Strona główna Aktualności
Przyroda

Prof. Dziedzicka-Wasylewska: Nobel z chemii pokazuje interdyscyplinarność nauki

04.10.2017 Przyroda, Zdrowie, Nagrody i wyróżnienia, Życie, Nagrody, Nagrody Nobla 2017

Fot. Fotolia

Tegoroczny Nobel z chemii pokazuje, że współczesna nauka jest przedsięwzięciem interdyscyplinarnym. Mikroskopia krioelektronowa ma bowiem kolosalne znaczenie dla biologii i biochemii - powiedziała PAP prof. Marta Dziedzicka-Wasylewska z UJ.

W środę Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła, że tegoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii otrzymają: Jacques Dubochet, Joachim Frank i Richard Henderson. Uhonorowano ich za prace nad metodą mikroskopii krioelektronowej, która pozwala obrazować duże cząsteczki biologiczne w rozdzielczości niemal atomowej.

 

"Choć Noble czasem są kontrowersyjne - to akurat ta nagroda jest w pełni zasłużona" - oceniła w rozmowie z PAP prof. Marta Dziedzicka-Wasylewska z Zakładu Biochemii Fizycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

 

Jej zdaniem tegoroczny chemiczny Nobel bardzo dobrze obrazuje sposób, w jaki rozwija się współczesna nauka. "Nagrodę z chemii dostali w zasadzie biofizycy z mniejszym lub większym zacięciem w kierunku biologii molekularnej. Przy czym ta technologia ma tak naprawdę kolosalne znaczenie dla biologii i biochemii - to wszystko jest więc interdyscyplinarne" - dodała.

 

Jak wyjaśniła, mikroskopia krioelektronowa ma kolosalne znaczenie, ponieważ znajomość dokładnej struktury molekuł, takich jak np. białek czy kwasów nukleinowych, pozwala modelować różne związki, które potem mogą wchodzić z tymi molekułami w interakcję.

 

Oznacza to, że jeśli dogłębnie znamy strukturę określonego białka, to możemy je np. hamować - mechanizm ten często stosowany jest w różnych lekach. "Jeśli znamy strukturę np. rybosomu, możemy projektować związki, które będą nowymi antybiotykami. Jest to szalenie ważne w obecnej dobie, kiedy tak naprawdę w tym obszarze badań nie było do niedawna dużego postępu" - podkreśliła naukowiec z UJ.

 

Struktury podobne do rybosomu - czyli struktury w komórce odpowiadającej za syntezę białek - znaleźć możemy również u bakterii. "Hamując funkcjonowanie tych struktur, możemy walczyć z różnymi infekcjami bakteryjnymi - tłumaczyła prof. Dziedzicka-Wasylewska. - Ale żeby zrobić to prawidłowo, musimy bardzo dobrze poznać strukturę, którą chcemy hamować. A dzięki mikroskopii krioelektronowej możemy to białko czy kompleks białkowy zobaczyć na poziomie atomowym".

 

Mikroskopia krioelektronowa jest nowością w nauce - pożądaną przez naukowców rozdzielczość atomową udało się uzyskać dopiero w 2013 r. "Odkrycia czasem czekają na uznanie Komitetu Noblowskiego nawet 20 czy 30 lat - zauważyła prof. Dziedzicka-Wasylewska. - Tymczasem, pomimo tego, że potrzebny sprzęt jest bardzo drogi i skomplikowany, to od tego 2013 r. udało już się bardzo wiele tych nowych struktur pokazać. Mamy np. przepiękne prace pokazujące jak tzw. fagi, czyli wirusy atakujące bakterie, łączą się ze ścianą komórki bakteryjnej, jak materiał genetyczny faga wnika potem do tej bakterii - to są fenomenalne zdjęcia".

 

Dodała, że już wcześniej naukowcy dysponowali różnymi metodami, dzięki którym można zobaczyć w rozdzielczości atomowej strukturę np. białka, ale musieli do tego używać kryształów białka. "Choć więc krystalografia oddała wielkie zasługi, to ogromną zaletą mikroskopii krioelektronowej jest to, że nie potrzebujemy +zamrożonego+ kryształu tej molekuły, którą chcemy badać. Obserwowana cząsteczka nie jest już więc sztywna, zamknięta w krysztale" - podkreśliła.

 

Według badaczki w Polsce nie ma mikroskopów krioelektronowych, najbliższy sprzęt tego typu znajduje się w Niemczech. "Kosztuje on ponad 30 mln zł i wymaga specjalnych pomieszczeń" - opisała prof. Dziedzicka-Wasylewska, dodając, że z uwagi na tak wysokie kwoty, starania o tę technologię w Polsce powinny być prowadzone na poziomie rządowym. "Żadna pojedyncza jednostka naukowa nie jest w stanie zapewnić sobie funduszy na takim poziomie, ale rzeczywiście jest to gra warta świeczki" - dodała.(PAP)

 

autor: Katarzyna Florencka

 

edytor: Agnieszka Tkacz

 

kflo/ agt/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych

Czy wiedzieliście, że grzyby można spotkać nawet na pustyniach czy w oceanach? Albo wykorzystać jako... planistów ruchu? Każdy, kto czuje się gotów na wprowadzenie do swojego życia tych i innych ciekawostek okołogrzybowych, powinien sięgnąć po książkę "Tajemnicze życie grzybów".

Więcej

Myśl na dziś

Dobrze zrozumiana nauka chroni człowieka przed pychą, gdyż ukazuje mu jego granice.
Albert Schweitzer

Nasz blog

Tabletka Matuzalema Tabletka Matuzalema

Naukowcy coraz lepiej poznają biologiczne podstawy starzenia; udaje im się nawet wydłużyć życie niektórych organizmów. Według autorów tych dokonań może to zaowocować nowymi terapiami i zwiększeniem liczby przeżywanych w zdrowiu lat. Według innych badań już dziś wiele w tym względzie można zdziałać dietą.

Więcej

Tagi