Strona główna Aktualności

Naukowcy odkryli niesamowicie masywną czarną dziurę

01.03.2015 Świat

Fot. Fotolia J.J.Brown

Międzynarodowy zespół astronomów za pomocą kilku dużych teleskopów odkrył nowego kwazara w odległości 12,8 mld lat świetlnych. Obiekt zawiera supermasywą czarną dziurę o masie 12 miliardów mas Słońca. To rekord. Wyniki badań ukazały się w czwartek w prestiżowym czasopiśmie „Nature”.

Odkryty kwazar otrzymał oznaczenie SDSS J0100+2802. Ma jasność przekraczającą 420 bilionów razy moc promieniowania Słońca co oznacza miano najjaśniejszego kwazara zaobserwowanego we wczesnym Wszechświecie. Na dodatek kwazar posiada czarną dziurę, która także ma rekordowe parametry – jest najmasywniejsza spośród wszystkich znanych czarnych dziur.

 

Mimo swojej fizycznej jasności, do odkrycia kwazara potrzebne były wielkie teleskopy, bowiem znajduje się bardzo daleko, na krańcach Wszechświata. Odległość do obiektu została wyznaczona na 12,8 miliarda lat świetlnych. Oznacza to, że widzimy go w stanie, w jakim był zaledwie 900 milionów lat po Wielkim Wybuchu.

 

Do obserwacji użyto wielu teleskopów w różnych obserwatoriach: 2,4-metrowego Lijiang Telescope (LJT) w Yunnan (Chiny), 6,5-metrowego Multiple Mirror Telescope (MMT) oraz 8,4-metrowego Large Binocular Telescope (LBT) w Arizonie (USA), 6,5-metrowego Magellan Telescope w Las Campanas Observatory w Chile, a także 8,2-metrowego Gemini North Telescope na Manua Kea na Hawajach (USA). Międzynarodowym zespołem badawczym kierował prof. Xue-Bing Wu z Uniwersytetu Pekińskiego.

 

Kwazary znane są od 1963 roku. Świecą dzięki temu, że supermasywne czarne dziury w ich wnętrzach aktywnie pochłaniają otaczającą je materię, co wydziela duże ilości promieniowania. Taki spadek materii na czarną dziurę zwany jest akrecją.

 

Do tej pory naukowcy odkryli już ponad 200 tysięcy kwazarów w różnym przedziale kosmicznych odległości, od dystansów odpowiadających 700 milionów lat po Wielkim Wybuchu (przesunięcie ku czerwieni z = 7,085), po odległości odpowiadające bardziej nam współczesnej historii Wszechświata. Jednak jedynie 40 kwazarów ma przesunięcia ku czerwieni większe niż z = 6, odpowiadające odległościom 12,7 miliardów lat świetlnych od nas.

 

W ostatnich latach zespół prof. Xue-Bing Wu opracował nową metodę efektywnego wyszukiwania kwazarów o przesunięciach ku czerwieni większych niż z = 5. Metoda oparta jest o dane z zakresu optycznego i bliskiej podczerwieni. Następnie przy pomocy obserwacji spektroskopowych badacze systematycznie odkrywali kolejne odległe kwazary. Jednym z nich jest właśnie SDSS J0100+2802.

 

Pierwsze widmo SDSS J0100+2802 zostało uzyskane 29 grudnia 2013 r. z pomocą 2,4-metrowego teleskopu LJT. Międzynarodowa współpraca i obserwacje większymi teleskopami pozwoliły na dokładniejsze ustalenie własności kwazara. (PAP)

 

cza/ krf

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Europejczycy i Afrykanie, czyli o pierwszych kontaktach Europejczycy i Afrykanie, czyli o pierwszych kontaktach

Ludożercy - takim mianem określali... Afrykanie przybyszów z Europy! Tak - bo Portugalczycy przypływali i porywali ludzi. Ci przepadali na zawsze bez wieści. O pierwszych spotkaniach portugalsko-afrykańskich na wybrzeżu Afryki Zachodniej pisze w książce "Europejczycy i Afrykanie-wzajemne odkrycia i pierwsze kontakty" prof. Michał Tymowski.

Więcej

Myśl na dziś

Łatwiejsza jest sztuka pamiętania od sztuki zapominania.
Tadeusz Kotarbiński

Nasz blog

Przełamując efekt Matyldy Przełamując efekt Matyldy

Maria Skłodowska-Curie czy Katherine G. Johnson to kobiety nauki, które odniosły sukces, przełamały społeczną nieufność, zdobyły zasłużone laury, a ostatnio "upomniało się" o nie kino. Jednak tych, których wybitne dokonania naukowe długo pozostawały w cieniu i wciąż są mało znane jest wiele. Cecilia Payne-Gaposchkin, Jocelyn Bell Burnell czy Trottula, to tylko niektóre z nich.

Więcej

Tagi

-->