22.01.2021
PL EN
03.12.2020 aktualizacja 03.12.2020

Zawalił się radioteleskop w Obserwatorium Arecibo

Fot. Adobe Stock Fot. Adobe Stock

Zniszczeniu uległ trzystumetrowy radioteleskop w Obserwatorium Arecibo. Astronomii i badaniom kosmosu służył przez 57 lat, właśnie tym radioteleskopem Aleksander Wolszczan odkrył pierwszy pozasłoneczny układ planetarny.

Katastrofę potwierdził komunikat amerykańskiej National Science Foundation zamieszczony na twitterowym profilu tej fundacji.

Katastrofa nastąpiła o godzinie 6:55 lokalnego czasu (godz. 12:55 polskiego czasu) we wtorek 1 grudnia. Uszkodzeniu uległa jedna z wież podtrzymujących konstrukcję (południowo-zachodnia), w efekcie czego ważąca 900 ton platforma spadła na 305-metrową czaszę teleskopu. Na skutek upadku uszkodziły się też dwie kolejne wieże i okoliczne budynki obserwatorium.

Wcześniej w sierpniu 2020 r. urwał się jeden z kabli podtrzymujących metalową platformę i spadając uszkodził panele w czaszy radioteleskopu na długości około 30 metrów. Oceniono wtedy szkody i zastanawiano się nad możliwościami naprawy, ale 6 listopada urwał się kolejny kabel. W drugiej połowie listopada amerykańska agencja National Science Foundation, do której należy Obserwatorium Arecibo, ogłosiła decyzję o zakończeniu pracy teleskopu.

Radioteleskop Arecibo służył astronomii i badaniom kosmosu przez 57 lat. Pierwsze obserwacje wykonał w 1963 roku. W 1968 roku uzyskano nim dowód na istnienie gwiazd neutronowych. Często był wykorzystywany w radarowych badaniach Układu Słonecznego. Co więcej, to właśnie tym radioteleskopem polski astronom Aleksander Wolszczan odkrył pierwszy pozasłoneczny układ planetarny. Instrument służył też do wielu innych badań astronomicznych, a nawet wysłano nim wiadomość do potencjalnych cywilizacji pozaziemskich.

305-metrowy radioteleskop był przez wiele lat największym pojedynczym instrumentem tego rodzaju na świecie. W 2016 roku prześcignął go chiński radioteleskop FAST o średnicy 500 metrów.

Radioteleskop Arecibo zagościł też w kulturze. M.in. wystąpił w filmach fabularnych „Kontakt” z 1997 roku, „Gatunek” z 1995 roku, a także w jednym z filmów z serii o agencie Jamesie Bondzie („GoldenEye z 1995 r.), a także w jednym z odcinków serialu „Z Archiwum X”. (PAP)

cza/ ekr/

Copyright © Fundacja PAP 2021