Strona główna Aktualności

Polskie tłumaczenie jednego z najważniejszych źródeł o historii Egiptu

11.07.2017 Książka

Do odczytania hieroglifów w 1822 r. jego zapiski stanowiły jedno z najważniejszych źródeł na temat historii faraonów Egiptu. Ukazało się pierwsze polskie tłumaczenie tekstów pozostawionych przez Manethona - kapłana egipskiego, który żył ponad 2 tys. lat temu.

Do naszych czasów nie zachował się żaden kompletny manuskrypt stworzony przez Manethona z Sebennytos. Niewiele też wiadomo o nim samym - przed laty próbowano podważać nawet historyczność tej postaci. A jednak młody polski naukowiec - Filip Taterka z Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu opublikował właśnie polskie tłumaczenie wszystkich znanych zapisków tego egipskiego historyka i kapłana w książce zatytułowanej "Manethon z Sebennytos Dzieje Egiptu i inne pisma".

 

Kim był Manethon? Wiemy, że żył na przełomie IV/III w. p.n.e., kiedy Egipt znalazł się pod władaniem dynastii Ptolemeuszy (pochodzenia macedońskiego). Z pewnością miał dostęp do bezcennych - z naukowego punktu widzenia - dawniejszych źródeł pisanych na temat historii państwa faraonów, gdyż pełnił funkcję arcykapłana w jednym z najważniejszych ośrodków kultowych Egiptu - Heliopolis. Jego najważniejszym dziełem są "Dzieje Egiptu", w którym opisał historię tego kraju od czasów władania przez bogów do panowania Aleksandra Wielkiego. Tekst powstał na polecenie jednego z pierwszych władców z dynastii Ptolemeuszy.

 

Do odczytania hieroglifów przez francuskiego badacza - Jeana-Françoisa Champolliona w 1. poł. XIX w. dzieło Manethona było kluczowym źródłem do poznania państwa faraonów. Przykładowo - do dziś egiptolodzy stosują podział na dynastie zaproponowany przez tego starożytnego kapłana. Podział ten stanowi jednocześnie podstawę do dyskusji nad chronologią Egiptu. Ale jak to możliwe skoro do naszych czasów nie zachował się żaden manuskrypt jego autorstwa?

 

Wiedzę na temat kształtu "Dziejów Egiptu" i innych mniej istotnych dzieł Manethona czerpiemy z tekstów wielu autorów starożytnych, którzy po prostu go cytowali. Na nasze szczęście - częstokroć bardzo obszernie przytaczali bądź omawiali te zapiski. Dlatego polskie tłumaczenie dzieł Manethona ma charakter "patchworku". Przykładowo "Święta księga" tak naprawdę składa się z fragmentów tego utworu cytowanych przez m.in. przez Euzebiusza z Cezarei, Theodoreta z Cyru, a nawet Plutarcha (a zatem są to tłumaczenia z greki lub łaciny). Całkiem możliwe, że oni również nie widzieli na oczy oryginalnego dzieła Manethona, ale cytowali omówienia lub cytaty już z drugiej ręki. Dlatego, jak zaznacza polski tłumacz: "fragmentaryczny stan zachowania pism kapłana z Sebennytos nie pozostawia złudzeń, że nie staną się one lekturą +do poduszki+".

 

Naukowiec opatrzył wszystkie z przetłumaczonych tekstów szczegółowym egiptologicznym komentarzem. W ocenie Taterki to ich brak przy publikacji wielu innych autorów antycznych dotyczących starożytnego Egiptu jest ich zasadniczą wadą zwłaszcza w obliczu "znaczącego rozwoju zarówno polskiej, jak i światowej egiptologii". Jednocześnie też nieco enigmatyczne sformułowania właśnie dzięki komentarzowi stają się jasne dla osoby, która nie jest specjalistą w danej dziedzinie.

 

Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Naukowego UAM w Poznaniu w serii Rhomaioi.

 

Również w tym roku ukazały się w tłumaczeniu tego samego naukowca "Opowieści znad Nilu. Opowiadania z okresu Średniego Państwa" - to przekłady staroegipskich tekstów literackich. Tym samym w ostatnim czasie znacząco poszerzył się zasób tekstów źródłowych na temat kultury i dziejów Egiptu dostępnych w języku polskim i jednocześnie opatrzonych merytorycznym komentarzem egiptologa. Obie pozycje z pewnością wejdą na stałe do kanonu lektur studentów archeologii śródziemnomorskiej oraz pasjonatów kraju faraonów.

 

PAP - Nauka w Polsce

 

szz/ ekr/

Tagi: egipt
Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 1
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych

Czy wiedzieliście, że grzyby można spotkać nawet na pustyniach czy w oceanach? Albo wykorzystać jako... planistów ruchu? Każdy, kto czuje się gotów na wprowadzenie do swojego życia tych i innych ciekawostek okołogrzybowych, powinien sięgnąć po książkę "Tajemnicze życie grzybów".

Więcej

Myśl na dziś

Dobrze zrozumiana nauka chroni człowieka przed pychą, gdyż ukazuje mu jego granice.
Albert Schweitzer

Nasz blog

Reglamentowane pradzieje. O nowej syntezie najstarszych dziejów naszego kraju Reglamentowane pradzieje. O nowej syntezie najstarszych dziejów naszego kraju

Nowe kompendium wiedzy o polskich pradziejach przygotowywano przez ponad 5 lat i wydano na nie 1,4 mln zł. Mimo, że publikację wydano również w wersji elektronicznej, dostęp do niego będą mieli nieliczni. Wielka szkoda.

Więcej

Tagi