Strona główna Aktualności
Przyroda

Wstrząsające badania wieloletniej zmarzliny

19.04.2017 Przyroda

Fot. Fotolia

Lodowce i wieloletnia zmarzlina to elementy środowiska geograficznego bardzo wrażliwe na zmiany klimatyczne. Jak ewoluowały? Dowiadujemy się tego z badań z wykorzystaniem prądu elektrycznego i z analiz sejsmicznych. Przedpola lodowca Hansa i okolic Hornsundu na Spitsbergenie bada dr hab. Mariusz Majdański z Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.

Kriosfera to powłoka lodowa obejmująca warstwę od górnej troposfery do dolnej granicy gruntów przemarzniętych, czyli wieloletniej zmarzliny. Składają się na nią także lody morskie, lodowce i lądolody oraz śniegi stale utrzymujące się w wysokich górach i na obszarach okołobiegunowych oraz okresowo na znacznych obszarach strefy umiarkowanej.

 

Badania kriosfery należą do priorytetowych zadań naukowych na świecie. Dr hab. Majdański analizuje relację wieloletniej zmarzliny z rzeźbą, budową geologiczną i komponentami kriosfery.

 

Mimo energicznych prac prowadzonych w ostatnich latach w niektórych miejscach, zasięg tych zmiennych elementów kriosfery jest jeszcze niemal w ogóle niepoznany - zauważa. "Okolica Hornsundu na Spitsbergenie to miejsce newralgiczne dla badań zmarzlinowych Spitsbergenu, ponieważ na tym południowym fragmencie archipelagu związane z klimatem dynamicznie zachodzące zmiany mogą być największe" - dodaje badacz.

 

W ramach swoich badań dr Majdański chce określić powierzchnię i głębokość występowania wieloletniej zmarzliny w przestrzeni pomiędzy stokiem górskim i brzegiem morskim fiordu Hornsund.

 

Występowanie wieloletniej zmarzliny zależy od wielu czynników - wyjaśnia. Po pierwsze - od oddziaływania temperatury powietrza na powierzchnię ziemi i od czasowej zmienności tej temperatury. Po drugie - od wpływu słonej wody morskiej. W końcu - od ewolucji wybrzeża widocznej w postaci różnowiekowych teras morskich znajdujących się na różnych wysokościach w okolicy Hornsundu. Na temperaturę wieloletniej zmarzliny i zawartość lodu gruntowego na przedpolu lodowca wpływała także zmienność zasięgu zlodowacenia, szczególnie w okresie od końca tzw. Małej Epoki Lodowej.

 

Środowisko kształtowane przez lodowiec (glacjalne), oraz krajobraz powstały wskutek transportu i gromadzenia się rozdrobnionego materiału skalnego (środowisko peryglacjalne) przenikają się. Zmienną granicę permafrostu, czyli wieloletniej zmarzliny, wyznacza temperatura zero stopni Celsjusza.

 

Jak podkreśla dr hab. Majdański w analizie uzasadniającej jego wniosek do Narodowego Centrum Nauki, w tym obszarze badań wykonano wiele badań geofizycznych. Naukowcy wykorzystali zjawisko różnego przewodnictwa prądu elektrycznego gruntu w zależności od jego składu i struktury. To pozwoliło ocenić zakres występowania zmarzliny i jej relację z lodowcem oraz rzeźbą i budową geologiczną fiordu. Dla uzupełnienia tych analiz dr Majdański planuje przeprowadzenie szeroko zakrojonych badań sejsmicznych. Wraz z informacjami klimatycznymi i innymi obserwacjami utworzą one kompletny zestaw danych geofizycznych.

 

Polscy naukowcy jako pierwszy na świecie przeprowadzili tak syntetyczne i interdyscyplinarne badania na lodowcu Storglaciaren w okolicy Kebnekaise w Szwecji.

 

PAP - Nauka w Polsce

 

kol/ zan/

Fot. Fotolia

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Inka o... Inkach - monumentalne dzieje państwa inkaskiego Inka o... Inkach - monumentalne dzieje państwa inkaskiego

Z historią, zwyczajami, życiem codziennym oraz religią Inków spisaną na pocz. XVII w. przez potomka hiszpańskiego konkwistadora i inkaskiej księżniczki można zapoznać się w monumentalnym tomie "O Inkach uwagi prawdziwe", który ukazał się nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego.

Więcej

Myśl na dziś

Stosunek pomiędzy nauką a myśleniem staje się autentyczny dopiero wówczas, gdy dostrzegamy przedzielającą je przepaść.
Martin Heidegger

Nasz blog

Koniec schabowego? Koniec schabowego?

Zmiennokształtny makaron, mięso z probówki, wydruki z ryb czy białko z domowego reaktora – takie składniki diety proponują naukowcy. Mają być przy tym zdrowe i smaczne, a nowe prawo ułatwi ich sprzedaż.

Więcej

Tagi