Strona główna Aktualności
Przyroda

Odkryto nowy gatunek papugi: amazonkę niebieskoskrzydłą

08.07.2017 Ekologia, Przyroda, Życie

Fig 2 Rysunek samca (A) i samicy (B) amazonki niebieskoskrzydłej. Ilustracja: Juan García Venegas. Źródło: Tony Silva et al., PeerJ; DOI: 10.7717/peerj.3475/fig-2

W Meksyku odkryto nowy gatunek papugi - amazonkę błękitnoskrzydłą. Ptaki te m.in. wydają całkiem inne odgłosy niż inne amazonki i mają odmienne ubarwieniem piór na skrzydłach i głowie. W badaniach potwierdzających, czy to nowy gatunek uczestniczyli Polacy.

Ornitolog dr Miguel Gómez Garza w 2014 r. zbierał materiały do swojej książki o papugach z Meksyku. Podczas jednej z wypraw na półwyspie Jukatan usłyszał dziwne dźwięki przypominające odgłosy jastrzębia. Jednak po dokładniejszej obserwacji okazało się, że głosy te pochodzą od grupy papug. Ich odgłosy były również donioślejsze i miały dłuższe sylaby niż dźwięki wydawane przez znane dotychczas papugi. Ponadto, nowo odkryte ptaki wydawały w locie charakterystyczny dźwięk "jak-jak-jak!". Dr Garza zauważył też, że obserwowane osobniki były ubarwione inaczej niż pozostałe amazonki występujące na tym półwyspie. Pióra na skrzydłach tych tajemniczych ptaków były niebieskie, a na głowie intensywnie czerwone.

 

Takich amazonek dr Garza wcześniej nie widział, choć na papugach znał się bardzo dobrze. Naukowiec zaczął więc bardzo dokładnie badać teren i odkrył, że papug o podobnych cechach jest więcej. Z czasem uzyskał pozwolenie od władz, aby złapać samca i samicę do dokładniejszych badań.

 

Szczegółowe analizy mające na celu ustalenie, czy w tym wypadku rzeczywiście można mówić o nowym gatunku zajęły trochę czasu i ostatecznie, pod koniec czerwca br. w czasopiśmie PeerJ zasugerowano, że papugi te należą do nowego gatunku - amazonki błekitnoskrzydłej, nazwanej po łacinie Amazona gomezgarzai na cześć swojego odkrywcy. Od razu rozpoczęto program ochrony tego rzadkiego gatunku. Autorami publikacji - prowadzonej pod kierunkiem amerykańskiego ornitologa Tony'ego Silvy - byli również dwaj polscy genetycy - dr Adam Urantówka z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu i dr hab. Paweł Mackiewicz z Uniwersytetu Wrocławskiego.

 

Amazonki błekitnoskrzydłe, tak jak inne papugi, to zwierzęta roślinożerne, odżywiające się głównie nasionami, owocami, kwiatami i liśćmi. Żyją w stadach liczących najwyżej tuzin osobników, w których odchowane młode często pozostają ze swoimi rodzicami.

 

"Nie tak łatwo w dzisiejszych czasach odkryć nowy gatunek kręgowca. Większość gatunków takich dużych zwierząt już dawno opisano. Poza tym odkrycia dużych kręgowców budzą duże kontrowersje i są żywo dyskutowane w środowisku naukowym" - powiedział w rozmowie z PAP dr Paweł Mackiewicz.

 

Przypomniał, że gatunek, według tzw. biologicznej koncepcji gatunku, to grupa populacji, które mogą się ze sobą swobodnie krzyżować w warunkach naturalnych i wydawać płodne potomstwo. "Jednak trudno jest to sprawdzić w praktyce. A jeśli się już stwierdzi, że osobniki się krzyżują, to trzeba jeszcze dowieść, że ich potomstwo będzie żywotne i to przez wiele pokoleń" - zwrócił uwagę. Dlatego istnieje wiele różnych koncepcji i kryteriów wyróżniania gatunku. Często za gatunki uznaje się osobniki posiadające odrębne pochodzenie i podobne cechy morfologiczne różniące je od innych.

 

Z pomocą przychodzą tu również badanie genetyczne. Dzięki nim można ustalić, czy osobniki należą do różnych gatunku, czy tego samego. Jeśli bowiem dwie populacje organizmów zaczynają zasiedlać różne terytoria i przestają się krzyżować, ich pule genetyczne również zaczynają się od siebie różnić. Z czasem dziedziczone mutacje się nawarstwiają i po liczbie różnic w wybranych genach naukowcy są w stanie określić pokrewieństwo populacji oraz obliczyć, jak dawno temu się one rozdzieliły. W przypadku amazonek niebieskoskrzydłych stwierdzono, że wyewoluowały one stosunkowo niedawno - około 120 tys. lat temu w obrębie populacji innego gatunku amazonek zwanych białoczelnymi.

 

Prof. Mackiewicz dodał, że w analizach genetycznych porównywano tylko trzy powszechnie badane geny amazonek niebieskoskrzydłych i innych papug. Wyniki te nie były jednak jednoznaczne. Geny te u nowo odkrytych ptaków wprawdzie różniły się od tych samych genów u innych amazonek, ale równie dobrze mogłyby świadczyć o tym, że nieznane amazonki są tylko nowym podgatunkiem. Na razie uznano, że różnice w wyglądzie, głosie amazonek i ich zachowaniu są na tyle wyraźne, że można tu mówić o nowym gatunku. Może więc dopiero kolejne, bardziej dokładne badania genetyczne rozwieją wszelkie wątpliwości.

 

AKTUALIZACJA Z 1.08.2017:

 

Z czasem - już po artykule PAP - przyjęło się, że oficjalna polska nazwa tego nowego gatunku brzmi "amazonka błękitnoskrzydła", a nie - jak w tytule tego artykułu - "amazonka niebieskoskrzydła". Dlatego w treści artykułu zaktualizowaliśmy nazwę gatunku.  

 

PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

 

lt/ agt/

Ubarwienie głów samca (A) I samicy (B) amazonki niebieskoskrzydłej w porównaniu z ubarwieniem papug Amazona albifrons nana (C i D) oraz Amazona xantholora (E, F) z Jukatanu. Ilustracja: Juan García Venegas. Źródło: Tony Silva et al., PeerJ DOI: 10.7717/peerj.3475/fig-3

Na górze: samica amazony niebieskoskrzydłej (po lewej) i samiec (po prawej). Na dole: zdjęcie B: samica, C: samiec ; Źródło: Tony Silva et al., PeerJ DOI: 10.7717/peerj.3475/fig-4

Skrzydło samca (A, C) i samicy (B, D) nowej amazonki. Źródło: Tony Silva et al., PeerJ DOI: 10.7717/peerj.3475/fig-7

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Inka o... Inkach - monumentalne dzieje państwa inkaskiego Inka o... Inkach - monumentalne dzieje państwa inkaskiego

Z historią, zwyczajami, życiem codziennym oraz religią Inków spisaną na pocz. XVII w. przez potomka hiszpańskiego konkwistadora i inkaskiej księżniczki można zapoznać się w monumentalnym tomie "O Inkach uwagi prawdziwe", który ukazał się nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego.

Więcej

Myśl na dziś

Stosunek pomiędzy nauką a myśleniem staje się autentyczny dopiero wówczas, gdy dostrzegamy przedzielającą je przepaść.
Martin Heidegger

Nasz blog

Koniec schabowego? Koniec schabowego?

Zmiennokształtny makaron, mięso z probówki, wydruki z ryb czy białko z domowego reaktora – takie składniki diety proponują naukowcy. Mają być przy tym zdrowe i smaczne, a nowe prawo ułatwi ich sprzedaż.

Więcej

Tagi