Strona główna Aktualności
Przyroda

Ocieplenie klimatu w ostatnich 12 tys. lat powodem znikania niedźwiedzi z Europy

05.09.2017 Ekologia, Przyroda, Życie

Samica niedźwiedzia brunatnego w Tatrzańskim Parku Narodowym. Fot. Adam Wajrak

Ocieplający się klimat doprowadził do skurczenia się populacji niedźwiedzi w Europie w ciągu ostatnich 12 tys. lat - dowodzą nowe badania, przeprowadzone m.in. przez naukowców z Polski. Wpłynął na nią zarówno pośrednio, poprzez ułatwienie ludzkiej ekspansji, jak też bezpośrednio, utrudniając niedźwiedziom hibernację.

Artykuł na ten temat opublikowano w prestiżowym czasopiśmie "Scientific Reports". O badaniach poinformował w przesłanym PAP komunikacie Kamil Bartoń z Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie.

 

12 tysięcy lat temu niedźwiedzie przemierzały cały kontynent europejski - jednak stopniowo zasięg tego gatunku skurczył się do dzisiejszych pofragmentowanych populacji. Ten zanik zbiegł się nie tylko z szybką ekspansją człowieka, ale też z ocieplaniem się klimatu.

 

Porównując dane na temat rozrodu samic niedźwiedzi na całym świecie, międzynarodowy zespół badawczy, w którego skład weszli m.in. naukowcy z Instytutu Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, odkrył, że tempo rozrodu tych zwierząt jest niższe w wyższych temperaturach. "Dlaczego jednak podniesienie się temperatury miałoby wywierać negatywny wpływ na niedźwiedzie brunatne - gatunek zamieszkujący w szerokim zakresie klimatu, od suchych pustyń do chłodnej arktycznej tundry? Okazuje się, że hibernacja, w trakcie której samice rodzą młode, jest dla niedźwiedzi najbardziej wrażliwym okresem. Wbrew intuicji, samice niedźwiedzi zużywają więcej energii podczas hibernacji, gdy jest cieplej. Oznacza to, że muszą przedtem dłużej żerować, aby zgromadzić większe zasoby tłuszczu" - czytamy w komunikacie.

 

Jak przypomniano, wcześniejsze badania wskazywały, że ocieplanie się klimatu wraz z presją ludzkich populacji wspólnie wpływały na wymieranie wielkich ssaków. W najnowszych badaniach naukowcom udało się oddzielić rolę ocieplenia klimatu od wpływu ludzkiej ekspansji na zanikanie niedźwiedzi w Europie.

 

"Wykorzystaliśmy informacje z ponad 3400 stanowisk archeologicznych, z których wydobyliśmy dane na temat obecności niedźwiedzi - mówi, cytowany w komunikacie główny autor badania Jorg Albrecht. - Na tej podstawie mogliśmy zrekonstruować zmiany zasięgu populacji niedźwiedzi w przeciągu ostatnich 12 000 lat."

 

Oczywiście takie dane są niepełne i zawierają znaczne luki. "Aby uzupełnić te luki, zbudowaliśmy model metapopulacyjny, symulujący lokalne wymieranie i rozprzestrzenianie się niedźwiedzi - dodaje Kamil Bartoń z Instytutu Ochrony Przyrody PAN. - Metody te są bardzo intensywne obliczeniowo, ale dzięki dostępowi do superkomputerów poprzez system PLGrid obliczenia zajęły tylko kilka dni zamiast lat".

 

Wyniki badań wskazują, że wzrastające zimowe temperatury znacząco wpłynęły na zmniejszenie się zasięgu tego gatunku. "Jednakże pokazaliśmy też, że ludzie silnie sprzyjali tym procesom, jako że prześladowania niedźwiedzi były powszechne w ludzkich kulturach północnej półkuli już wiele tysięcy lat temu" - dodaje Richard Bischof z Norweskiego Uniwersytetu Nauk o Życiu.

 

Badania przeprowadzone zostały przez międzynarodowy zespół naukowców z Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie, Norweskiego Uniwersytetu Nauk o Życiu oraz Uniwersytetu w Rostocku w Niemczech. Badania były finansowane przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (projekt GLOBE www.globeproject.pl) w ramach Polsko-Norweskiej Współpracy Badawczej.

 

PAP - Nauka w Polsce

 

kflo/ agt/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Historia o królestwie antynaukowości Historia o królestwie antynaukowości

"W królestwie Monszatana. GMO, gluten i szczepionki" Marcina Rotkiewicza już w samym tytule obiecuje ciekawą opowieść o trzech kontrowersyjnych tematach: żywności modyfikowanej genetycznie, diecie bezglutenowej i ruchach antyszczepionkowych. I tej opowieści dostarcza - ale głównie na jeden z tych tematów.

Więcej

Myśl na dziś

Bądźmy ludźmi, choćby tak długo, póki nauka nie odkryje, że jesteśmy, czym innym.
Stanisław Jerzy Lec

Nasz blog

Planetarne zoo Planetarne zoo

Ciemne jak smoła, lekkie jak styropian czy pokryte szafirowymi chmurami – takie bywają badane w ostatnim czasie pozasłoneczne planety. Niektóre z nich mogą się okazać bardzo przydatne dla nauki.

Więcej

Tagi