Strona główna Aktualności
Przyroda

Odkryto nowy gatunek papugi: amazonkę niebieskoskrzydłą

08.07.2017 Ekologia, Przyroda, Życie

Fig 2 Rysunek samca (A) i samicy (B) amazonki niebieskoskrzydłej. Ilustracja: Juan García Venegas. Źródło: Tony Silva et al., PeerJ; DOI: 10.7717/peerj.3475/fig-2

W Meksyku odkryto nowy gatunek papugi - amazonkę błękitnoskrzydłą. Ptaki te m.in. wydają całkiem inne odgłosy niż inne amazonki i mają odmienne ubarwieniem piór na skrzydłach i głowie. W badaniach potwierdzających, czy to nowy gatunek uczestniczyli Polacy.

Ornitolog dr Miguel Gómez Garza w 2014 r. zbierał materiały do swojej książki o papugach z Meksyku. Podczas jednej z wypraw na półwyspie Jukatan usłyszał dziwne dźwięki przypominające odgłosy jastrzębia. Jednak po dokładniejszej obserwacji okazało się, że głosy te pochodzą od grupy papug. Ich odgłosy były również donioślejsze i miały dłuższe sylaby niż dźwięki wydawane przez znane dotychczas papugi. Ponadto, nowo odkryte ptaki wydawały w locie charakterystyczny dźwięk "jak-jak-jak!". Dr Garza zauważył też, że obserwowane osobniki były ubarwione inaczej niż pozostałe amazonki występujące na tym półwyspie. Pióra na skrzydłach tych tajemniczych ptaków były niebieskie, a na głowie intensywnie czerwone.

 

Takich amazonek dr Garza wcześniej nie widział, choć na papugach znał się bardzo dobrze. Naukowiec zaczął więc bardzo dokładnie badać teren i odkrył, że papug o podobnych cechach jest więcej. Z czasem uzyskał pozwolenie od władz, aby złapać samca i samicę do dokładniejszych badań.

 

Szczegółowe analizy mające na celu ustalenie, czy w tym wypadku rzeczywiście można mówić o nowym gatunku zajęły trochę czasu i ostatecznie, pod koniec czerwca br. w czasopiśmie PeerJ zasugerowano, że papugi te należą do nowego gatunku - amazonki błekitnoskrzydłej, nazwanej po łacinie Amazona gomezgarzai na cześć swojego odkrywcy. Od razu rozpoczęto program ochrony tego rzadkiego gatunku. Autorami publikacji - prowadzonej pod kierunkiem amerykańskiego ornitologa Tony'ego Silvy - byli również dwaj polscy genetycy - dr Adam Urantówka z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu i dr hab. Paweł Mackiewicz z Uniwersytetu Wrocławskiego.

 

Amazonki błekitnoskrzydłe, tak jak inne papugi, to zwierzęta roślinożerne, odżywiające się głównie nasionami, owocami, kwiatami i liśćmi. Żyją w stadach liczących najwyżej tuzin osobników, w których odchowane młode często pozostają ze swoimi rodzicami.

 

"Nie tak łatwo w dzisiejszych czasach odkryć nowy gatunek kręgowca. Większość gatunków takich dużych zwierząt już dawno opisano. Poza tym odkrycia dużych kręgowców budzą duże kontrowersje i są żywo dyskutowane w środowisku naukowym" - powiedział w rozmowie z PAP dr Paweł Mackiewicz.

 

Przypomniał, że gatunek, według tzw. biologicznej koncepcji gatunku, to grupa populacji, które mogą się ze sobą swobodnie krzyżować w warunkach naturalnych i wydawać płodne potomstwo. "Jednak trudno jest to sprawdzić w praktyce. A jeśli się już stwierdzi, że osobniki się krzyżują, to trzeba jeszcze dowieść, że ich potomstwo będzie żywotne i to przez wiele pokoleń" - zwrócił uwagę. Dlatego istnieje wiele różnych koncepcji i kryteriów wyróżniania gatunku. Często za gatunki uznaje się osobniki posiadające odrębne pochodzenie i podobne cechy morfologiczne różniące je od innych.

 

Z pomocą przychodzą tu również badanie genetyczne. Dzięki nim można ustalić, czy osobniki należą do różnych gatunku, czy tego samego. Jeśli bowiem dwie populacje organizmów zaczynają zasiedlać różne terytoria i przestają się krzyżować, ich pule genetyczne również zaczynają się od siebie różnić. Z czasem dziedziczone mutacje się nawarstwiają i po liczbie różnic w wybranych genach naukowcy są w stanie określić pokrewieństwo populacji oraz obliczyć, jak dawno temu się one rozdzieliły. W przypadku amazonek niebieskoskrzydłych stwierdzono, że wyewoluowały one stosunkowo niedawno - około 120 tys. lat temu w obrębie populacji innego gatunku amazonek zwanych białoczelnymi.

 

Prof. Mackiewicz dodał, że w analizach genetycznych porównywano tylko trzy powszechnie badane geny amazonek niebieskoskrzydłych i innych papug. Wyniki te nie były jednak jednoznaczne. Geny te u nowo odkrytych ptaków wprawdzie różniły się od tych samych genów u innych amazonek, ale równie dobrze mogłyby świadczyć o tym, że nieznane amazonki są tylko nowym podgatunkiem. Na razie uznano, że różnice w wyglądzie, głosie amazonek i ich zachowaniu są na tyle wyraźne, że można tu mówić o nowym gatunku. Może więc dopiero kolejne, bardziej dokładne badania genetyczne rozwieją wszelkie wątpliwości.

 

AKTUALIZACJA Z 1.08.2017:

 

Z czasem - już po artykule PAP - przyjęło się, że oficjalna polska nazwa tego nowego gatunku brzmi "amazonka błękitnoskrzydła", a nie - jak w tytule tego artykułu - "amazonka niebieskoskrzydła". Dlatego w treści artykułu zaktualizowaliśmy nazwę gatunku.  

 

PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

 

lt/ agt/

Ubarwienie głów samca (A) I samicy (B) amazonki niebieskoskrzydłej w porównaniu z ubarwieniem papug Amazona albifrons nana (C i D) oraz Amazona xantholora (E, F) z Jukatanu. Ilustracja: Juan García Venegas. Źródło: Tony Silva et al., PeerJ DOI: 10.7717/peerj.3475/fig-3

Na górze: samica amazony niebieskoskrzydłej (po lewej) i samiec (po prawej). Na dole: zdjęcie B: samica, C: samiec ; Źródło: Tony Silva et al., PeerJ DOI: 10.7717/peerj.3475/fig-4

Skrzydło samca (A, C) i samicy (B, D) nowej amazonki. Źródło: Tony Silva et al., PeerJ DOI: 10.7717/peerj.3475/fig-7

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych

Czy wiedzieliście, że grzyby można spotkać nawet na pustyniach czy w oceanach? Albo wykorzystać jako... planistów ruchu? Każdy, kto czuje się gotów na wprowadzenie do swojego życia tych i innych ciekawostek okołogrzybowych, powinien sięgnąć po książkę "Tajemnicze życie grzybów".

Więcej

Myśl na dziś

Dobrze zrozumiana nauka chroni człowieka przed pychą, gdyż ukazuje mu jego granice.
Albert Schweitzer

Nasz blog

Tabletka Matuzalema Tabletka Matuzalema

Naukowcy coraz lepiej poznają biologiczne podstawy starzenia; udaje im się nawet wydłużyć życie niektórych organizmów. Według autorów tych dokonań może to zaowocować nowymi terapiami i zwiększeniem liczby przeżywanych w zdrowiu lat. Według innych badań już dziś wiele w tym względzie można zdziałać dietą.

Więcej

Tagi