Strona główna Aktualności
Historia i kultura

Znaleziska archeologiczne z powstania styczniowego w woj. lubelskim

10.06.2017 Archeologia, Historia i kultura

Fot. Krzysztof Nalewajko

Ślady mogił, pociski z broni palnej, działko wiwatowe, elementy umundurowania i inne przedmioty odnaleziono podczas prac archeologicznych pod Żyrzynem - w miejscu, gdzie 154 lata temu oddziały powstańcze stoczyły bitwę z Rosjanami - poinformowała GDDKiA.

Pociski, działko wiwatowe, armatni wycior, guziki i przypinki z umundurowania - to niektóre ze znalezisk, jakich dokonano podczas prac archeologicznych prowadzonych w okolicy wioski Żerdź w województwie lubelskim, na terenie przewidzianym pod budowę drogi ekspresowej S17 - poinformowała Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad na portalu społecznościowym. Prace prowadzone są w miejscu, w którym w 1863 r. polskie oddziały powstańcze stoczyły bitwę z Rosjanami.

 

Podczas prac odsłonięto też zarys ogrodzenia i elementy pomnika postawionego przez Rosjan w 1888 roku. Natrafiono także na kości końskie oraz odsłonięto zarys trzech miejsc pochówku: dwóch indywidualnych oraz dużej zbiorowej mogiły. W komunikacie GDDKiA napisano, iż można przypuszczać, że w mogiłach pochowani są uczestnicy bitwy. Dalsze prace pozwolą odpowiedzieć na pytanie, znajdują się tam tylko żołnierze rosyjscy - źródła historyczne podają bowiem, że polscy powstańcy spoczęli na cmentarzu w Baranowie - czytamy.

 

Bitwa pod Żyrzynem rozegrała się 8 sierpnia 1863 roku. Polskimi siłami dowodził pułkownik Michał Heydenreich "Kruk", absolwent petersburskiej Akademii Sztabu Generalnego i działacz konspiracyjny. Mając informacje o transporcie dwustu tysięcy rubli z dęblińskiej twierdzy do Lublina, Heydenreich zastawił pułapkę właśnie w okolicy Żyrzyna. Po stronie polskiej walczyło ok. 2,5-3 tys. powstańców - w tym ok. 1,4 tys. strzelców. Transport pieniędzy ochraniało z kolei ok. pięciuset Rosjan, dysponujących dwoma działami i kilkunastoosobowym zwiadem kozackim.

 

Zasadzka okazała się skuteczna; powstańcy zablokowali kolumnę od czoła, uderzyli z obu boków i odcięli odwrót. Po trzygodzinnym boju niewielka część rosyjskiego oddziału przebiła się z okrążenia w kierunku Kurowa. Dane o stratach i liczebności oddziałów obu stron różnią się w zależności od źródeł. W bitwie zginęło pomiędzy 77 a 200 żołnierzy rosyjskich, ok. 150 zostało rannych, zaś blisko drugie tyle trafiło do niewoli. Straty polskie były minimalne: od 10 do 40 zabitych i kilkudziesięciu rannych. Zdobyte pieniądze przeznaczono na wzmocnienie i tworzenie nowych oddziałów powstańczych. Bitwa pod Żyrzynem uznana została za największe polskie zwycięstwo w okresie powstania styczniowego, zaś Heydenreicha mianowano generałem brygady.

 

Pomnik upamiętniający sukces powstańców styczniowych znajdował się w okolicy wioski Żerdź, na terenie przewidzianym pod budowę drogi ekspresowej S17. Zgodnie z zaleceniem lubelskiego konserwatora zabytków, zimą br. w okolicy pomnika oraz w miejscu, na które miał zostać przeniesiony, przeprowadzone zostało na zlecenie GDDKiA rozpoznanie geofizyczne. Jego celem było znalezienie grobów uczestników bitwy. Za pomocą georadaru starano się precyzyjnie określić lokalizację ewentualnej mogiły i wskazać miejsca do przeprowadzenia badań archeologicznych. W maju br. wykonawca robót na S17 zdemontował współczesny pomnik i przeniósł go na drugą stronę DK17.

 

Prace archeologiczne w okolicy wioski wciąż trwają. (PAP)

 

kflo/ zan/

Fot. Krzysztof Nalewajko

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych

Czy wiedzieliście, że grzyby można spotkać nawet na pustyniach czy w oceanach? Albo wykorzystać jako... planistów ruchu? Każdy, kto czuje się gotów na wprowadzenie do swojego życia tych i innych ciekawostek okołogrzybowych, powinien sięgnąć po książkę "Tajemnicze życie grzybów".

Więcej

Myśl na dziś

Dobrze zrozumiana nauka chroni człowieka przed pychą, gdyż ukazuje mu jego granice.
Albert Schweitzer

Nasz blog

Tabletka Matuzalema Tabletka Matuzalema

Naukowcy coraz lepiej poznają biologiczne podstawy starzenia; udaje im się nawet wydłużyć życie niektórych organizmów. Według autorów tych dokonań może to zaowocować nowymi terapiami i zwiększeniem liczby przeżywanych w zdrowiu lat. Według innych badań już dziś wiele w tym względzie można zdziałać dietą.

Więcej

Tagi