Strona główna
Społeczeństwo

Równouprawniona innowacyjność – wzorem Norwegii

02.03.2016 Społeczeństwo

Fot. Fotolia

Czy norweskie wzorce w polityce równościowej mogą pomóc w lepszym wykorzystaniu talentów kobiet i mężczyzn w procesach innowacji? Badania pod hasłem „Innovative gender” prowadzą wspólnie Ostfold University College w Norwegii oraz dwie polskie uczelnie - Uniwersytet Jagielloński i Uniwersytet Warszawski.

Norwegia jest jednym z pionierów realizacji programów równościowych. Pojęcie gender odnosi się głównie do równości płci. Nie neguje jednak różnic między kobietami i mężczyznami ani samego znaczenia płci biologicznej. Równość nie oznacza zatem ujednolicenia, ale równe prawo kobiet i mężczyzn do twórczego wykorzystania swoich naturalnych lub kulturowo ukształtowanych cech.

 

Występowanie tych różnic nie podlega dyskusji. Nie należy zastanawiać się, jak je zacierać, ale jak wykorzystać odmienne zdolności, cechy i umiejętności kobiet i mężczyzn w interdyscyplinarnych zespołach innowacyjnych. Międzyuczelniana grupa badaczy analizuje kreatywność mężczyzn i kobiet w szeroko rozumianym procesie innowacji prowadzącym do postępu społeczno-ekonomicznego.

 

„Żeby w ogóle dojść do innowacji, trzeba, żeby jak najwięcej osób pracowało, wtedy dobrze wykorzystuje się zasoby intelektualne. Kraje skandynawskie pod tym względem przodują w Europie. Wskaźnik zatrudnienia mężczyzn wynosi tu 90 proc., a kobiet 80 proc. W Polsce te odsetki są o 15-20 proc. niższe” - szacuje prof. Danuta Tomczak z uniwersytetu w Norwegii.

 

Jak tłumaczy, warunkiem dobrego wykorzystania potencjału społecznego jest stworzenie kobietom równych szans poprzez system opieki nad dziećmi i seniorami. W krajach skandynawskich rodzina ma prawo do miejsca w przedszkolu dla dziecka od pierwszego do szóstego roku życia, kobieta ma wybór między pracą a pozostaniem w domu. Nie ma niebezpieczeństwa, że nie wróci do pracy po urodzeniu dziecka, czy z tego powodu, że będzie opiekować się rodzicami w podeszłym wieku. W Norwegii mężczyźni i kobiety mogą dzielić między siebie urlop rodzicielski poza sześcioma tygodniami po porodzie, które są przypisane matce. To umożliwia kobietom równoprawne uczestniczenie w rynku pracy.

 

Równe traktowanie kobiet i mężczyzn na tym rynku pozwala na lepsze wykorzystanie zdolności i talentów pracowników obu płci w procesach innowacyjnych. Norwegowie wychodzą z założenia, że kobiety i mężczyźni powinni być razem w mieszanych zespołach zadaniowych, w ciałach decyzyjnych w polityce, biznesie i kulturze. Zarówno mężczyźni, jak i kobiety reprezentują różne osobowości i cechy charakteru. Decyzje podjęte przez monokultury - tylko mężczyzn albo tylko kobiet – są nieoptymalne. Nie wynikają bowiem z różnorodności poglądów. W spółkach, gdzie tworzone są mieszane zespoły decyzyjne, w dłuższym okresie wyniki finansowe są lepsze.

 

Zdaniem prof. Tomczak, ważne jest, żeby w parlamencie i w rządzie również były grupy mieszane. To można zrobić albo drogą motywowania, albo przepisów. W 1973 r. zalecono na listach wyborczych system suwaka – naprzemiennie widniały na nich kobiety i mężczyźni. W niektórych partiach także jest to przestrzegane i choć jest obowiązkowe, to w praktyce sprawdzone i uznane za korzystne.

 

W biznesie norweskim w dalszym ciągu jest kobiet mniej, mimo że w radach nadzorczych spółek publicznych wprowadzono w 2003 r. kwoty kobiet na poziomie 40 proc. Ostateczną sankcją za niewypełnienie tych wymogów może być rozwiązanie spółki. Debata społeczna na temat zwiększenia udziału kobiet w gremiach decyzyjnych w biznesie rozpoczęła się w Norwegii w latach 90. dwudziestego wieku. Zanim powstały regulacje kwotowe, udział kobiet w radach nadzorczych spółek publicznych wynosił 6 proc. Obecnie - 41 proc. W publicznych firmach odsetek kobiet wśród prezesów zarządów to jedynie 13 proc., a więc najwyższe stanowiska są nadal zdominowane przez mężczyzn.

 

„Dla nas istotny jest wymiar innowacyjno-społeczny. Partie polityczne w Norwegii przejmują dobre praktyki, ale podobne przykłady są widoczne w innych dziedzinach. W Stanach Zjednoczonych poszukiwanie nadzwyczajnych korzyści ekonomicznych podjęły kancelarie prawnicze. Zatrudniają one coraz więcej absolwentek prawa proponując im partnerstwo. Robią to bez odgórnych równościowych regulacji. Bo to się opłaca... - mówi kierująca projektem InnoGend prof. Ewa Okoń-Horodyńska z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

 

Profesor Horodyńska tłumaczy, że w kancelariach docenione zostały wyjątkowe cechy kobiet. Lepsze umiejętności werbalne, czyli zakres słownictwa, płynność mowy, i parawerbalne - spokój, uśmiech, brak wulgaryzmów, spolegliwość – zapewniają kobietom im przewagi komunikacyjne. Nie bez znaczenia jest także spostrzegawczość, intuicja i empatia.

 

„Są też przykłady niezłych kobiecych karier w korporacjach technologicznych, jak Facebook, Yahoo, IBM, Hewlett-Packard, Cisco. Kobiety doskonale radzą sobie w firmach farmaceutycznych i medycznych (spersonalizowana medycyna, okulistyka), w sektorze tzw. life science, w design, firmach PR, a w Polsce mamy też najwyższe kariery w polityce” - wylicza kierowniczka projektu.

 

Jak zauważa prof. Tomczak, dzięki temu, że dla kobiet zniknął szklany sufit w naukach medycznych, powoli rozwijają się niezauważane dotąd obszary wiedzy o zdrowiu człowieka. W medycynie preferowane są operacje serca, a nie choroby typowo żeńskie, jak uszkodzenia kręgosłupa. Nie wszyscy wiedzą, że objawy zawału serca są różne u kobiet i mężczyzn. Zdaniem uczonej, najwyższy czas, aby się tym zająć.

 

„Przez długi czas eksperymenty na zwierzętach przeprowadzane były wyłącznie na samcach. Aktywne lekarki wymusiły, że powinien być wymóg, żeby badać samice i samce i okazało się, że pojawiły się różnice w wynikach eksperymentów medycznych. A przecież równość szans polega na tym, żeby zapewnić równą opiekę i ochronę zdrowia. Również w badaniach okresowych powinny być uwzględnione różnice, jakie występują między płciami ze względu na różne problemy zdrowotne” - mówi profesor.

 

Badaczki zrzeszone w projekcie finansowanym ze środków Mechanizmu Norweskiego za pośrednictwem Narodowego Centrum Badań i Rozwoju zgadzają się, że korzyści z równouprawnienia kobiet w procesach decyzyjnych i działaniach zespołów kreatywnych są nie do przecenienia. Dlatego zwracają uwagę na wzorce norweskie, które wdrażane są na każdym poziomie gospodarki i społeczeństwa.

 

„Dotąd jeszcze nie zdarzyło się to w Polsce, ale w Norwegii minister poszła na roczny urlop macierzyński. W ministerstwie znalazła się osoba, która mogła ją zastąpić. Inna minister, która miała małe dziecko, mogła je karmić w domu podczas przerwy w pracy i bez problemu wracać do swoich obowiązków. Duża liczba kobiet w rządze tak zorganizowała pracę ministerstw, że – poza sytuacjami nieprzewidzianymi i kryzysowymi – żadne planowe spotkania nie odbywały się po godzinie 16.00” - wylicza prof. Tomczak. Przypomina też o minister zajmującej się m.in. kwestią ropy naftowej, która była samotną matką i wybrała się do Arabii Saudyjskiej z oficjalną wizytą z małym synkiem na ręku. Zapewniła, że Norwegowie traktują takie praktyki jak coś całkowicie naturalnego.

 

„We wspólnym projekcie badawczym staramy się wykazać, że gdyby wszyscy wykorzystywali w większym stopniu swoje talenty, zdolności, umiejętności wiedzę i kompetencje w dobrze zorganizowanych i opłacanych zespołach, to musi się to przełożyć na wyższą innowacyjność i ostatecznie lepszy poziom życia. Patrzymy na model norweski, bo tam są rozwiązania instytucjonalne, które pozwalają kobietom łączyć rolę matki z życiem zawodowym, nauką, innowacjami, aktywnością polityczną i zasiadaniem w zarządach spółek biznesowych. To najlepszy model, jaki mamy do naśladowania” - podsumowuje prof. Barbara Liberda z Uniwersytetu Warszawskiego.

 

***Prof. Danuta Tomczak wygłosiła wykład pt.: „Innovative gender – the equality policy setbacks and outcomes” podczas konferencji projektowej na Wydziale Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego.

 

PAP – Nauka w Polsce, Karolina Olszewska

 

kol/ ula/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Newsletter

Książka

Czy Ziemia to komputer? „Głęboka myśl” ponownie w księgarniach Czy Ziemia to komputer? „Głęboka myśl” ponownie w księgarniach

Wznowienia doczekały się kultowe książki Douglasa Adamsa, w których opisuje on m.in. „Głęboką myśl” - maszynę, której nazwę koncern IBM nadał swemu komputerowi szachowemu - Deep Thought.

Więcej

Kalendarium

urodził się Sir James Dewar
we Francji zniesiono monarchię i ustanowiono I Republikę. Jest to data początkowa kalendarza rewolucyjnego.
przeprowadzono pierwsze egzekucje w komorach gazowych w Auschwitz
Więcej

Nasz blog

Intrygująca wycieczka po kapitalizmie Intrygująca wycieczka po kapitalizmie

Rzadko kiedy biorę do ręki książkę naukową zaintrygowany - skutecznemu zaczytaniu przeszkadza często ich sztywny układ, nieczytelne i skomplikowane tabelki. Inaczej jest w przypadku "Kapitalizmu. Historii krótkiego trwania" autorstwa dr. Kacpra Pobłockiego.

Więcej

Myśl na dziś

Wiedzę możemy zdobywać od innych, ale mądrości musimy nauczyć się sami.
Adam Mickiewicz

Tagi