Strona główna Aktualności
Uczelnie

Ustawa 2.0/ środowisko akademickie: podstawą reform musi być wzrost nakładów

05.03.2017 Uczelnie, Narodowy Kongres Nauki

Fot. Fotolia

Aby reformy szkolnictwa wyższego się powiodły, potrzebny jest wzrost nakładów - mówią w rozmowie z PAP przedstawiciele środowiska akademickiego. Komentują propozycje reform, które rozważa minister nauki Jarosław Gowin.

Od kilku miesięcy w Polsce trwają prace nad nową ustawą o szkolnictwie wyższym, Ustawą 2.0. Propozycji reform jest wiele. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego proponuje np., by - obok uczelni dydaktycznych i badawczo-dydaktycznych - wyłonić w Polsce grupę uczelni badawczych. Gowin chce dać uczelniom więcej autonomii, stąd więcej niż dotąd kwestii, zamiast w ustawie, miałoby być zapisanych w statutach uczelni. Ministerstwo rozważa też wprowadzenie tzw. dużych doktoratów (równoważnych stopniowi PhD) - stanowiących przepustkę do samodzielności naukowej. Jest też pomysł, by profesorowie po 70. roku życia przechodzili w stan spoczynku.

 

Honorowy przewodniczący Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich prof. Wiesław Banyś uznał w rozmowie z PAP, że zmiany w prawie są potrzebne, ale konieczny jest też wzrost nakładów na naukę, co pozwoliłoby "zbudować fundament". Mówiąc o nakładach na badania i rozwój powiedział: "Mamy co najmniej trzy razy za mało budżetowego finansowania".

 

Podobne zdanie ma prezes Instytutu Rozwoju Szkolnictwa Wyższego, dr Adam Szot, członek Rady Młodych Naukowców. "Nawet jeśli przyjmiemy najlepsze uregulowanie, bez dodatkowych finansów, nie da się wykonać ogromnego skoku do przodu. Da się tylko wykonywać drobne kroczki" - powiedział PAP.

 

Duże kontrowersje w środowisku wzbudził pomysł dużych doktoratów badawczych, rozważany przez resort. "To rozwiązanie dalece nieprzemyślane. Ono musiałoby być zapowiedziane i wdrażane przez lata. To nie jest temat na dziś, to nie jest temat do Ustawy 2.0. Ustawa będzie inicjować pewien proces, a nie może go puentować ani zastępować" - skomentował w rozmowie z PAP przewodniczący Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego, prezes Fundacji Rektorów Polskich prof. Jerzy Woźnicki.

 

Również prof. Banyś krytycznie ocenił pomysł dużych doktoratów. Zwrócił uwagę, że zamiast na zmianach trybu nadawania stopni naukowych - warto się skupić na tym, jak dochodzić do samodzielności naukowej. "Dopuśćmy różne możliwości uzyskiwania samodzielności naukowej - czy to przez czy to habilitację, czy poprzez wygrywanie konkursu na stanowisko młodego profesora, czy też w postaci grantów ERC" - zaproponował.

 

Przewodniczący Krajowej Reprezentacji Doktorantów (KRD) Michał Gajda zastanawia się, po co wprowadzać podział doktoratów: na zwykłe - i te duże, badawcze. "Mamy problem z różnicowaniem doktoratów. Uważamy, że doktorat zawsze powinien być naukowy" - powiedział PAP.

 

KRD życzliwie odnosi się za to do proponowanego przez Gowina nowego modelu studiów doktoranckich, gdzie podstawową formą zajęć byłby realny udział w badaniach. KRD postuluje, by studiów doktoranckich nie traktować "precyzyjnie" jako studiów trzeciego stopnia. "My - doktoranci - już na studiach pierwszego i drugiego stopnia udowadniamy, że wiemy, jak się czegoś nauczyć i zdać egzaminy" - powiedział. Dodał, że na studiach doktoranckich wciąż prowadzi się przedmioty, które dużej części doktorantów nie są potrzebne.

 

Największe kontrowersje wśród młodych naukowców budzi propozycja (wysunięta przez jeden z zespołów, które pracowały nad założeniami 2.0) zakazu zatrudniania doktora na jego alma mater. W praktyce oznaczałaby ona, że młody naukowiec musi szukać pracy w innym ośrodku niż ten, w którym się kształcił. "Jesteśmy za tym, by promować mobilność. Niekoniecznie jednak przez zamknięcie drogi w jednej jednostce, a raczej przez promowanie staży, wyjazdów do innych jednostek" - skomentował Gajda. Według niego zamiast nakazywać wymianę akademicką, trzeba do niej zachęcać i ją promować.

 

Podobnie sądzi prof. Woźnicki. "Odradzam w tym zakresie regulację ustawową, zbyt kategoryczną. Możemy w ten sposób zamordować niejedną jednostkę organizacyjną. No bo jednostka, która sobie wykształciła naukowca - czasem w bardzo wąskiej specjalizacji - zostanie ukarana tym, że nie będzie mogła go zatrudnić" - mówi.

 

Szot dodał: "Wydaje się, że mechanizmy miękkie, awansowe, finansowe, które by motywowały, byłyby dużo bardziej skuteczne niż odgórne ograniczenia" - powiedział.

 

Prof. Woźnicki odniósł się też do pomysłu przenoszenia 70-letnich profesorów w stan spoczynku. Przypomniał, że z takiej propozycji - jako zbyt kosztownej - wycofał się m.in. rząd Leszka Millera. "Stan spoczynku jest też trudnym do zaakceptowania pomysłem dla zwolenników jednolitych reguł emerytalno-rentowych w Polsce" - zwrócił uwagę.

 

Michał Gajda z kolei powiedział: "W systemie jest więcej potrzeb w środkach finansowych, niż obligatoryjne zagwarantowanie stanu spoczynku". Jego zdaniem to uczelnie powinny mieć możliwość uhonorowywania profesorów.

 

PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

 

lt/ zan/

Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 1
Skomentuj Zobacz wszystkie   Dyskutuj na forum

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Czy Ziemia to komputer? „Głęboka myśl” ponownie w księgarniach Czy Ziemia to komputer? „Głęboka myśl” ponownie w księgarniach

Wznowienia doczekały się kultowe książki Douglasa Adamsa, w których opisuje on m.in. „Głęboką myśl” - maszynę, której nazwę koncern IBM nadał swemu komputerowi szachowemu - Deep Thought.

Więcej

Myśl na dziś

Wiedzę możemy zdobywać od innych, ale mądrości musimy nauczyć się sami.
Adam Mickiewicz

Nasz blog

Planetarne zoo Planetarne zoo

Ciemne jak smoła, lekkie jak styropian czy pokryte szafirowymi chmurami – takie bywają badane w ostatnim czasie pozasłoneczne planety. Niektóre z nich mogą się okazać bardzo przydatne dla nauki.

Więcej

Tagi