Ministerstwo Edukacji i Nauki

04.12.2021
PL EN
30.09.2021 aktualizacja 30.09.2021

Powstał raport o tym, jak poloniści mogą uczyć o zmianach klimatu

Fot. Fotolia Fot. Fotolia

94 proc. ankietowanych nauczycieli polonistów uważa, że czytanie literatury może być jednym ze sposobów kształtowania wśród uczniów postaw proekologicznych. 72 proc. uznaje, że edukacja dotycząca kryzysu klimatycznego w szkołach nie jest wystarczająca - wynika z raportu badaczek Uniwersytetu Śląskiego.

Raport pt. "Poloniści wobec zmian klimatu" opracowały dr Magdalena Ochwat i dr Anna Guzy z Interdyscyplinarnego Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Powstał on przy współpracy z Europe Direct Śląskie w ramach projektu wyszehradzkiego VF "Edukacja humanistyczna V4 dla klimatu. Rozpoznania – dobre praktyki – rekomendacje", realizowanego wraz z zagranicznymi partnerami.

Jak podkreślają autorki raportu, transformacja współczesnego państwa do Zielonego Nowego Ładu nie jest możliwa bez odpowiedniej polityki edukacyjnej oraz głębokiej transformacji kultury i humanistyki. "Szczególnie nauki humanistyczne i kultura mają do odegrania w obszarze zrównoważonego rozwoju rolę istotną, choć wciąż słabo zauważalną wobec prymatu nauk ścisłych i przyrodniczych" – wskazują.

"Dewastacja środowiska będzie wystawiać moralność, wrażliwość i wyobraźnię najmłodszego pokolenia i kolejnych na próbę, której dziś doświadczamy jeszcze w niewielkim stopniu, ale już widzimy jej postępujący, w ogromnym tempie, katastroficzny kierunek. Szkoła musi się na to przygotować, a +program naprawczy+ w obszarach dotkniętych największymi kryzysami to jedna z powinności i jedno z głównych zadań humanistyki i nauk społecznych" – dodają dr Magdalena Ochwat i dr Anna Guzy.

Ich badania pokazały, że nauczyciele poloniści zdają sobie z tego sprawę – aż 93,33 proc. respondentów uznaje, że czytanie literatury i innych tekstów kultury może być jednym ze sposobów kształtowania wśród uczniów odpowiedzialnych postaw proekologicznych. 71,67 proc. badanych nauczycieli uznaje, że edukacja dotycząca kryzysu klimatycznego w szkołach nie jest wystarczająca.

Zdaniem nauczycieli najważniejszym działaniem ośrodków akademickich jest wprowadzanie zajęć z zakresu edukacji dla klimatu. Postulują także: przygotowanie skryptów, scenariuszy lekcji o tematyce proekologicznej, zapraszanie ekspertów oraz organizowanie konferencji naukowych.

Ankietowani nauczyciele zwracają ponadto uwagę na potrzebę zasugerowania decydentom konieczności modyfikacji treści zawartych w podręcznikach i podstawie programowej. Ich zdaniem wydawnictwa przygotowujące podręczniki mogłyby na ten temat kłaść większy nacisk, należałoby też zmodyfikować program kształcenia przyszłych nauczycieli polonistów. Już na studiach – wskazują uczestnicy badania – powinny się odbywać zajęcia o tym, jak rozmawiać o klimacie w związku z lekturami.

Nauczyciele chcieliby też mieć dostęp do konspektów, materiałów i pomocy dydaktycznych: filmów, prezentacji, ćwiczeń językowych o tematyce ekologicznej, rebusów, zagadek czy komiksów. Wśród pomysłów pojawiło się stworzenie i stałe finansowanie platformy edukacyjnej z gotowymi materiałami dla szkół, takimi jak gotowe scenariusze lekcji, ćwiczenia, filmy, piosenki, scenariusze akademii, konkursy, gotowe lekcje z różnych przedmiotów uwzgledniające działania proekologiczne.

Nauczyciele opowiedzieli się też za zwiększeniem kwoty finansowania na działania z zakresu profilaktyki ekologicznej i działań proekologicznych w szkołach oraz większy dostęp do książek ekologicznych dla dzieci.

Polonistów zapytano również o to, co stanowiłoby dla nich szczególną motywację do wprowadzania na lekcjach treści z zakresu edukacji dla klimatu – zwrócili uwagę m.in. na zmiany w liście lektur, dodatkową gratyfikację finansową, dodatkowe formy doskonalenia zawodowego oraz wsparcie ze strony przełożonych.

W badaniu prowadzonym od stycznia do 15 września 2021 r. wzięło udział 234 nauczycieli, 120 ankiet zostało w pełni wypełnionych i poddanych szczegółowej analizie. Zdecydowana większość ankietowanych to nauczyciele dyplomowani. Respondenci pochodzili niemalże z całej Polski - z 15 województw, ale najsilniej reprezentowane były województwa: śląskie, podkarpackie, mazowieckie, małopolskie oraz świętokrzyskie. (PAP)

autorka: Anna Gumułka

lun/ ekr/

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

Copyright © Fundacja PAP 2021