Strona główna Aktualności
Społeczeństwo

Dominację i neurotyzm wyczuwamy nosem

16.07.2014 Społeczeństwo

Fot. Fotolia

Po samym zapachu osoby - znacznie trafniej niż po jej zdjęciu - umiemy rozpoznać, czy jest ona dominująca albo czy może jest neurotykiem. Zapach dominacji się nam podoba, natomiast zapach neurotyzmu – nie - pokazują prace psycholog z Wrocławia.

Agnieszka Sorokowska - która kończy doktorat w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego - opublikowała serię wyników badań na temat zapachu. Psycholog sprawdzała w swoich eksperymentach m.in. czy ludzie umieją ocenić wybrane cechy osobowości człowieka na podstawie zapachu i czy trafniejszych ocen dokonują mężczyźni, kobiety czy może dzieci. Badała też czy zapach pozwala nam trafniej niż fotografia ocenić osobowość danej osoby .

 

W eksperymentach uczestniczyły dwie grupy osób: badani oraz tzw. dawcy zapachu. Dawcy zapachu wypełniali kwestionariusze osobowości, dzięki którym można było stwierdzić, jak bardzo ktoś jest dominujący, ekstrawertyczny, neurotyczny czy otwarty na nowe doświadczenia. Od osób tych pobierano próbki zapachów - były nimi albo koszulki, w których dawcy zapachu spali przez trzy noce, albo umieszczane wcześniej pod pachami waciki. Badani dostawali do powąchania próbki zapachów i na ich podstawie mieli ocenić cechy osobowości dawcy zapachu.

 

Ekstrawertyzmu ani otwartości na nowe doświadczenia nie udawało się badanym "zwąchać" dość trafnie. Natomiast nosy badanych okazały się bardzo sprawnymi narzędziami do oceny neurotyzmu oraz dominacji innej osoby. Agnieszka Sorokowska w rozmowie z PAP wyjaśnia, że neurotyzm to cecha osobowości związana z niestabilnością emocjonalną, wrażliwością i podatnością na zranienie. Z kolei dominacja to cecha związana z chęcią kierowania innymi i zdobywania wysokiej pozycji w hierarchii.

 

"Przyjęłam założenie, że istnieją dwie drogi, które łączą zapach człowieka i jego osobowość - opowiada o swoich hipotezach Sorokowska. - Jedna z tych dróg to hormony. A z poziomem hormonów wiąże się zarówno neurotyzm (serotonina), jak i dominacja (testosteron i kortyzol). Drugą drogą, która osobowość może wiązać z zapachem są emocje" - mówi psycholog. Wyjaśnia, że na podstawie zapachu - wiadomo to już z wcześniejszych badań - człowiek jest w stanie rozpoznać emocje drugiej osoby – np. czy ktoś się bał albo czy był zestresowany. Zdaniem psycholog osoby neurotyczne mogą w większym stopniu ulegać stresowi i lękom, a to może być wyczuwalne w ich zapachu.

 

Jeśli chodzi o zapach dominacji, to najtrafniej umiały go ocenić kobiety w próbkach pobranych od mężczyzn, a także mężczyźni w próbkach pobranych od kobiet. Słabiej rozpoznawany był zapach dominacji u osób tej samej płci. Jeśli zaś chodzi o dzieci (w wieku 6-7 lat), to nie umiały one trafnie odgadnąć, czy dany zapach pochodzi od osoby dominującej - niezależnie od jej płci (choć z rozpoznawaniem zapachu neurotyków radziły sobie całkiem dobrze). "Może to świadczyć o tym, że dominacja ma znaczenie przede wszystkim w kontekście płciowym" - komentuje Agnieszka Sorokowska.

 

Według rozmówczyni PAP dominacja jest bowiem ważnym sygnałem w procesie doboru partnerskiego. Cecha ta mogła wskazywać, że dana osoba jest w stanie spłodzić zdrowszego potomka. "Wysoki poziom testosteronu i kortyzolu - hormonów związanych z dominacją - jest wyniszczający dla organizmu - za ich sprawą organizm szybciej się niszczy. Z ewolucyjnego punktu widzenia osoby, które są w stanie wytrzymać ten wysoki poziom hormonów posiadają tzw. wyższą jakość biologiczną. Z tego powodu ich zapach może być odbierany jako atrakcyjniejszy" - komentuje badaczka.

 

Z kolei zapach neurotyków - według hipotez Sorokowskiej, mogący kojarzyć się z zapachem strachu i stresu - aż tak przyjemny nie jest. Dla naszych przodków sygnał, że ktoś w grupie jest niespokojny mógł oznaczać, że zbliża się zagrożenie. Patrząc na to z tej perspektywy, zapach zdenerwowania rzeczywiście nie musi być więc czymś, co wprawia w dobry nastrój.

 

W tym kontekście nie są zaskoczeniem wyniki badań dotyczące preferencji zapachów. "Osoby, których zapach podobał się badanym najbardziej, cechowały się wysoką dominacją i niską neurotycznością" - informuje psycholog.

 

Badaczka mówi, że w innym swoim badaniu sprawdzała, czy neurotyczność i dominację sprawniej oceniamy za pomocą węchu czy może raczej wzroku. "Kiedy dawaliśmy badanym do oceny próbkę zapachu, w miarę trafnie oceniali, czy dawca zapachu to osoba dominująca, czy nie. A kiedy badani dostawali do oceny zdjęcie twarzy, nie potrafili już tych cech prawidłowo cechy przypisać" - opowiada. Co ciekawe, kiedy badani dostawali do oceny i zdjęcie, i próbkę zapachu danej osoby, nie wypadali wcale dużo lepiej niż kiedy oglądali samo zdjęcie. "Może to oznaczać, że przy ocenie bodźce wizualne mogą działać silniej niż węchowe" - stwierdza badaczka.

 

PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

 

lt/ agt/

Tagi: uwr , psychologia , zapach
Podziel się
Ocena: 1 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Jak promować naukę? Jest nowy, bezpłatny poradnik Jak promować naukę? Jest nowy, bezpłatny poradnik

Jak opowiadać o nauce Kowalskiemu? Gdzie i kiedy promować wyniki badań naukowych? Jak się przygotować do wykładów popularnonaukowych czy wywiadów telewizyjnych? - odpowiedzi na te pytania naukowcy znajdą w bezpłatnym poradniku pt. "Sztuka promocji nauki" wydanym przez OPI.

Więcej

Myśl na dziś

Naukowcy usiłują przekształcić to co niemożliwe – w możliwe. Politycy często chcą przekształcić to co możliwe – w niemożliwe.
Bertrand Russell

Nasz blog

Przełamując efekt Matyldy Przełamując efekt Matyldy

Maria Skłodowska-Curie czy Katherine G. Johnson to kobiety nauki, które odniosły sukces, przełamały społeczną nieufność, zdobyły zasłużone laury, a ostatnio "upomniało się" o nie kino. Jednak tych, których wybitne dokonania naukowe długo pozostawały w cieniu i wciąż są mało znane jest wiele. Cecilia Payne-Gaposchkin, Jocelyn Bell Burnell czy Trottula, to tylko niektóre z nich.

Więcej

Tagi

-->