27.11.2020
PL EN
29.01.2015 aktualizacja 29.01.2015

Narodowy Program Rozwoju Humanistyki w zmienionej formule

Fot. Fotolia Fot. Fotolia

80 mln zł przeznaczy resort nauki na kolejną edycję Narodowego Program Rozwoju Humanistyki (NPRH). Od bieżącego roku zmienia się jednak cel programu, zasady konkursów, sposób recenzowania i dobór recenzentów.

Zmiany – jak poinformowało Ministerstwo Nauki Szkolnictwa Wyższego w przesłanym PAP komunikacie - mają odpowiadać na wyzwania polskiej humanistyki i wzmocnić jej pozycję międzynarodową.

Nowa formuła NPRH składać się będzie z trzech modułów: Tradycja, Rozwój i Umiędzynarodowienie. Każdy z nich to oddzielny konkurs, koncentrujący się odpowiednio na: badaniu dziedzictwa kultury narodowej, badaniach innowacyjno-integracyjnych oraz zapewnianiu międzynarodowego oddziaływania polskiej myśli humanistycznej.

W ramach modułu „Tradycja” wspierane będą projekty badawcze zorientowane na opracowanie unikatowego zasobu źródłowego istotnego dla polskiego dziedzictwa kulturowego, służące jego ochronie, upowszechnianiu oraz włączeniu do żywej tradycji kultury narodowej.

Moduł „Rozwój” umożliwi wsparcie realizację projektów badawczych służących stymulowaniu i promowaniu innowacyjnych badań humanistycznych oraz integracyjnych badań interdyscyplinarnych. Moduł obejmie badania z zakresu kultury polskiej i życia społeczno-kulturalnego mające uniwersalny charakter w odniesieniu do zastosowanych metod, uzyskanych wyników i zakresu oddziaływania.

Moduł „Umiędzynarodowienie” posłuży wprowadzeniu najwybitniejszych osiągnięć polskiej humanistyki do międzynarodowego obiegu naukowego. Finansowane będą tłumaczenia i publikacje wybitnych dzieł polskiej humanistyki oraz obcojęzyczne wydania polskich czasopism naukowych.

„Narodowy Program Rozwoju Humanistyki powinien kreować wizję rozwoju polskiej humanistyki – podkreśliła cytowana w komunikacie szefowa resortu nauki, prof. Lena Kolarska-Bobińska. – To nie tylko źródło finansowania prac badawczych, ale też przede wszystkim narzędzie umożliwiające wprowadzenie systemowych zmian korzystnych dla humanistyki”.

Zmiany dotyczą nie tylko celu działania NPRH, ale i też zasad konkursów, sposobu recenzowania i doboru recenzentów, które zyskają na przejrzystości i jasności. Doprecyzowane zostały również kryteria oceny wniosków.

„Im wyraźniej określone cele i charakter programu, tym łatwiejsze będzie późniejsze wyłanianie zwycięskich projektów” - uważa minister Kolarska-Bobińska.

Narodowy Program Rozwoju Humanistyki ustanowiono w listopadzie 2010 roku. W jego ramach humanistom na badania przyznano już blisko 280 mln zł.

Nową formułę NPRH wypracowano wskutek Okrągłego Stołu Humanistyki, do którego w lutym 2014 roku minister Lena Kolarska-Bobińska zaprosiła przedstawicieli środowiska naukowego. Ostateczne zmiany zostały wypracowane przez nową Radę NPRH powołaną w maju przez minister nauki i szkolnictwa wyższego.

"W pogoni za innowacyjnością często zapominamy, że wynalazki i nowe technologie tworzone są z myślą o człowieku. Humanistyka nam przypomina, że nie rozwiąże się problemów cywilizacyjnych bez korzystania z jej dorobku. Mam pełną świadomość jej kluczowego znaczenia dla rozwoju społecznego i gospodarczego. Tym bardziej cieszę się, że udało nam się wspólnie ze środowiskiem naukowców ustalić nowe cele i sposób funkcjonowania Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki" – powiedziała prof. Lena Kolarska-Bobińska. Przypomniała przy tym, że przywracanie humanistyce należnego jej statusu było jednym z jej głównych celów, gdy obejmowała stanowisko ministra nauki.

MNiSW przypomniało w komunikacie, że w 2014 roku rozpoczął się m.in. pilotaż dużego programu poszerzającego zajęcia na uczelniach. "Nacisk został położony na rozwijanie poszukiwanych przez pracodawców miękkich umiejętności jak komunikacja, retoryka, logiczne myślenie, współpraca w grupie, czy zajęcia z filozofii. Program Rozwoju Kompetencji będzie obowiązywać w pełni w 2015 roku. Do 2020 roku chcemy na niego przeznaczyć ok. 1 mld złotych. O propozycję nowych zajęć, również z zakresu humanistyki, będą mogły się ubiegać zarówno uczelnie publiczne jak i niepubliczne" - zapowiada resort.

Dodaje, że nauki humanistyczne zajmują też coraz ważniejsze miejsce w finansowaniu przyznawanym polskim uczonym przez Narodowe Centrum Nauki. Granty NCN na badania z tego obszaru stanowią około jednej trzeciej wszystkich finansowanych projektów.

Humaniści mogą starać się o granty NCN w ramach kilku konkursów, spośród których trzy: Opus, Preludium i Sonata rozpoczynają się już 16 marca.

Nowością wśród inicjatyw organizowanych przez NCN jest konkurs HERA, przeznaczony wyłącznie dla humanistów, realizowany wraz z konsorcjum Humanities in the European Research Area.

"Kolejnym postulatem zgłaszanym przez humanistów było uwzględnienie specyfiki nauk humanistycznych w ocenach jednostek naukowych. Koncepcja tych zmian przygotowana przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych będzie przedyskutowana 18 lutego w Warszawie\' - czytamy w komunikacie resortu nauki.

PAP - Nauka w Polsce

ekr/ agt/

Copyright © Fundacja PAP 2020