Strona główna Aktualności
Uczelnie

NKN/Uniwersytet czy konsorcja z uczelniami - różne koncepcje rozwoju PAN

21.09.2017 Uczelnie, Narodowy Kongres Nauki, Prawo, Uczelnie i instytucje naukowe

Fot. PAP/ Wojciech Pacewicz 19.08.2011

Powołanie Uniwersytetu Polskiej Akademii Nauk (PAN), stworzenie konsorcjów z uczelniami lub szkół doktorskich - to pomysły na reformę w akademii. O tym, jak ją zrealizować, rozmawiali w środę eksperci na specjalnej sesji Narodowego Kongresu Nauki (NKN) w Krakowie.

Pomysł utworzenie Uniwersytetu PAN (UPAN) na bazie około 50 najsprawniej funkcjonujących instytutów PAN pojawił się na początku 2017 r. Jego orędownikiem jest prezes akademii prof. Jerzy Duszyński. Uważa on, że nowy uniwersytet pozwoli wykorzystać w dydaktyce kapitał naukowy akademii, a zarazem stworzyć uczelnię, która ma szanse wybić się w międzynarodowych rankingach.

 

Nad kształtem nowego uniwersytetu pracuje zespół złożony z dyrektorów instytutów PAN pod kierownictwem wiceprezesa akademii prof. Pawła Rowińskiego. Według prof. Rowińskiego PAN jest już dziś "uniwersytetem" czy wręcz "uniwersytetem badawczym" w podstawowym znaczeniu tego słowa, gdyż prowadzi badania na wysokim poziomie i prowadzi studia doktoranckie. "Problemem jest tylko to, że dotychczas istniejące prawo, które rządzi instytutami PAN, nie jest dostosowane do takiego stanu i do takiej misji PAN" - zauważył w środę prof. Rowiński.

 

Alternatywny pomysł na reformę PAN mają dyrektorzy kilkunastu instytutów akademii. Od sierpnia w PAN działa zespół (pod kierunkiem dyrektora Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie, prof. Marka Jeżabka), który zajmuje się przygotowaniem reformy. Koncepcja ma być gotowa do końca roku.

 

Jak zauważyła w czasie środowego panelu na NKN współautorka tej koncepcji prof. Małgorzata Witko, głęboka przemiana w PAN powinna dotyczyć zarówno instytutów, korporacji uczonych i komitetów. Profesor uważa, że zamiast tworzyć uniwersytet, lepiej byłoby powołać szkoły doktorskie, co jest zgodne z założeniami przedstawionej we wtorek nowej ustawy o szkolnictwie wyższym i uczelniach, tzw. Ustawy 2.0. W dokumencie przygotowanym przez zespół prof. Jeżabka opisano też możliwość powstania sieci czy konsorcjów wspólnie z uczelniami.

 

"Jeśli chodzi o te powiązania horyzontalne, to nic nowego - my z uczelniami zawsze współpracowaliśmy, zawsze mieliśmy wspólne granty, częściowo występowaliśmy wspólnie o dużą aparaturę badawczą i zawsze prowadziliśmy kształcenie. Ta ustawa tylko sankcjonuje i stwarza taką możliwość" - mówiła prof. Witko.

 

Osoby przygotowujące dokument ws. zmian zaproponowały w nim stworzenie nowej ustawy o PAN, idącej w kierunku "wielopłaszczyznowej współpracy z uczelniami, ujętej w jak najmniejszej liczbie zasad prawnych". Zaproponowane rozwiązania mają pozwolić na związanie instytutów PAN z uczelniami - tak, by dorobek instytutów podniósł notowania polskich uczelni w międzynarodowych rankingach.

 

W czasie NKN prof. Duszyński zaznaczył, że nad nowymi koncepcjami pracuje w PAN więcej zainteresowanych osób. "Toczy się bardzo żywa dyskusja. Ja wiem o co najmniej trzech jeszcze dodatkowych inicjatywach" - powiedział.

 

W czasie środowej dyskusji jeden z orędowników powołania UPAN, prof. Andrzej Rychard stwierdził, że instytuty wchodzące w skład UPAN zachowają autonomię, również w kwestii programów badawczych.

 

"To ma być uniwersytet, który nie będzie tylko zbiorem szkół doktorskich. To ma być uniwersytet, który będzie związkiem tych szkół doktorskich. Takim związkiem, w którym będą powstawały elementy synergii, i gdzie będzie mógł on prezentować swój dorobek jako całość właśnie" - mówił prof. Rychard.

 

Profesor Rowiński podkreślił z kolei, że jednym z ważniejszych elementów projektowanego UPAN jest jego silne umiędzynarodowienie. W uniwersytecie miałoby się kształcić ok. 2500 studentów, z czego 20 proc. studentów i 10 proc. pracowników naukowych pochodziłoby z zagranicy.

 

Podczas spotkania obie koncepcje zmian były komentowane przez przedstawicieli środowiska naukowego. Prof. Karol Myśliwiec zwrócił uwagę, że propozycja umiędzynarodowienia - wysuwana przez oba zespoły przygotowujące założenia do reformy PAN - wymaga zapewnienia odpowiednich środków finansowych. "Znam wielu uczonych na całym świecie, którzy w tej chwili przyjechaliby do Polski i umiędzynarodowili nasze instytuty, tylko prosiliby o w miarę możliwości pensje zbliżoną do takiej, jaką dostaną na Zachodzie" - powiedział.

 

Z kolei prof. Maciej Żylicz, prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej ocenił, że autorzy obu propozycji "żyją w bańce mydlanej". Dopytywał, w jaki sposób zamierzają podwyższyć jakość prowadzenia badań naukowych. "Mają państwo przekonanie, że są państwo świetni - oczywiście są państwo świetni w Polsce. (...) Nawet w jednostkach kategoriach A i A+ są zespoły, które nie pracują tak, jak mogłyby pracować" - mówił. W jego ocenie PAN jako akademia jest słabą instytucją. Kluczem do reformy PAN - według Żylicza - nie są jedynie dodatkowe środki, ale przede wszystkim odpowiednie zarządzanie. Profesor dodał, że mały instytut Maxa Plancka ma finansowanie na poziomie dużego instytutu PAN.

 

Szymon Zdziebłowski (PAP)

 

Nauka w Polsce

 

szz/ zan/ agt/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych

Czy wiedzieliście, że grzyby można spotkać nawet na pustyniach czy w oceanach? Albo wykorzystać jako... planistów ruchu? Każdy, kto czuje się gotów na wprowadzenie do swojego życia tych i innych ciekawostek okołogrzybowych, powinien sięgnąć po książkę "Tajemnicze życie grzybów".

Więcej

Myśl na dziś

Dobrze zrozumiana nauka chroni człowieka przed pychą, gdyż ukazuje mu jego granice.
Albert Schweitzer

Nasz blog

Tabletka Matuzalema Tabletka Matuzalema

Naukowcy coraz lepiej poznają biologiczne podstawy starzenia; udaje im się nawet wydłużyć życie niektórych organizmów. Według autorów tych dokonań może to zaowocować nowymi terapiami i zwiększeniem liczby przeżywanych w zdrowiu lat. Według innych badań już dziś wiele w tym względzie można zdziałać dietą.

Więcej

Tagi