Strona główna Aktualności

Genom nadal tajemniczy - popularnonaukowo o genetyce

09.10.2017 Książka

"Tajemniczy świat genomu ludzkiego" to tytuł nowej książki Franka Ryana, której celem było przybliżenie laikom zasad i mechanizmów genetyki. Zamiast tego czytelnik otrzymał historię dziedziny wypełnioną dziesiątkami nazwisk i losami naukowców.

Słyszałem, że w świecie pasjonatów książek istnieje następująca zasada: jeśli po dwudziestu stronach książka nie wciąga, porzuć ją. Szkoda czasu. Nie zastosowałem się do tej zasady w przypadku "Tajemniczego świata genomu ludzkiego".

 

Autor - lekarz, naukowiec badający choroby zakaźne i autoimmunologiczne Frank Ryan, miał naprawdę szczytny cel. W maksymalnie prosty sposób, pozbawiony naukowego żargonu chciał przybliżyć czytelników do zrozumienia, jak działają geny i "jak dają początek temu, co każdy z nas z natury uważa za swoją jaźń, a co z kolei umożliwiło narodziny geniuszu Mozarta czy Newtona". Poprzeczka została - jak widać - postawiona wysoko. Oczekiwania były spore. Tym bardziej, że we wstępie autor obiecał: zamieszczę też nie więcej niż garść prostych ilustracji.

 

Już w pierwszej części książki autor zasypuje nas dziesiątkami nazwisk naukowców (np. na stronie 49 jest ich aż 5!). Co gorsza część z nich pojawia się jedynie raz, co powoduje, że po kilkudziesięciu stronach lektury nazwiska zlewają się ze sobą w jedną masę, podobnie jak ich dokonania, jak również dzieje i anegdotki na temat badaczy.

 

Gdzieniegdzie pojawia się na kartach książki parowóz - korzystając z takiej metafory autor próbuje wyjaśnić, na jakiej zasadzie działa genetyka. Wprowadza różne terminy - DNA, chromosom czy gen, ale mam wrażenie, że robi to dość chaotycznie. Dlatego osoba, która w ogóle nie zna tematyki bardzo szybko pogubi się wśród naukowych terminów, od których w książce wręcz się roi. Są m.in. "niewirulentne pneumokoki typu R ze szczepu znanego jako typ I" czy "polisarachydowe otoczki". Niestety wiele z tych terminów często ma dość daleki związek z głównym tematem i powoduje, że czytelnik musi być naprawdę skupiony na lekturze, by nie stracić wątku. Dlatego z pewnością po książkę nie należy sięgać w komunikacji miejskiej czy gwarnym parku, tylko w ciszy przy wygodnym biurku.

 

Zupełnym rozczarowaniem były dla mnie ilustracje. Autor napisał, że będzie ich garść - tu słowa dotrzymał. Czy są chociaż proste i zrozumiałe? Tu mam sporo wątpliwości - wśród pięciu rycin ta najważniejsza obrazująca strukturę chemiczną DNA nie posiada nawet odpowiedniej legendy - w poszukiwaniu skrótów trzeba wertować książkę, poza tym schemat jest czarno-biały i po prostu mało atrakcyjny. Kolejne są jeszcze mnie czytelne, o braku polotu nie wspominając - dwa szare wykresy kołowe (opatrzone naukowym "kodem") oraz jeden schemat wyglądający jak z prezentacji przygotowanej w Power Poincie dwie dekady temu.

 

Co z książki zapamiętałem? Że nad rozpracowaniem genomu pracowało i pracuje nadal mnóstwo naukowców. Przełomowe momenty - jak np. ogłoszone w 2001 r. "złamanie kodu genomu ludzkiego" wymagały z kolei współpracy badaczy z różnych dziedzin. Tylko interdyscyplinarne analizy doprowadziły nas do tego momentu. Odkrycie molekularnej struktury DNA przez Watsona i Cricka było możliwe z kolei dzięki temu, że w przygodzie nad rozgryzieniem zagadki genomu ścierały się ze sobą różne osobowości. A dyskusje na temat badań prowadzono i wnioski weryfikowano nie tylko w zaciszu gabinetów, ale też w... pubach.

 

Książka jest raczej kompendium wiedzy na temat historii badań nad genomem niż próbą wyjaśnienia mechanizmów związanych z genetyką - te zdają się być zdecydowanie drugoplanowe i nikną w narracji o często złożonym życiu osobistym naukowców. Można wręcz pokusić się o stwierdzenie, że DNA utonęło w anegdotach i losach badaczy.

 

Interesującą odskoczną w końcowej części książki są za to refleksje na temat zagadnień etycznych związanych z genetyką - autor sygnalizuje, że przed nami wielka debata na temat modyfikacji genetycznych ludzkiego genomu. A skoro, gdy podnoszono tę kwestię w dziedzinie rolnictwa i głosy były różne a dyskusje ogniste, to w przypadku ingerencji w płody ludzkie może być jeszcze goręcej - sugeruje Ryan.

 

Książka ukazała się nakładem wydawnictwa Prószyński i S-ka.

 

PAP - Nauka w Polsce

 

Szymon Zdziebłowski

 

szz/ ekr/

Tagi: genom
Podziel się
Ocena: 0 głosów

Logowanie



Nie pamiętam hasła

Rejestracja

Komentarze: 0
Skomentuj Zobacz wszystkie  

Uwaga Redakcje!

Wszelkie materiały PAP (w szczególności depesze, zdjęcia, grafiki, pliki video) zamieszczone w serwisie "Nauka w Polsce" chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.

 

PAP S.A. zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - www.naukawpolsce.pap.pl. W przypadku portali społecznościowych prosimy o umieszczenie jedynie tytułu i leadu naszej depeszy z linkiem prowadzącym do treści artykułu na naszej stronie, podobnie jak to jest na naszym profilu facebookowym. 

 

Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów video.

 

Informacje tekstowe z kategorii "Świat" można pozyskać odpłatnie abonując Serwis Nauka i Zdrowie PAP. Serwis ten zawiera ponadto wiele innych najnowszych doniesień naukowych z zagranicy oraz materiałów dotyczących szeroko rozumianej problematyki zdrowotnej. 

 

Informacje na temat warunków umowy można uzyskać w Dziale Sprzedaży i Obsługi Klienta PAP, tel.: (+48 22) 509 22 25, e-mail:  pap@pap.pl

 

Informacje o przedruku artykułów z Serwisu Nauka w Polsce, prośby o patronaty medialne, informacje o prowadzonych badaniach, organizowanych konferencjach itd., prosimy przesyłać na adres: naukawpolsce@pap.pl

 

 

Najpopularniejsze materiały

więcej

Książka

Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych Tajemnice grzybów - dla niewtajemniczonych

Czy wiedzieliście, że grzyby można spotkać nawet na pustyniach czy w oceanach? Albo wykorzystać jako... planistów ruchu? Każdy, kto czuje się gotów na wprowadzenie do swojego życia tych i innych ciekawostek okołogrzybowych, powinien sięgnąć po książkę "Tajemnicze życie grzybów".

Więcej

Myśl na dziś

Dobrze zrozumiana nauka chroni człowieka przed pychą, gdyż ukazuje mu jego granice.
Albert Schweitzer

Nasz blog

Reglamentowane pradzieje. O nowej syntezie najstarszych dziejów naszego kraju Reglamentowane pradzieje. O nowej syntezie najstarszych dziejów naszego kraju

Nowe kompendium wiedzy o polskich pradziejach przygotowywano przez ponad 5 lat i wydano na nie 1,4 mln zł. Mimo, że publikację wydano również w wersji elektronicznej, dostęp do niego będą mieli nieliczni. Wielka szkoda.

Więcej

Tagi