Strona główna Aktualności
Zdrowie

Poznańscy genetycy badają wspólne, złożone podłoże otyłości psów i ludzi

11.02.2017 Zdrowie

Fot. Fotolia

Unikatowe badania genetyczne dotyczące genetycznego uwarunkowania otyłości u psów prowadzą naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu (UP). Badania te mogą pomóc w poznaniu podłoża dziedzicznych predyspozycji do otyłości u ludzi.

Podobne prace prowadzi zaledwie kilka ośrodków na świecie; zespół z Katedry Genetyki i Podstaw Hodowli Zwierząt UP zajmuje się tym zagadnieniem jako jedyny w Polsce.

 

Zdaniem prowadzącego badania na poznańskiej uczelni, kierownika Katedry Genetyki i Podstaw Hodowli Zwierząt prof. Marka Świtońskiego, poznanie przyczyn warunkowanych genetycznie schorzeń psów może też przyczynić się m.in. do rozwoju terapii genowej, czy wyjaśnienia mechanizmów związanych z zaburzeniami rozwoju płci.

 

"Pies jest wyjątkowym gatunkiem wśród ssaków pod względem różnorodności fenotypowej, będącej efektem unikalnych puli genowych, charakterystycznych dla poszczególnych ras. Z niektórymi rasami związane są specyficzne choroby genetyczne. Większość z nich to choroby monogenowe, czyli wywołane przez mutację pojedynczego genu, które mają swoje dokładne odpowiedniki u człowieka; są wywołane mutacjami tego samego genu i mają ten sam obraz kliniczny" – powiedział prof. Świtoński.

 

Podkreślił przy tym, że z punktu badania wspólnych przyczyn problemu otyłości u psów i u ludzi istotny jest fakt, że pies dzieli z człowiekiem wspólne środowisko, bywa, że ma podobną dietę i aktywność ruchową, oraz jest narażony na te same, niepożądane warunki środowiskowe.

 

"Badania podłoża genetycznego otyłości u ludzi są prowadzone od ok. 20 lat, zaangażowano w to różne techniki badawcze, objęto nimi ogromną liczbę pacjentów. Okazało się, że otyłość u ludzi jest cechą wysoce odziedziczalną, ale wiedza o markerach genetycznych predysponujących do tej choroby stale jest niezadawalająca. Wynika to z tego, że choroba ta ma złożone uwarunkowanie genetyczno-środowiskowe. U psów jest podobnie" - powiedział.

 

Poznańscy naukowcy zainteresowali się problemem predyspozycji genetycznej otyłości u psów kilka lat temu, jako jedni z pierwszych na świecie. Od trzech lat na UP prowadzony jest program badawczy w tym zakresie.

 

Pozagenetycznymi czynnikami wpływającymi na otyłość psów są m.in. wiek zwierzęcia, płeć – otyłość częściej rozwija się u samic, ale także fakt, czy pies był sterylizowany.

 

"My na to nakładamy jeszcze badania genetyczne, czyli sekwencjonujemy wytypowane geny i szukamy wariantów, które mogą być powiązane z otyłością. Wiadomo, że niektóre rasy są bardziej predysponowane do otyłości - to chociażby labradory, beagle czy cocker spaniele. W pulach genowych takich ras możemy spodziewać się występowania dziedzicznych wariantów (polimorfizmów DNA) silnie związanych z predyspozycją do otyłości" – powiedział prof. Świtoński.

 

"Próbujemy znaleźć markery genetyczne, które mogłyby wskazywać, czy badany pies ma zwiększone ryzyko otyłości, co mogłoby być wykorzystane w pracy hodowlanej. Gdybyśmy takie markery znaleźli u psa – moglibyśmy poszukać ich odpowiedników u ludzi" - dodał.

 

Prof. Świtoński podkreślił, że problem genetycznie uwarunkowanej otyłości u ludzi, mimo wieloletnich i bardzo zaawansowanych prac badawczych prowadzonych na całym świecie, wciąż nie został wyjaśniony.

 

"Wynika to z faktu, że otyłość i u ludzi, i u psów jest cechą o złożonym uwarunkowaniu. Do końca nie wiemy, jakie warianty genetyczne, których genów na nią wpływają. W swoich badaniach trochę szukamy igły w stogu siana. U ludzi opisano ponad 200 markerów DNA, które mają związek z indeksem masy ciała (BMI), ale efekty tych markerów są bardzo małe” – powiedział.

 

Poznańscy naukowcy współpracują z lekarzami weterynarii, którzy informują właścicieli psów o prowadzonych badaniach.

 

"Jeśli hodowca się zgadza, by włączyć jego psa do naszych badań, to lekarz weterynarii pobiera małą próbka krwi, sporządzany jest też dość dokładny opis zwierzęcia. Mamy w programie ok. 200 labradorów, oraz psy rasy beagle, golden retriever i cocker spaniel. To są te rasy, które mają predyspozycje do otyłości i jednocześnie są w miarę popularne w Polsce. W sumie programem objętych jest przeszło 300 zwierząt" – powiedział prof. Świtoński.

 

Podkreślił, że program jest całkowicie anonimowy, w jego trakcie nie są też prowadzone żadne eksperymenty na zwierzętach. Mimo to poznański ośrodek ma problem z przekonaniem hodowców i właścicieli psów, że warto włączyć ich podopiecznych do naszych badań. Tymczasem prace badawcze przynoszą obiecujące rezultaty.

 

"Znaleźliśmy potencjalne markery predyspozycji do otyłości u labradorów. Zespół z Wielkiej Brytanii poinformował niedawno o podobnych wynikach związanych z mutacją w innym genie, a my w naszych badaniach częściowo potwierdziliśmy te obserwacje. Wyniki te mogą pomóc hodowcy w doborze rodziców następnego pokolenia. W ten sposób w ciągu kilku pokoleń moglibyśmy się pozbyć niepożądanych genów, związanych ze zwiększonym ryzykiem otyłości u labradorów" – powiedział.

 

Prof. Świtoński wyjaśnił, że odpowiedni pod względem genetycznym dobór rodziców w hodowlach już obecnie pomaga hodowcom psów w wyeliminowaniu szeregu monogenowych chorób genetycznych.

 

"Od 15 lat prowadzimy również badania nad zaburzeniami rozwoju płci psów, chodzi o niezgodność pomiędzy płcią chromosomową a płcią fenotypową. Takie zaburzenia występują również u ludzi. Dzięki współpracy z Uniwersytetem Przyrodniczym we Wrocławiu i lekarzami weterynarii w kraju i za granicą, mamy największą na świecie kolekcję przebadanych psów z zaburzeniami rozwoju płci, czego efektem jest m.in. długa lista publikacji naukowych" - powiedział.

 

"Obecnie koncentrujemy się nad poznaniem podłoża molekularnego częstego zaburzenia rozwoju płci u psów, a rzadkim u ludzi. Jest to sytuacja, w której pomimo żeńskiego zestawu chromosomów płci (XX) rozwijają się struktury układu płciowego typowe dla obu płci. Wydaje się nam, że jesteśmy bliscy poznania mutacji sprawczej" - dodał prof. Świtoński.

 

Prowadzone z udziałem psów badania w ośrodkach naukowych poza Polską pomagają w rozwoju terapii genowej. "Ona jest wielką nadzieją medycyny człowieka, a obecnie koncentruje się głównie na terapii chorób nowotworowych" – podkreślił naukowiec.

 

Wyjaśnił, że między innymi na podstawie badań związanych z genetycznie uwarunkowaną ślepotą u psów udało się przeprowadzić zakończone sukcesem próby leczenia dziecięcej ślepoty typu Lebera, która u ludzi jest wywołana mutacją tego samego genu (RPE65) co u psów.

 

PAP - Nauka w Polsce,  Rafał Pogrzebny

 

rpo/ agt/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Historia o królestwie antynaukowości Historia o królestwie antynaukowości

"W królestwie Monszatana. GMO, gluten i szczepionki" Marcina Rotkiewicza już w samym tytule obiecuje ciekawą opowieść o trzech kontrowersyjnych tematach: żywności modyfikowanej genetycznie, diecie bezglutenowej i ruchach antyszczepionkowych. I tej opowieści dostarcza - ale głównie na jeden z tych tematów.

Więcej

Myśl na dziś

Bądźmy ludźmi, choćby tak długo, póki nauka nie odkryje, że jesteśmy, czym innym.
Stanisław Jerzy Lec

Nasz blog

Planetarne zoo Planetarne zoo

Ciemne jak smoła, lekkie jak styropian czy pokryte szafirowymi chmurami – takie bywają badane w ostatnim czasie pozasłoneczne planety. Niektóre z nich mogą się okazać bardzo przydatne dla nauki.

Więcej

Tagi