Strona główna Aktualności
Przyroda

Wirująca konwekcja - spotkania ciepłych i zimnych mas wód w oceanach

16.06.2017 Ekologia, Przyroda

Fot. Fotolia

Ogromny Wir Grenlandzki powstaje tam, gdzie ciepłe masy wód z południa mieszają się z zimnymi wodami z Oceanu Arktycznego. W centrum wiru woda staje się tak gęsta, że opada na dno w procesie zwanym głęboką konwekcją. Badania bentosu i planktonu mają pokazać, jak zmieniał się ów proces od ostatniej epoki lodowcowej i jak to zjawisko wpływa na zmiany klimatu.

O lepsze zrozumienie systemu krążenia wód w oceanach stara się dr Maciej Mateusz Telesiński z Instytutu Oceanologii PAN. Naukowiec ma nadzieję, że organizmy żyjące na powierzchni i na dnie Morza Grenlandzkiego zdradzą tajemnice głębokiej konwekcji.

 

"Klimat Ziemi jest ściśle związany z krążeniem wód w oceanach. Na przykład dzięki ciepłemu Prądowi Północnoatlantyckiemu, płynącemu wzdłuż zachodnich wybrzeży Europy w kierunku północnym, temperatury powietrza na naszym kontynencie są dużo wyższe niż na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej na tej samej szerokości geograficznej" - tłumaczy badacz.

 

Jak wskazuje dr Telesiński, jednym z kluczowych rejonów dla krążenia wody we wszechoceanie jest Morze Grenlandzkie. Ciepła woda docierająca z południa uwalnia tu do atmosfery dużą część niesionego przez siebie ciepła i miesza się z zimnymi wodami z Oceanu Arktycznego. Tak powstaje Wir Grenlandzki. Woda w jego centrum staje się gęsta z powodu niskiej temperatury i stosunkowo wysokiego zasolenia. Opadająca na dno woda „wentyluje” oceaniczną głębię, dostarczając tam tlen. Jednak intensywność tego procesu zmienia się w czasie.

 

Badacze z Instytutu Oceanologii PAN zamierzają prześledzić rozwój głębokiej konwekcji począwszy od ostatniej epoki lodowcowej, kiedy to proces ten prawie zupełnie się zatrzymał, aż po dzień dzisiejszy. Dr Telesiński skupi się w szczególności na ciepłych okresach w obrębie tego czasu. Naukowiec chce porównać datowania radiowęglowe skorupek organizmów unoszących się blisko powierzchni wody, czyli planktonowych, z tymi żyjącymi na dnie, zwanymi bentosem.

 

"Wiek tych dwóch grup organizmów, pochodzących z tego samego punktu w czasie geologicznym, tzn. znalezionych

w tej samej warstwie w rdzeniu osadów morskich, powinien być taki sam. Jednak, gdy głęboka konwekcja zwalnia, czyli jej intensywność spada, woda potrzebuje więcej czasu, by dotrzeć z powierzchni oceanu na jego dno. W związku z tym organizmy bentosowe żyją w starszej wodzie w porównaniu do współczesnych im organizmów planktonicznych, a datowanie ich skorupek daje starszy wiek" - wyjaśnia badacz.

 

Naukowcy wywnioskowali, że różnica pomiędzy wiekiem planktonu i bentosu pochodzącego z tej samej warstwy osadu zależy od intensywności cyrkulacji. Im mniejsza różnica, tym większa intensywność procesu głębokiej konwekcji.

 

Analizy, jakie przeprowadzi dr Telesiński w ramach projektu finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki, pozwolą zbadać zależności pomiędzy cyrkulacją oceaniczną a klimatem i ich obecnymi oraz przyszłymi zmianami.

 

PAP - Nauka w Polsce

 

kol/ ekr/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Dunbar, plotki i ewolucja języka Dunbar, plotki i ewolucja języka

Ludzka kultura jest przesycona językiem. Dzięki niemu jesteśmy zdolni do osiągania najniezwyklejszych rzeczy - podkreśla brytyjski antropolog Robin Dunbar. I krok po kroku tłumaczy, kiedy, jak i dlaczego ludzie zaczęli ze sobą rozmawiać, podczas gdy małpom wciąż wystarcza iskanie.

Więcej

Myśl na dziś

Nauka w szkołach powinna być prowadzona w taki sposób, aby uczniowie uważali ją za cenny dar, a nie za ciężki obowiązek
Albert Einstein

Nasz blog

Rektorzy, naukowcy! Doceńcie rolę popularyzacji! Rektorzy, naukowcy! Doceńcie rolę popularyzacji!

Rola komunikacji naukowej na polskich uczelniach wciąż nie jest dostatecznie doceniona. Ani przez naukowców, ani przez władze uczelni. Zdawałoby się, że prezentowanie osiągnięć naukowców to zadanie biur prasowych. Te jednak często mają ustalone zupełnie inne priorytety.

Więcej

Tagi

-->