28.10.2020
PL EN
25.09.2020 aktualizacja 25.09.2020

Polscy badacze pracują nad nową metodą leczenia ostrej białaczki limfoblastycznej

Fot. Adobe Stock Fot. Adobe Stock

Hematolodzy z Warszawy rozpoczęli badania nad nową metodą terapii ostrej białaczki limfoblastycznej, opornej na leczenie. Projekt finansuje Agencja Badań Medycznych.

Ostra białaczka limfoblastyczna (ang. acute lymphoblastic leukemia – ALL) to choroba nowotworowa wywodząca się prekursorowych limfocytów linii B lub T powstających w szpiku kostnym, uznawana jest za chorobę rzadką. ALL może występować we wszystkich grupach wiekowych, jednak najczęściej rozpoznawana jest u dzieci. Choć z wiekiem zmniejsza się częstość występowania tej choroby, to pogarsza się też rokowanie - odsetek 5-letnich przeżyć dla młodych dorosłych wynosi 54 proc., a dla osób powyżej 60 roku życia już zaledwie 13 proc.

„Dla naszego zespołu badawczego to bardzo ważny projekt. Opiera się on na wynikach badań przedklinicznych przeprowadzonych w IHiT (Instytut Hematologii i Transfuzjologii - PAP), które wykazały, że zahamowanie aktywności niektórych enzymów (kinaz) w komórkach białaczkowych przywraca ich wrażliwość na standardowe leczenie. Chcemy zatem wykorzystać zarejestrowane i stosowane w innych wskazaniach onkologicznych nowatorskie leki z grupy inhibitorów kinaz do przełamania oporności na standardowe leczenie oparte o glikokortykosteroidy u tych pacjentów, którzy z powodu zaawansowania procesu chorobowego nie kwalifikują się do intensywnego leczenia nawrotu choroby” - wyjaśnia dyrektor Instytutu Hematologii i Transfuzjologii i kierownik projektu prof. Ewa Lech-Marańda, cytowana w prasowym komunikacie.

Projekt badawczy jest w fazie przygotowań do uruchomienia badań, które przeprowadzone zostaną w dwóch częściach, obejmujących badanie populacyjne i badanie kliniczne 1 fazy.

„Badaniem populacyjnym planujemy objąć wszystkich dorosłych chorych na ALL zgłaszających się do naszego szpitala lub jednostek współpracujących, którzy wyrażą zgodę na udział w badaniu. W próbce krwi tych pacjentów będziemy poszukiwać biomarkerów, które mogą dostarczyć informacji o wrażliwości danego chorego na leczenie celowane, wyborze optymalnej terapii i rokowaniu, które mogłyby być wykorzystane w rutynowej diagnostyce choroby w przyszłości” – podkreśla dr n. med. Eliza Głodkowska-Mrówka, adiunkt w Instytucie Hematologii i Transfuzjologii i kierownik naukowy projektu.

Dodaje, że badanie to daje szansę na opracowanie testu pozwalającego na personalizację leczenia tego typu białaczki i może ułatwić wybór skutecznej terapii. Ta część metodologii będzie opracowywana wspólnie z holenderską firmą PamGene. Prace w tej części projektu rozpoczną się w pierwszym kwartale 2021 r.

Z kolei badaniem klinicznym pierwszej fazy zostaną objęci wybrani chorzy ze wznową ALL, którzy nie kwalifikują się do intensywnej chemioterapii.

„Ta grupa chorych otrzyma nowatorską terapię eksperymentalną opartą o inhibitory kinaz (trametynib, gilteritynib lub ewerolimus) w połączeniu z deksametazonem. Celem badania będzie sprawdzenie bezpieczeństwa i skuteczności tej formy leczenia oraz określenie farmakokinetyki badanych leków. W dalszej perspektywie czasowej, uzyskane w ramach tej próby wyniki staną się podstawą przeprowadzenia kolejnego badania klinicznego, tym razem w populacji pacjentów z ALL zależną od aktywacji kinaz, którego celem będzie eliminacja choroby resztkowej i poprawa wyników leczenia” – tłumaczy dr n. med. Eliza Głodkowska-Mrówka.

Badania zaplanowano na 5,5 roku i weźmie w nich udział kilkaset osób. Zespół badawczy tworzą naukowcy IHiT w tym m.in. hematolodzy, diagności, bioinformatycy, biolodzy molekularni, patomorfolodzy, radiolodzy, a także koordynatorzy, farmaceuci i personel pielęgniarski.

„Zakładamy, że wyniki naszych badań znacznie poszerzą widzę na temat biologii komórek ALL, dzięki czemu w niedalekiej przyszłości będziemy mogli stosować spersonalizowane terapie już w pierwszej linii leczenia tej choroby, co przyczyni się do poprawy wyników leczenia dając pacjentom większą szansę na życie bez białaczki” – przekonuje prof. Ewa Lech-Marańda. (PAP)

zbw/ ekr/

Copyright © Fundacja PAP 2020