Strona główna Aktualności
Historia i kultura

Najbardziej monumentalny budynek znany z rzymskiego obozu pochodzi z Bułgarii

10.09.2017 Archeologia, Historia i kultura

Widok na trzy monumentalne filary, Fot. E. Klenina

Rzymska zbrojownia sprzed blisko 2 tys. lat odkryta w Novae (Bułgaria) jest najbardziej monumentalnym budynkiem odkrytym dotąd na terenie wszystkich znanych obozów legionowych - uważają jej odkrywcy. Składowano tam m.in. miecze, katapulty, onagry i balisty.

Gdy w 2015 r. archeolodzy po raz pierwszy natknęli się na pozostałości budowli położonej wewnątrz dawnego obozu legionowego należącego do rzymskich żołnierzy w Novae, nie przypuszczali, że pełniła funkcję zbrojowni - arsenału.

 

"Funkcję tej konstrukcji udało się nam ustalić dopiero po drugim sezonie wykopalisk. Jednak dopiero po zakończeniu tegorocznych prac stwierdziliśmy, że arsenał był olbrzymi - nikt dotychczas nie miał do czynienia z tak monumentalną budowlą wzniesioną obozie legionowym" - powiedziała PAP dr Elena Klenina, wieloletni członek zespołu naukowo-badawczego, a od tego sezonu, kierownik Międzynarodowej Interdyscyplinarnej Ekspedycji Archeologicznej „Novae” Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Badania prowadzone są we współpracy z Instytutem Archeologii Bułgarskiej Akademii Nauk.

 

Po tegorocznych wykopaliskach, które odbyły się w lipcu i w sierpniu, okazało się, że budowla była olbrzymia - zajmowała ok. 1800 m2. Wzniesiono ją najwcześniej w 2 poł. II w. Jej podstawę stanowiło sześć monumentalnych filarów ustawionych w dwóch rzędach. Wykonano je z niezwykle precyzyjnie dopasowanych, rustykowanych, sześciobocznych bloków wapiennych. Taka technika budowy znana była w Novae dotychczas wyłącznie w murach obronnych, basztach i bramach miejskich.

 

Nie tylko kształt budowli przemawia ze jej funkcją. W czasie tegorocznych badań naukowcy odkryli kolejne elementy uzbrojenia rzymskiego w tym sprzączkę z pancerza tzw. lorica segmentata. Wiadomo także, że przechowywano tam również broń miotającą, czyli starożytną artylerię: onagry, balisty, katapulty. Świadczy o tym pośrednio, obecność kamiennych odbojnic (osłon) przy wszystkich filarach, pozwalających na bezpieczne przemieszczanie machin miotających.

 

"Najbliższe naszej budowli są zbrojownie hellenistyczne odkryte w Pergamonie, Pireusie i Atenach" - wskazuje naukowiec.

 

Zdaniem dr. Kleniny unikatowe są nie tylko rozmiary konstrukcji, ale też jej sposób przebudowy na przełomie III/IV wieku – wtedy prawdopodobnie powstało aż dwanaście nowych kamienno-ceglanych filarów o wymiarach 1,60 x 1,80 m każdy. Później wzniesiono też mury zewnętrzne zamykające przestrzenie między wcześniejszymi monumentalnymi filarami. Według naukowców oznacza to, że budowla mogła być dwukondygnacyjna, albo nawet wyższa.

 

Oprócz funkcji magazynowej w jednej z części budynku produkowano i naprawiano uzbrojenie legionistów - do takich wniosków doszli archeolodzy po wykopaliskach przeprowadzonych w tym roku.

 

Konstrukcja istniała w tym miejscu co najmniej do przełomu IV/V w., ale pod koniec swojego istnienia zmieniono po raz kolejny jej przeznaczenie - na razie nie wiadomo, jakim celom służyła.

 

Obecnie w Novae działają dwie polskie misje archeologiczne - jedna z UAM w Poznaniu, druga z Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej UW.

 

Nauka w Polsce

 

szz/ agt/

Tagi: novae , rzymianie

Widok na zbrojownię z lotu ptaka - stan badań na 2017 r. Fot. M. Pisz

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Czy Ziemia to komputer? „Głęboka myśl” ponownie w księgarniach Czy Ziemia to komputer? „Głęboka myśl” ponownie w księgarniach

Wznowienia doczekały się kultowe książki Douglasa Adamsa, w których opisuje on m.in. „Głęboką myśl” - maszynę, której nazwę koncern IBM nadał swemu komputerowi szachowemu - Deep Thought.

Więcej

Myśl na dziś

Wiedzę możemy zdobywać od innych, ale mądrości musimy nauczyć się sami.
Adam Mickiewicz

Nasz blog

Planetarne zoo Planetarne zoo

Ciemne jak smoła, lekkie jak styropian czy pokryte szafirowymi chmurami – takie bywają badane w ostatnim czasie pozasłoneczne planety. Niektóre z nich mogą się okazać bardzo przydatne dla nauki.

Więcej

Tagi