Strona główna Aktualności
Kosmos

Polskie Towarzystwo Astronomiczne poparło udział Polski w projekcie CTA

15.09.2015 Astronomia, Kosmos

Inauguracja prototypu struktury mechanicznej teleskopu. Źródło: CTA.

Polskie Towarzystwo Astronomiczne (PTA), zrzeszające zawodowych astronomów, wyraziło poparcie dla udziału naszego kraju w projekcie Cherenkov Telescope Array (CTA), w ramach którego budowana jest sieć teleskopów do obserwacji promieniowania gamma.

Nasz kraj ma szansę być jednym z kluczowych udziałowców tego przedsięwzięcia – podało w swoim komunikacie PTA.

 

Uchwała, którą podjęło Polskie Towarzystwo Astronomiczne (PTA), ma następującą treść: „Polskie Towarzystwo Astronomiczne, obradujące na XXXVII Zjeździe w Poznaniu w dniach 7-10.09.2015, zdecydowanie popiera zaangażowanie Polski w budowę obserwatorium CTA jako najważniejszego przedsięwzięcia naukowego i aparaturowego polskiej astronomii wysokich energii”.

 

Projekt Cherenkov Telescope Array (CTA) ma na celu budowę największej na świecie sieci teleskopów do obserwacji promieniowania gamma. Nowa sieć instrumentów ma mieć około dziesięć razy większą czułość niż dotychczas dostępne na świecie tego typu teleskopy oraz poszerzyć zakres energii promieniowania gamma dostępny obserwacjom.

 

Wysokoenergetyczne promieniowanie gamma nie dociera bezpośrednio do powierzchni Ziemi, gdyż chroni nas przed nim atmosfera. Ale naukowcy mają sposób na pośrednie obserwacje tego promieniowania z powierzchni naszej planety. Buduje się teleskopy, które obserwują promieniowanie Czerenkowa. Jest ono emitowane, gdy naładowana cząstka porusza się w ośrodku z prędkością większą niż fazowa prędkość światła dla tego ośrodka. Taka sytuacja może zajść, gdy fotony gamma wpadną w atmosferę i spowodują kaskadę cząstek poruszających się z wielkimi prędkościami. Wtedy teleskopy rejestrują błyski światła.

 

Nasi naukowcy aktywnie działają na polu badań promieniowania gamma pochodzącego z kosmosu. Uczestniczą m.in. w projekcie takim jak H.E.S.S. Polscy naukowcy są także zaangażowani w projekt CTA od jego początkowych etapów. Aktualnie potrzebne są jednak decyzje finansowe w skali kraju, które będą kluczowe dla dalszej roli Polski w tym przedsięwzięciu.

 

"Opóźnianie decyzji o finansowaniu projektu może doprowadzić do sytuacji, gdy nie będzie już można wprowadzić do planów infrastruktury CTA nowoczesnych rozwiązań przygotowywanych przez Polaków we współpracy ze Szwajcarami. Zamiast tego polski przemysł będzie wtedy dostarczać przykładowo stal na fundamenty, a zamiast sieci polskich małych teleskopów SST-1M wybudowana zostanie sieć włoskich teleskopów ASTRI lub francusko-brytyjskich GCT, z kolei na średnich teleskopach zamiast polskich zwierciadeł zamontowane zostaną zwierciadła włoskie i francuskie. Taka sytuacja również poważnie podważałaby wiarygodność Polski jako partnera międzynarodowego, z którym warto realizować ambitne projekty naukowe" - uważa dr hab. Jacek Niemiec z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN.

 

Polski zespół CTA jest bardzo rozbudowany i obejmuje ponad 70 naukowców i inżynierów z wielu ośrodków naukowych i technicznych. W składzie Polskiego Konsorcjum Projektu CTA znajdują się Uniwersytet Jagielloński w Krakowie (jako koordynator konsorcjum), Akademickie Centrum Komputerowe "CYFRONET" w Krakowie, Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica w Krakowie, Centrum Astronomiczne im. M. Kopernika PAN w Warszawie, Centrum Badań Kosmicznych PAN w Warszawie, Instytut Fizyki Jądrowej im. H. Niewodniczańskiego PAN w Krakowie, Narodowe Centrum Badań Jądrowych, Uniwersytet Białostocki, Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Zielonogórski.

 

Z kolei międzynarodowe konsorcjum CTA liczy ponad 1200 naukowców i inżynierów z około 200 instytutów badawczych z wielu krajów świata. Przedsięwzięcie to zostało uwzględnione w tzw. „mapach drogowych” kilku istotnych europejskich organizacji naukowo-technicznych. Są to Europejskie Forum Strategiczne Infrastruktur Badawczych (ESFRI), European Astroparticle Physics Network (ASPERA) oraz ASTRONET. Z kolei w polskich planach inwestycyjnych znajduje na Polskiej Mapie Drogowej Infrastruktury Badawczej (PMDIB) przyjętej w ostatnich latach przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

 

Projekt CTA przechodzi już w kolejne fazy realizacji. W połowie 2015 roku wskazano planowane miejsca budowy teleskopów, będą to Paranal w Chile oraz La Palma na Wyspach Kanaryjskich (Hiszpania). Łączny koszt projektu to około 200 milionów euro. Polscy naukowcy liczą na finansowanie na poziomie około 10 proc. tej kwoty, tak aby nasz kraj był istotnym udziałowcem konsorcjum oraz aby do realizacji w fazie budowy wybrano polsko-szwajcarskie rozwiązania dotyczące teleskopów, a nie konkurencyjne brytyjskie, francuskie lub włoskie.

 

Do chwili obecnej z kilku krajowych grantów wydatkowano około 16 milionów złotych. W naszym kraju powstał m.in. prototypowy teleskop dla obserwatorium CTA z nowatorską w pełni cyfrową kamerą z fotopowielaczami krzemowymi, a także zwierciadła kompozytowe.

 

Polska witryna internetowa projektu CTA ma adres http://www.obserwatorium-cta.pl

 

PAP - Nauka w Polsce

 

cza/ mrt/

Wizualizacja sieci teleskopów CTA. Źródło: CTA.

Rozważane miejsca budowy sieci teleskopów CTA (La Palma w Hiszpanii oraz Paranal w Chile), a także miejsca rezerwowe. Źródło: CTA.

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych

Czy wiedzieliście, że grzyby można spotkać nawet na pustyniach czy w oceanach? Albo wykorzystać jako... planistów ruchu? Każdy, kto czuje się gotów na wprowadzenie do swojego życia tych i innych ciekawostek okołogrzybowych, powinien sięgnąć po książkę "Tajemnicze życie grzybów".

Więcej

Myśl na dziś

Dobrze zrozumiana nauka chroni człowieka przed pychą, gdyż ukazuje mu jego granice.
Albert Schweitzer

Nasz blog

Tabletka Matuzalema Tabletka Matuzalema

Naukowcy coraz lepiej poznają biologiczne podstawy starzenia; udaje im się nawet wydłużyć życie niektórych organizmów. Według autorów tych dokonań może to zaowocować nowymi terapiami i zwiększeniem liczby przeżywanych w zdrowiu lat. Według innych badań już dziś wiele w tym względzie można zdziałać dietą.

Więcej

Tagi