliny z rzeźbą, budową geologiczną i komponentami kriosfery.

 

Mimo energicznych prac prowadzonych w ostatnich latach w niektórych miejscach, zasięg tych zmiennych elementów kriosfery jest jeszcze niemal w ogóle niepoznany - zauważa. "Okolica Hornsundu na Spitsbergenie to miejsce newralgiczne dla badań zmarzlinowych Spitsbergenu, ponieważ na tym południowym fragmencie archipelagu związane z klimatem dynamicznie zachodzące zmiany mogą być największe" - dodaje badacz.

 

W ramach swoich badań dr Majdański chce określić powierzchnię i głębokość występowania wieloletniej zmarzliny w przestrzeni pomiędzy stokiem górskim i brzegiem morskim fiordu Hornsund.

 

Występowanie wieloletniej zmarzliny zależy od wielu czynników - wyjaśnia. Po pierwsze - od oddziaływania temperatury powietrza na powierzchnię ziemi i od czasowej zmienności tej temperatury. Po drugie - od wpływu słonej wody morskiej. W końcu - od ewolucji wybrzeża widocznej w postaci różnowiekowych teras morskich znajdujących się na różnych wysokościach w okolicy Hornsundu. Na temperaturę wieloletniej zmarzliny i zawartość lodu gruntowego na przedpolu lodowca wpływała także zmienność zasięgu zlodowacenia, szczególnie w okresie od końca tzw. Małej Epoki Lodowej.

 

Środowisko kształtowane przez lodowiec (glacjalne), oraz krajobraz powstały wskutek transportu i gromadzenia się rozdrobnionego materiału skalnego (środowisko peryglacjalne) przenikają się. Zmienną granicę permafrostu, czyli wieloletniej zmarzliny, wyznacza temperatura zero stopni Celsjusza.

 

Jak podkreśla dr hab. Majdański w analizie uzasadniającej jego wniosek do Narodowego Centrum Nauki, w tym obszarze badań wykonano wiele badań geofizycznych. Naukowcy wykorzystali zjawisko różnego przewodnictwa prądu elektrycznego gruntu w zależności od jego składu i struktury. To pozwoliło ocenić zakres występowania zmarzliny i jej relację z lodowcem oraz rzeźbą i budową geologiczną fiordu. Dla uzupełnienia tych analiz dr Majdański planuje przeprowadzenie szeroko zakrojonych badań sejsmicznych. Wraz z informacjami klimatycznymi i innymi obserwacjami utworzą one kompletny zestaw danych geofizycznych.

 

Polscy naukowcy jako pierwszy na świecie przeprowadzili tak syntetyczne i interdyscyplinarne badania na lodowcu Storglaciaren w okolicy Kebnekaise w Szwecji.

 

PAP - Nauka w Polsce

 

kol/ zan/

Fot. Fotolia

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych

Czy wiedzieliście, że grzyby można spotkać nawet na pustyniach czy w oceanach? Albo wykorzystać jako... planistów ruchu? Każdy, kto czuje się gotów na wprowadzenie do swojego życia tych i innych ciekawostek okołogrzybowych, powinien sięgnąć po książkę "Tajemnicze życie grzybów".

Więcej

Myśl na dziś

Dobrze zrozumiana nauka chroni człowieka przed pychą, gdyż ukazuje mu jego granice.
Albert Schweitzer

Nasz blog

Tabletka Matuzalema Tabletka Matuzalema

Naukowcy coraz lepiej poznają biologiczne podstawy starzenia; udaje im się nawet wydłużyć życie niektórych organizmów. Według autorów tych dokonań może to zaowocować nowymi terapiami i zwiększeniem liczby przeżywanych w zdrowiu lat. Według innych badań już dziś wiele w tym względzie można zdziałać dietą.

Więcej

Tagi