Strona główna Aktualności
Historia i kultura

Ustalono miejsce ukrycia słynnego scytyjskiego skarbu z Witaszkowa

01.04.2015 Archeologia, Historia i kultura

Ceremonialne źródło odkryte w czasie wykopalisk. Fot. Z. Kobyliński

Ponad 130 lat temu w okolicach dzisiejszego Witaszkowa (woj. lubuskie) miejscowy rolnik odkrył kilkadziesiąt ozdób wykonanych ze złota. Wszystkie pochodziły z VI wieku p.n.e. i wiązane są z obecnością wojowniczego plemienia Scytów. Do niedawna na próżno próbowano ustalić dokładne miejsce znaleziska. Właśnie ukazała się publikacja rzucająca na to zagadnienie nowe światło.

Na skarb ważący blisko 5 kg składa się m.in.: tarczowata ozdoba, zawieszka, okucie gorytosu (sakwy na łuk i strzały) w kształcie ryby o ciele wypełnionym scenami polowań zwierząt drapieżnych, akinakes (krótki miecz scytyjski), okucia sztyletu oraz pochwy. Obecnie większa część zbioru przechowywana jest w berlińskiej kolekcji Antikensammlung. Naukowcy przypuszczali do tej pory, że kosztowności należały do jednego ze scytyjskich przywódców, który zginął w czasie walk z miejscową ludnością kultury łużyckiej.

 

Miejsca odnalezienia tego skarbu bezskutecznie poszukiwali archeolodzy polscy od czasu zakończenia II wojny światowej. W latach 2001-2004 w rejonie Witaszkowa odbyły się wspólne badania przeprowadzone przez Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Instytut Archeologii i Etnologii PAN i Urząd do spraw Archeologii Saksonii, kierowane przez prof. Zbigniewa Kobylińskiego i dr. Louisa Daniela Nebelsicka.

 

Opublikowana przez Fundację Archeologiczną z Zielonej Góry dwujęzyczna (angielsko – polska) książka prezentuje rezultaty wykopalisk, przeprowadzonych - jak się okazało - z sukcesem. Dzięki analizie archiwalnych dokumentów zachowanych w muzeach berlińskich i pracom terenowym, dokładnie ustalono pierwotne miejsce odkrycia skarbu. Jest to pole uprawne położone między dzisiejszymi wsiami Witaszkowo i Kozów.

 

W czasie badań wykopaliskowych odkryto m.in. obudowane kamieniami ceremonialne źródło, w którym znajdowało się kilkaset wyświecanych miseczek z tzw. omfalosem (wypukłym „pępkiem” w dnie), wzorowanych na greckich antycznych naczyniach rytualnych służących do spełniania libacji. Rytuał ten polegał na wylewania na ziemię cennych płynów, jako ofiar dla bóstw. Na terenie Polski tego typu znaleziska znane są jedynie z wyposażenia grobowego. W tym samym miejscu archeolodzy odkryli unikalne szklane paciorki, pochodzące zapewne ze stepów nadczarnomorskich. Teren w pobliżu źródła pokryty był brukiem kamiennym i warstwą spalenizny. Zachowały się też relikty drewnianego pomostu prowadzącego od tego rozległego paleniska do źródła.

 

Analiza metalograficzna złotych przedmiotów wchodzących w skład skarbu dowiodła, że nie były one nigdy używane, natomiast noszą ślady ognia. Zdaniem badaczy, wszystko wskazuje na to, że było to miejsce kultu bóstw wodnych. Odbywały się tam się rytuały obejmujące libacje oraz palenie, a następnie składanie w źródle cennych przedmiotów. Wśród nich znalazł się też „skarb z Witaszkowa” ofiarowany przez Scytów w formie daru dyplomatycznego dla miejscowych wodzów – przypuszczają badacze. To kolejne istotne ustalenie płynące z książki - Scytowie nie tylko niszczyli i rabowali, ale także starali się zapewnić sobie kontrolę dalekosiężnych szlaków handlowych poprzez nawiązywanie dobrych stosunków z miejscową ludnością.

 

„Odkrycie to pozwoliło nam odrzucić powszechnie dawniej panujące przekonanie, że +skarb z Witaszkowa+ stanowił łup wojenny zdobyty przez miejscową ludność w czasie starcia ze scytyjskimi najeźdźcami, bądź też grób wodza scytyjskiego” – podsumowuje prof. Kobyliński.

 

Książka „Kontekstualizacja skarbu z Vettersfelde/Witaszkowa. Badania archeologiczne na st. 2 w Kozowie na Ziemi Lubskiej” ukazała się dzięki finansowemu wsparciu ze strony Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Priorytetu 5 „Ochrona zabytków archeologicznych”. Redaktorem tomu jest prof. Zbigniew Kobyliński. Teksty do monografii przygotowali archeolodzy polscy, niemieccy i hiszpańscy. Publikacja zawiera pełny materiał źródłowy i wieloaspektową analizę wszystkich danych, zarówno archiwalnych, pozyskanych w czasie dawnych badań z końca XIX i początku XX wieku, jak i systematycznych badań z lat 2001-2004.

 

PAP - Nauka w Polsce

 

szz/ mki/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Czy Ziemia to komputer? „Głęboka myśl” ponownie w księgarniach Czy Ziemia to komputer? „Głęboka myśl” ponownie w księgarniach

Wznowienia doczekały się kultowe książki Douglasa Adamsa, w których opisuje on m.in. „Głęboką myśl” - maszynę, której nazwę koncern IBM nadał swemu komputerowi szachowemu - Deep Thought.

Więcej

Myśl na dziś

Wiedzę możemy zdobywać od innych, ale mądrości musimy nauczyć się sami.
Adam Mickiewicz

Nasz blog

Planetarne zoo Planetarne zoo

Ciemne jak smoła, lekkie jak styropian czy pokryte szafirowymi chmurami – takie bywają badane w ostatnim czasie pozasłoneczne planety. Niektóre z nich mogą się okazać bardzo przydatne dla nauki.

Więcej

Tagi