Strona główna Aktualności
Świat

Barry C. Barish – ambitny badacz fal grawitacyjnych

04.10.2017 Świat
epa06242709 Caltech Ronald and Maxine Linde Professor of Physics, Emeritus, Barry C. Barish who has won the 2017 Nobel Prize in Physics for his Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory (LIGO) work, addresses the media in Pasadena, California, USA, 03 October 2017. Barish was awarded the Nobel Prize in Physics together with Kip Thorne and Rainer Weiss it was announced 03 October 2017. The three US scientists were awarded 'for decisive contributions to the LIGO detector and the observation of gravitational waves'.  EPA/MIKE NELSON Dostawca: PAP/EPA.

Na zdjęciu Barry C. Barish. Fot. PAP/EPA/ MIKE NELSON 3.10.2017

Barry Clark Barish, jeden z trzech tegorocznych laureatów Nagrody Nobla z dziedziny fizyki, nie wymyślił wprawdzie detektora LIGO, ale to dzięki jego ambitnym planom i działaniom dokonano odkrycia fal grawitacyjnych. Tymczasem niewiele brakowało, by Nobel go ominął.

Rainer Weiss, Barry C. Barish oraz Kip S. Thorne zostali we wtorek laureatami tegorocznej Nagrody Nobla z fizyki. Komitet Noblowski docenił ich decydujący wkład w budowę detektora LIGO i obserwacje fal grawitacyjnych.

 

Tuż po otrzymaniu informacji o zdobyciu Nobla, w rozmowie agencją Associated Press Barish przyznał, że on i jego koledzy wiedzieli, iż są duże szanse na tę nagrodę. Oczekując na telefon od Komitetu Noblowskiego badacz nastawił sobie nawet budzik, ale telefon zadzwonił cztery minuty wcześniej – o godzinie 2.41 w nocy (w USA).

 

"Były pewne przewidywania. Ale Szwedzka Akademia jest taka tajemnicza” – powiedział noblista AP. Dodał, że ta decyzja to “wygrana Einsteina; i to bardzo duża”. Albert Einstein już w 1916 r. przewidział jako pierwszy istnienie fal grawitacyjnych, jednak był pewien, że nigdy nie uda się ich zmierzyć. Dzięki pracom Barisha zaobserwowano je po raz pierwszy 14 września 2015 r. Fizyk zaprezentował to odkrycie 11 lutego 2016 r.

 

Tymczasem niewiele brakowało, by Barish nie został za to doceniony Noblem. Gdy w 2016 r. wśród naukowców typowanych do tej nagrody znalazła się trójka badaczy fal grawitacyjnych nie było wśród nich Barry’ego Clarka Barisha.

 

Oprócz dwóch tegorocznych laureatów - Rainera Weissa z Massachusetts Institute of Technology (MIT) w Cambridge oraz Kipa Thorne’a z California Institute of Technology (Caltech) w Pasadenie podawano jeszcze Ronalda Drevera (również z Caltech). Wszyscy trzej uważani są za pomysłodawców detektora fal grawitacyjnych LIGO.

 

Jednak niektóre autorytety w dziedzinie fizyki, w tym wcześniejsi laureaci Nagrody Nobla, uznali za ogromne niedopatrzenie pominięcie Barisha.

 

"Bez niego nie byłoby odkrycia (fal grawitacyjnych – PAP). To byłaby wyjątkowa niesprawiedliwość" – ocenił wówczas Sheldon Glashow, nagrodzony Noblem w 1979 r. teoretyk fizyki z Boston University. Uczony napisał nawet w tej sprawie do niektórych członków Komitetu Noblowskiego.

 

Zdaniem Richarda Isaacsona, kierującego programem ds. grawitacji w amerykańskiej Narodowej Fundacji Nauki (National Science Foundation) w latach 1973-2002, Barish, który został głównym badaczem projektu LIGO w 1994 r. (a trzy lata później jego dyrektorem) odziedziczył projekt „nie mający szans”.

 

Sprawił jednak, że udało się osiągnąć niemożliwe. Wprowadził wiele udoskonaleń projektu: m.in. zdobył fundusze z Narodowej Fundacji Nauki na konstrukcję dwóch interferometrów – jednego w Livingston (Luizjana) i drugiego w Hanford (stan Waszyngton) oraz stworzył sieć współpracy międzynarodowej w ramach projektu LIGO, w której obecnie uczestniczy ponad 1000 naukowców. W 2008 r. poprawiono czułość instalacji aż 10-krotnie.

 

Barish urodził się 27 stycznia 1936 r. w Omaha (stan Nebraska). Dorastał w południowej Kalifornii i uczęszczał do szkoły średniej w Los Angeles. Studia z fizyki ukończył w 1957 r., a tytuł doktora w dziedzinie fizyki cząstek elementarnych uzyskał pięć lat później na University of California w Berkeley. W 1963 r. dołączył do kadry Caltech, jako członek nowego zespołu zajmującego się eksperymentami z dziedziny fizyki cząstek.

 

W latach 80. XX w. fizyk zainicjował ambitne międzynarodowe prace nad budową podziemnego detektora mającego poszukiwać m.in. dowodów na istnienie hipotetycznej cząstki określanej jako monopol magnetyczny. Inne ważne eksperymenty - nad określeniem substruktury - nukleonu Barish prowadził w Fermilab (Batavia koło Chicago), amerykańskim ośrodku badań nad fizyką cząstek elementarnych i fizyką wysokich energii. Kierował również projektem mającym doprowadzić do powstania Międzynarodowego Zderzacza Liniowego (ILC).

 

Jest laureatem licznych prestiżowych nagród, m.in. nagrody Enrico Fermi Prize, która otrzymał w 2016 r. za fundamentalny wkład w stworzenie detektora LIGO oraz nagrody Europejskiego Towarzystwa Fizyki (2017 Giuseppe and Vanna Cocconi Prize) za “wiodący udział w pracach obserwatorium LIGO, które przyczyniły się do detekcji fal grawitacyjnych, co otworzyło nowe okno na Wszechświat”. (PAP)

 

autor: Joanna Morga

 

edytor: Agnieszka Tkacz

 

jjj/ agt/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych

Czy wiedzieliście, że grzyby można spotkać nawet na pustyniach czy w oceanach? Albo wykorzystać jako... planistów ruchu? Każdy, kto czuje się gotów na wprowadzenie do swojego życia tych i innych ciekawostek okołogrzybowych, powinien sięgnąć po książkę "Tajemnicze życie grzybów".

Więcej

Myśl na dziś

Dobrze zrozumiana nauka chroni człowieka przed pychą, gdyż ukazuje mu jego granice.
Albert Schweitzer

Nasz blog

Reglamentowane pradzieje. O nowej syntezie najstarszych dziejów naszego kraju Reglamentowane pradzieje. O nowej syntezie najstarszych dziejów naszego kraju

Nowe kompendium wiedzy o polskich pradziejach przygotowywano przez ponad 5 lat i wydano na nie 1,4 mln zł. Mimo, że publikację wydano również w wersji elektronicznej, dostęp do niego będą mieli nieliczni. Wielka szkoda.

Więcej

Tagi